Стивен Бруст: Фэнтези және ғылыми-ойқұмарлық автор туралы
Steven Brust
Стивен Бруст – американдық фантастика және фэнтези жазушысы (1955 ж.т.). «Влади Тальтос» сериясы, «Инкременталисттер» романдарымен танымал. Музыкант ретінде де белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық фантастика және ғылыми фантастика авторы (туған 1955)
American fantasy and science fiction author (born 1955)
Стивен Карл Золтан Бруст (23 қараша 1955 жылы туған) – венгр тегіндегі американдық фантастика және ғылыми фантастика авторы. Ол ең алдымен Драгера деген әлемде өмір сүретін, жек көрілетін адамдар тобының бірі – қастандықшы Влад Талтос туралы романдар сериясымен танымал. Оның жақындағы романдарының қатарында Скайлер Уайтпен бірлесіп жазылған "The Incrementalists" (2013) және оның жалғасы "The Skill of Our Hands" (2017) бар. Бруст барабаншы және әнші-сазгер ретінде бір жеке альбом және Cats Laughing тобының мүшесі ретінде екі альбом жазды. Сонымен қатар, ол 1990 жылдардың ортасында Boiled in Lead тобының жазған екі альбомына әндер жазған.
Steven Karl Zoltán Brust (born November 23, 1955) is an American fantasy and science fiction author of Hungarian descent. He is best known for his series of novels about the assassin Vlad Taltos, one of a disdained minority group of humans living on a world called Dragaera. His recent novels also include The Incrementalists (2013) and its sequel The Skill of Our Hands (2017), with co author Skyler White. As a drummer and singer songwriter, Brust has recorded one solo album and two albums as a member of Cats Laughing. Brust also co wrote songs on two albums recorded in the mid 1990s by the band Boiled in Lead.
Драгаран кітаптары
Влад Талтос сериясы, ғылыми фантастикаға негізделген жоғары фантастика ретінде жазылған, Драгера деп аталатын планетада өтеді. Серияның оқиғалары негізінен генетикалық инженериямен жасалған гуманоидтар, Драгарандар мекендейтін және билейтін империяда орын алады. Драгарандардың өмір сүру ұзақтығы едәуір ұзақ, ал орташа бойы шамамен жеті футқа жетеді. Кейбір адамдар оларды "эльфтер" деп атаса, олар өздерін "адам" деп атайды. Драгеран империясы күн сәулесін жасыратын мәңгілік бұлтпен "көмескіленген" аймақты басқарады. Влад Талтос – империядағы адам азшылығының бірі ("шығыстықтар" деп драгарандар атап кеткен), олар империяда төменгі тап ретінде өмір сүреді. Влад сонымен қатар адамның сиқыршылық өнерін меңгереді; "táltos" сөзі венгр тілінде халық ауыз әңгімелеріндегі үстімізден қараушы күшке ие тұлғаны білдіреді. Ол адам болғанымен, әлеуметтік жағынан өрлеген әкесінің арқасында 17 Драгеранның ең беделсіз үйлерінің бірінен лауазым сатып алып, империяның азаматы болып табылады. Мүшелікті осылай сататын жалғыз Ұлы Үй, сәйкессіздікке қарамастан, сонымен қатар қылмыстық ұйымды ұстап тұрады. Влад осы ұйымда үлкен жетістіктерге жетеді. Адам және қылмыскер болғанына қарамастан, оның жоғары дәрежелі драгарандық достары бар және ол жиі маңызды оқиғаларға тартылады. Бруст серияда 17 роман жазды, ал серия 19 романға дейін жалғасады деп жоспарланған – әрқайсысы Ұлы Үйлердің біріне, бірі Владтың өзіне (Талтос) арналған, ал соңғы романның атауы "Соңғы келісімшарт" болады делінген. Алғашқы үш роман жеке детективтердің оқияларына ұқсайды, мүмкін, Роберт Б. Паркердің Спенсер сериясына ең жақын. Кейінгі романдар алғашқы үш романнан гөрі әртүрлі. Олар фантастикаға ұқсаса да, кейбір нәрселерге ғылыми фантастикалық түсіндірмелер бар. Бруст Драгерадағы тағы бір серияны да жазды – Хаврен романдары, ол Владтың заманына дейінгі ғасырларда өтеді. Драгарандар мыңдаған жылдар бойы өмір сүргендіктен, көптеген кейіпкерлер екі серияда да кездеседі. Бұл ішінара Александр Дюманың "Үш мылтықшы" романдарына жасалған құрмет, және ол Дюманың сериясының үлгісімен бес томдық болып табылады. Кітаптар Владтың шамамен замандасы, Драгаранның Раундвудтан шыққан Паарфи жазған тарихи романдар ретінде ұсынылады. Паарфидің ескі үлгідегі, күрделі және өте сөзді жазу стилі Дюманың стиліне негізделген, бірақ кейде Том Стоппардтың "Розенкранц пен Гилденстерн өлі" пьесасындағы сөз ойындарына ұқсас (Памела Диннің "Бес жүз жылдан кейін" кітабының кіріспесінде айтылғандай). Магистер аңғарының бароны, Паарфидің қосымша романы, Дюманың "Монте-Кристо графы" романының үлгісімен жасалған. Екі серия Влад сериясының он үшінші романы Тиассада біріктіріледі, оны Хаврен сериясының алтыншы романы ретінде қарастыруға болады. Тиасса – бұл шын мәнінде үш байланысты повесть, әрқайсысы әртүрлі стильде айтылған және ортақ тақырыппен байланысты. Бірінші бөлім сериядағы алғашқы үш роман сияқты, Владтың бірінші тұлғалық баяндауымен, бірақ Хавреннің ұлы Пиро да бар; екінші бөлімде әр тарауда әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасы келтіріледі; ал үшінші бөлімді Паарфи ертедегі Хаврен романдарының стилімен, Хавреннің көзқарасынан және Владпен қарым-қатынаста баяндайды.
The Vlad Taltos series, written as high fantasy with a science fiction underpinning, is set on a planet called Dragaera. The events of the series take place in an Empire mostly inhabited and ruled by the Dragaerans, a genetically engineered humanoid species, having characteristics such as greatly extended lifespans and heights averaging about seven feet. Referred to as "elfs" by some humans, they refer to themselves as "human". The Dragaeran Empire controls a region that is "enclouded" by a perpetual overcast that blocks the sun from view. Vlad Taltos is one of the human minority (known by Dragaerans as "Easterners"), which exists as a lower class in the Empire. Vlad also practices the human art of witchcraft; "táltos" is Hungarian for a kind of supernatural person in folklore. Though human, he is a citizen of the Empire because his social climbing father bought a title in one of the less reputable of the 17 Dragaeran Great Houses. The only Great House that sells memberships this way is, not coincidentally, also the one that maintains a criminal organization. Vlad proves surprisingly successful in this organization. Despite being a human and a criminal, he has a number of high ranking Dragaeran friends and often gets caught up in important events. Brust has written 17 published novels in the series, which is proposed to run to nineteen novels – one named for each of the Great Houses, one named for Vlad himself (Taltos), and a final novel which Brust has said will be titled The Final Contract. The first three novels resemble private eye detective stories, perhaps the closest being Robert B. Parker's Spenser series. The later novels are more varied than the first three. Though they read like fantasy, there are science fictional explanations for some things. Brust has also written another series set in Dragaera, the Khaavren Romances, set centuries before Vlad's time. Since Dragaerans live for thousands of years, many characters appear in both series. It is partly an homage to Alexandre Dumas père's novels about The Three Musketeers, and is five volumes long, following the pattern of Dumas' series. The books are presented as historical novels written by Paarfi of Roundwood, a Dragaeran roughly contemporary with Vlad. Paarfi's old fashioned, elaborate, and highly verbose writing is explicitly based on Dumas', though with a dialogue style that is, at times, based on Tom Stoppard's wordgames in Rosencrantz & Guildenstern Are Dead (according to Pamela Dean's introduction to Five Hundred Years After). The Baron of Magister Valley, an additional Paarfi novel, is modeled after Dumas's The Count of Monte Cristo. The two series are finally brought together in the thirteenth novel in the Vlad series, Tiassa, which can also be viewed as the sixth novel in the Khaavren series. Tiassa comprises what are in effect three related novellas, each told in a different style and connected by a common theme. The first section reads like the first three novels in the series, with first person narration by Vlad but including Khaavren's son, Piro; the second section has a different viewpoint character in each of its chapters; and the third section is narrated by Paarfi in the style of the earlier Khaavren Romances, with Khaavren as the viewpoint character and interacting with Vlad.
Қысқа әңгімелері
Брусттың көптеген қысқа әңгімелері ортақ әлемдерде өтеді. Оларға Эмма Булл мен Уилл Шеттерлидің "Лявек", Роберт Асприннің "Қорлықтар әлемі", Нил Гайманның "Сандмен" және Терри Виндлингтің "Шекаралық әлем" сериясы жатады.
Most of Brust's short stories are set in shared universes. These include Emma Bull's and Will Shetterly's Liavek, Robert Asprin's Thieves' World, Neil Gaiman's Sandman and Terri Windling's Borderland Series.
Стил және әдебиет теориясы
Бруст Миннесота штатындағы «The Scribblies» деп аталатын жазушылар тобының негізін қалаушы мүшесі болды, оған Эмма Булл, Памела Дин, Уилл Шеттерли, Нейт Баклин, Кара Далки және Патрисия Вреде кірді. Ол сонымен қатар «Джойске дейінгі серіктестіктің» (Pre Joycean Fellowship) құрылуына да мүше болды. Ол ғылыми фантастика мен фантастика арасындағы шекараны мойындамайды, себебі Роджер Зелазнидің туындыларымен танысқан кез келген адам мұндай шекараның жоқтығына көз жеткізеді.
Brust was a founding member of a Minnesota based writers' group called The Scribblies, which included Emma Bull, Pamela Dean, Will Shetterly, Nate Bucklin, Kara Dalkey, and Patricia Wrede. He also was a founding member of the Pre Joycean Fellowship. He has rejected a distinction between science fiction and fantasy, stating that no belief in such a distinction can withstand an encounter with the writing of Roger Zelazny.
Жазу стилі
Талтос романдары мен Брусттың әртүрлі сериялары арасында жазу стилінде белгілі бір өзгерістер бар. Бруст Талтос сериясының әр романында дерлік әртүрлі повестволеу тәсілдерін қолданады. Осы тәсілдердің кейбіреуі таза стильдік сипатта болады және оқиғаның өзіне аз ғана әсер етеді; ал кейбіреуі тереңдеп, оқырман күтпеген кейіпкерлердің көзқарасын ашады. Бұған қоса, Талтос романдары үш он жылдықтан астам уақыт бойы жазылғандықтан, Брусттың өмірлік оқиғалары да оларға әсер еткен. Мафияға деген құмарлық – кейіннен дос өлтірілгеннен кейін қатты өзгерген – оның сюжеттеріне зор ықпал еткен, сондай-ақ некесінің ажырасуы да әсер етті. Бруст өзінің кітаптарындағы оқиғалар мен пікірлердің, әсіресе «Текла» романының, өмір бойы марксистік теория мен тәжірибеге деген қызығушылығынан туындағанын мойындайды. Брусттың ата-анасы Социалистік теңдік партиясының алдындағы Жұмысшылар лигасының белсенді мүшелері болды, ал ол өзін «троцкишіл жақтас» деп санайды және жеке сайтында SEP-мен байланысты Дүниежүзілік социалистік веб-сайтына сілтеме жасайды. 2016 жылғы АҚШ президент сайлауында ол SEP кандидаттарын қолдады.
There is a certain amount of variation in the writing style amongst the Taltos novels, as well as between Brust's various series. Brust uses a different narrative approach in almost every novel in the Taltos series. Some of these approaches are more purely stylistic and have minor effects on the actual story telling; some are profound and involve the point of view of characters whom the reader never expected to get to know so well. Further, as the writing of the Taltos novels has spanned over three decades, they have been influenced by events in Brust's own life. A fascination with the Mafia – subsequently brought into a somewhat shocking perspective by the murder of a friend – profoundly influenced his storylines, as did the breakup of his marriage. The events and arguments of his books, especially Teckla, are acknowledged by Brust to be influenced by his lifelong interest in Marxist theory and practice. Brust's parents were activists in the Workers League, the predecessor to the Socialist Equality Party, and he continues to identify as a "Trotskyist sympathizer," linking to the SEP affiliated World Socialist Web Site on his personal website. He endorsed the SEP's presidential candidates in the 2016 US elections.
Коттар күледі
Cats Laughing тобы 1988 және 1990 жылдары Брусттың барабаншысы ретінде екі альбом шығарды. Бруст сонымен қатар ән жазушы және вокалист ретінде де қатысты. 1990 жылы шыққан Another Way to Travel альбомының обложкасында топ мүшелері мен Cats Laughing тобының көлігі ретінде танымал Catmobile бейнеленген. Брустқа тиесілі болған көлік сары, ашық көк және қою көк түске боялған, суреттері салынған Cadillac жедел жәрдем машинасы болды. 2015 жылдың 3 сәуірінде Бруст Миннесота штатының Блумингтон қаласында өткен Minicon 50 ғылыми-фантастикалық конвенцияда Cats Laughing тобының қайта қосылу концертінде өнер көрсетті. 2016 жылдың наурызында Cats Laughing тобы 2015 жылғы қайта қосылу концертінің екі дискілік CD-ін, A Long Time Gone, және сол аттас деректі фильмдерді қамтитын DVD-ді шығарды.
Cats Laughing released two albums with Brust as the drummer, in 1988 and 1990. Brust also contributed as a songwriter and vocalist. The 1990 album Another Way to Travel features cover art that depicts the band members and a vehicle known as the Catmobile, the band vehicle for Cats Laughing. The car, owned by Brust, was a Cadillac ambulance, painted yellow, light blue, and dark blue, with murals. On April 3, 2015, Brust performed as part of Cats Laughing in a reunion concert at the Minicon 50 science fiction convention in Bloomington, Minnesota. In March 2016, Cats Laughing released a double CD of their 2015 reunion, A Long Time Gone, as well as a DVD by the same title with documentary concert footage.
Жалғыз
1993 жылы шыққан фолк (немесе фолк-поп) альбомы «Iconoclastes үшін бір гүл» – Брусттың жалғыз жеке альбомы. Атауы Брусттың әдеби ұстазы және нақышы Рамал Роджер Зелазнидің «Екклесиастқа бір гүл» атты әңгімесіне сілтеме жасайды. Он төрт әннің он екісі Брусттың өзі жазған немесе бірлесіп жазған туындылары. Альбомды Адам Стемпл продюсерлік еткен, ол да фантастикалық жазушы және Cats Laughing тобының мүшесі.
A Rose for Iconoclastes, a folk (or folk pop) album released in 1993, is Brust's only solo album. The title is a reference to "A Rose for Ecclesiastes", a short story by Brust's literary hero and mentor Roger Zelazny. Twelve of the fourteen songs were written or co written by Brust. The album was produced by Adam Stemple, a fellow fantasy writer and member of Cats Laughing.
"Цыган" фильміндегі әндер (1995)
1995 жылы "Boiled in Lead" тобының шығарған "Songs from The Gypsy" күшейтілген CD-сінде Бруст пен Адам Стемплдің жазған әндері, сондай-ақ Брусттың "The Gypsy" романының толық мәтіні бар еді. Керісінше, AllMusic-тің Roch Parisien жазған сын-сараптамасында "Songs from The Gypsy мультимедиалық интеграцияның сәтсіздігін көрсетеді. Аудио CD ретінде бұл дискіде акустикалық дәстүрлі әндерден блюз-рокқа дейін он ән бар, және ирониялық түрде бұл әндер бұрынғы "Boiled in Lead" шығарылымдарына қарағанда азырақ үйлесімді. Ең жақсы әндердің (мысалы, тақырыптық ән) ішінде кельт рок-ы венгр, Таяу Шығыс және басқа да қызықты әлемдік музыкалық элементтермен үйлесім тапқан."
The 1995 enhanced CD Songs from The Gypsy, by the band Boiled in Lead, featured songs written by Brust and Adam Stemple, as well as the full text of Brust's novel The Gypsy. Conversely, a critical review by AllMusic's Roch Parisien emphasized that "Songs from The Gypsy represents a failure of multimedia integration. As an audio CD, the disc serves up ten songs, ranging from acoustic trad to bluesy rockers, that ironically form a less cohesive whole than previous Boiled in Lead releases. The better numbers (like the title track) incorporate Celtic rock with Hungarian, Middle Eastern, and other interesting worldbeat influences."
Сыйлықтарға ұсынылу
Брусттың "When The Bow Breaks" атты әңгімесі 1998 жылғы Небюла сыйлығына үміткер болды. "Бес жүз жыл өткен соң" романы 1995 жылғы Locus Poll сыйлығына (Ең үздік фантастикалық роман) ие болуға ұсынылды. Locus Poll сыйлығына ұсынылған басқа романдар: "Брокдаун Палас", "Циган", "Агяр" және "Еркіндік пен қажеттілік". "Dragon" романы 1999 жылғы Миннесота кітап сыйлығының "Фантастика және ғылыми фантастика" санатында финалист атанды. "Еркіндік және қажеттілік" 1998 жылы осы санатта финалист болды, ал "Феникс гвардиясы" 1992 жылы финалисттер қатарында болды. Бруст 2006 жылдың тамызында "Нью-Йорк Таймс" кеңейтілген бестселлер тізімінде "Дзюр" кітабымен 30-орында екенін білді. Ол осы мәселедегі қылымызды интернетте жариялады. "SciFi Wire" басылымы "Дзюр" жарық көргеннен кейін Брустпен сұхбат жүргізді.
Brust's short story "When The Bow Breaks" was nominated for the 1998 Nebula Award. Five Hundred Years After was nominated for the 1995 Locus Poll Award (Best Fantasy Novel). Other novels nominated for various Locus Poll Awards were Brokedown Palace, The Gypsy, Agyar, and Freedom & Necessity. Dragon was a finalist for the 1999 Minnesota Book Awards in the Fantasy & Science Fiction category. Freedom and Necessity was a 1998 finalist for the same category, while The Phoenix Guards was a finalist in 1992. Brust discovered in August 2006 that he had made the New York Times extended bestseller list at number 30 with Dzur. He mentioned his ambivalence on this subject online. SciFi Wire posted an interview with Brust after Dzur came out.
Драгера
Драгера әлемінде екі топтама бар: Хаавр романдары мен Влад Талтос романдары. Олар әлемнің әртүрлі дәуірлерінде өрбиді, бірақ кейбір тұлғалар екі топтамада да кездеседі.
There are two series set in the world of Dragaera, the Khaavren Romances and the Vlad Taltos novels. They are set in different periods in the world, but some characters are common to both series.
Брусттың кіріспелері
1987 жылы Tor Books баспасында Dzurlord (Стивен Брусттың Jhereg әлеміндегі жол қиылысы) атты ойын кітабы жарық көрді. Бруст осы кітапқа кіріспе жазды, ол оқырмандарды Драгера әлемі және оның тұрғындарымен таныстырды. Tor 1994 жылы "Үш мылтықшыны" жұқа қағаздан шығарды. Бруст бұл басылымға кіріспе жазып, осы аударманың (авторы белгісіз, алғаш рет 1888 жылы жарық көрген) өзіне ең ұнайтынын айтты. Бруст "Мана с небес" жинағына да кіріспе жазды. Wildside Press Роджер Зелазнидің осы әңгімелер жинағын 2003 жылы жариялады.
In 1987, Tor Books published the gamebook Dzurlord (A Crossroads Adventure in the World of Steven Brust's Jhereg). Brust wrote the introduction for this book, which introduced readers to the world of Dragaera and its inhabitants. Tor also published The Three Musketeers in paperback in 1994. Brust introduced the edition, saying that this translation (anonymous, originally published in 1888) was his favorite. Brust contributed the introduction for Manna from Heaven. Wildside Press published this collection of stories from Roger Zelazny in 2003.
Басқа ақпарат құралдарындағы сілтемелер
Брусттың "Аждаһа" кітабы Penny Arcade веб-комиксіндегі даудың тақырыбы болып табылады. Кейінірек карикатурашы Джерри Холкинс комикс Брусттың туындысы туралы конгресте болған нақты әңгімеге негізделгенін айтты. Брусттың "Cats Laughing" тобы Marvel комиксінің "Экскалибур" атты 5-ші нөмірінде пайда болады. Бруст – сахнада көрініп, есімі аталған топтың жалғыз мүшесі. Эмма Булл да пайда болады, бірақ өзінің есімін қоспағанда, топтағы барлық адамның есімдерін атайды. Бруст тағы бір рет "Excalibur: Mojo Mayhem" атты арнайы шығарылымда көрінді, онда мутант супергерой Shadowcat Эдинбургтегі Cats Laughing концертіне қатысып, бұрын Windycon-да осы топты көргенін айтады.
Brust's book Dragon is the subject of an argument in the webcomic Penny Arcade. Cartoonist Jerry Holkins later noted that the comic was based on an actual conversation about Brust's work at a convention. Brust's band, Cats Laughing, appears in issue No. 5 of a Marvel comic book called Excalibur. Brust is the only member of the band who is both seen onstage and named. Emma Bull also appears, but names everyone in the band except herself. Brust was seen again in a one shot special issue, Excalibur: Mojo Mayhem, in which the mutant superhero Shadowcat attends a Cats Laughing concert in Edinburgh and mentions previously having seen the band at Windycon.