Кіріспе

Компьютерлік күрделілік теориясындағы интерактивті дәлелдеу жүйесі

Компьютерлік күрделілік теориясында Артур–Мерлин протоколы – бұл интерактивті дәлелдеу жүйесі, онда тексерушінің таңдаулары (монетаны лақтыруы) қоғамдық болып табылады (яғни, дәлелдеушіге де белгілі). Дәлелдеуші жеке таңдаулары бар кез келген ұзындығының интерактивті дәлелдемесі бар барлық (формалды) тілдер, сондай-ақ қоғамдық таңдаулары бар интерактивті дәлелдемеге ие екенін дәлелдеді. Протоколдағы екі қатысушы, тиісінше Артур және Мерлин деп аталатын болса, негізгі болжам Артурдың кездейсоқ сандарды жасайтын құрылғымен жабдықталған стандартты компьютер (немесе тексеруші) екендігі, ал Мерлин – шексіз есептеу қуатына ие оракул (сонымен қатар дәлелдеуші деп те аталады). Алайда, Мерлин міндетті түрде адал болмайды, сондықтан Артур Мерлиннің Артурдың сұрақтарына жауап ретінде ұсынған ақпаратын талдап, мәселені өзі шешуі керек. Егер жауап "иә" болса, Мерлиннің Артурдың кем дегенде 2/3 уақытында қабылдауына себеп болатын жауаптар сериясы бар болса, және егер жауап "жоқ" болса, Артур ешқашан 1/3 уақытынан артық қабылдамайтын болса, онда бұл протокол бойынша мәселені шешуге болады. Осылайша, Артур – ықтималдық полиномиалдық уақыт тексерушісі болып табылады, өйткені оған шешімдер мен сұраныстар жасау үшін полиномиалдық уақыт беріледі.

Қасиеттері

MA және AM екеуі де өздеріндегі өзгерістерге қарамастан, толыққандылық талабына қатысты өзгеріс жасалса да өзгермейді, яғни Артур x тілде болғанда 1 ықтималдығымен (2/3 орнына) қабылдайды. Кез келген k ≥ 2 тұрақты үшін AM[k] класы AM[2] класына тең. Егер k енгізу көлеміне полиномиялық түрде байланысты болса, онда AM[poly(n)] класы IP класына тең, ал IP класы PSPACE класына тең және AM[2] класынан күштірек деп есептеледі. MA класы AM класының ішінде қамтылған, себебі AM[3] класы MA класын қамтиды: Артур Мерлиннің сертификатын алғаннан кейін, қажетті монеталарды лақтырып, оларды Мерлинге жіберіп, жауапты назарға алмайды. AM және MA кластарының өзгешелігі бар ма деген сұрақ ашық күйде. Ықтимал тізбек шектеулері (P=BPP дегенге ұқсас) бойынша, екеуі де NP класына тең. AM класы BP⋅NP класына тең, мұнда BP – шектелген қателікпен есептеу операторы. Сондай-ақ, (ExistsBPP деп те жазылады) MA класының ішкі жиыны болып табылады. MA класы тең бе деген сұрақ әлі де ашық. Мерлиннің Артурдың кездейсоқ шешімдерінің нәтижесін болжау мүмкін емес жеке монета протоколына ауысу, жалпы жағдайда өзара әрекеттесу раундтарының санын ең көп дегенде 2-ге арттырады. Сондықтан AM класының жеке монета нұсқасы, AM класының жалпы монета нұсқасына тең. MA класы NP және BPP кластарын қамтиды. BPP үшін бұл анық, себебі Артур Мерлинді елемеу арқылы мәселені тікелей шеше алады; ал NP үшін Мерлин Артурға тек сертификат жіберуі керек, оны Артур полиномиалдық уақытта детерминистік түрде тексеруге болады. MA және AM кластары полиномиалдық иерархияның ішінде қамтылған. Атап айтқанда, MA класы Σ2P және Π2P кластарының қиылысында, ал AM класы Π2P класының ішінде қамтылған. Одан да әрі, MA класы «симметриялық ауысу» деп аталатын күрделілік класының ішкі класы болып табылады. Бұл Сипсер–Лаутеман теоремасының жалпылауы. AM класы NP/poly класында қамтылған, бұл полиномиалдық кеңеспен полиномиалдық уақытта шешілетін шешімдік мәселелер класы. Дәлел Адлеман теоремасының вариациясы болып табылады. MA класы кванттық нұсқасы QMA класында қамтылған. AM класы екі графтың изоморфты емес екенін анықтау мәселесін қамтиды. Жеке монеталарды пайдалану протоколы келесідей және оны жалпы монеталар протоколына айналдыруға болады. G және H екі графигінен біреуін кездейсоқ таңдап, оның төбелерінің кездейсоқ орналасуын таңдап, Мерлинге I орналасқан графигін ұсынады. Мерлин I графигі G немесе H графигінен жасалған ба деп жауап беруі керек. Егер графтар изоморфты болмаса, Мерлин толыққанды сеніммен жауап бере алады (I графигі G графигіне изоморфты екенін тексеру арқылы). Алайда, егер графтар изоморфты болса, I графигін жасау үшін G немесе H графигін қолдану мүмкін, және олардың ықтималдығы бірдей. Бұл жағдайда Мерлин оларды ажырата алмайды және Артурды ең көп дегенде 1/2 ықтималдығымен сендіре алады, бұл қайталану арқылы 1/4-ке дейін арттырылуы мүмкін. Бұл, шын мәнінде, нөлдік білімді дәлелдеу. Егер AM класы coNP класын қамтитын болса, онда PH = AM. Бұл граф изоморфизмінің NP-толық емес екендігінің дәлелі, себебі бұл полиномиалдық иерархияның құлауын білдіреді. ERH шарты бойынша, кез келген d үшін «Әрқайсысы бүтін сандық коэффициенттері бар және ең көп дегенде d дәрежелі көпөлшемді полиномиалдар жиынтығы берілген болса, олардың ортақ күрделі нөлі бар ма?» мәселесі AM класында қамтылған.