Кіріспе

Жүйелік инженериядағы өлшем

Жүйелік инженерияда сенімділік – жүйенің қолжетімділігі, сенімділігі, техникалық қызмет көрсетуге дайындығы және кейбір жағдайларда, беріктігі, қауіпсіздігі және қорғалуы сияқты сипаттамаларын өлшеудің көрсеткіші. Нақты уақытты есептеуде сенімділік – белгілі бір уақыт ішінде сенімді қызметтерді ұсыну қабілеті. Қызметке берілген кепілдіктер жүйе шабуылға немесе табиғи іркілулерге ұшыраған жағдайда да сақталуы керек. Халықаралық электротехникалық комиссия (IEC) өзінің Техникалық комитеті TC 56 арқылы жабдықтардың, қызметтердің және жүйелердің өмірлік циклы бойынша сенімділігін бағалау және басқаруға арналған жүйелі әдістер мен құралдарды ұсынатын халықаралық стандарттарды әзірлейді және жаңартады. "Сенімді есептеу және қателерге төзімділік" тақырыбындағы IFIP жұмыс тобы 10.4 осы сала бойынша техникалық қоғамдастықтың жетістіктерін жинақтап, нәтижелерді тарату үшін жыл сайын екі семинар өткізеді. Сенімділікті үш құрамдас бөлікке жіктеуге болады:

Қасиеттері – жүйенің сенімділігін бағалау жолы
Қауіптері – жүйенің сенімділігіне әсер ететін факторларды түсіну
Шаралары – жүйенің сенімділігін арттыру тәсілдері

Тарих

Кейбір дереккөздер бұл сөзді 1910-жылдары Dodge Brothers автомобильдерінің баспа жарнамасында пайда болғанын айтады. Бірақ бұл сөз одан бұрын да қолданылған, себебі Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінде оның алғашқы пайдалануы 1901 жылға тіркелген. 1960 және 1970 жылдары қателерге төзімділік пен жүйелердің сенімділігіне қызығушылық артқан кезде, сенімділік [x] өлшеміне айналды, ал сенімділік өлшемдері қауіпсіздік және тұтастық сияқты қосымша факторларды қамтуға бастады. 1980 жылдардың басында Жан Клод Лапри қателерге төзімділік пен жүйелік сенімділікті зерттеуді қамтитын термин ретінде «сенімділік» сөзін таңдады, бұл сенімділік сөзінің мағынасын кеңейтуді болдырмады. Осы бастамалардан бастап сенімділік саласы халықаралық зерттеулердің белсенді саласы болып дамыды, оны Сенімді жүйелер мен желілер жөніндегі халықаралық конференция, Сенімді таратылған жүйелер жөніндегі халықаралық симпозиум және Бағдарламалық жасақтаманың сенімділігі жөніндегі халықаралық симпозиум сияқты бірқатар маңызды халықаралық конференциялар қолдады. Дәстүрлі түрде жүйенің сенімділігіне қолжетімділік, сенімділік және техникалық қызмет көрсету кіреді, бірақ 1980 жылдардан бері қауіпсіздік пен қорғалу да сенімділік өлшемдеріне қосылды.

Ақпараттық жүйелердің сенімділігі және өмір сүру мүмкіндігі

Тәуелділік туралы кейбір жұмыстар, мысалы, SOA қолданып, жүйе тұрақтандыру қасиетін енгізу үшін құрылымдалған ақпараттық жүйелерді пайдаланады, осылайша, ақпараттық жүйенің жұмысын тоқтатуға келмейтін қатеден кейін сақтап қалуын немесе қайта іске қосуын қамтамасыз етеді. Қазіргі заманғы аялардың икемділігі жүйелік архитекторларды қолдағы, қауіпсіз ресурстарды ең маңызды қызметтерді қолдау үшін қайта конфигурациялау механизмдерін іске қосуға ынталандырады, оның орнына қателерге төтеп беру үшін жүйені артық қамтамасыз етуден аулақ тұруға шақырады. Желілік ақпараттық жүйелердің кеңінен таралуымен қолжетімділік пайдаланушы тәжірибесіне басымдық беру үшін енгізілді. Жұмыстың сапалық деңгейін ескере отырып, жұмысқа қабілеттіліктің өлшенуі – "белгілі бір уақыт ішінде жүйенің ақаулардың болуына қарамастан қаншалықты жақсы жұмыс істейтінін сандық көрсету" деп анықталады.