Кіріспе

Dungeons & Dragons бейнеойынындағы қиялды әлем

Мензоберранзан, "Өрмектер қаласы", – Dungeons & Dragons кампаниясы әлеміндегі Ұмытылған әлемдегі ойдан шығарылған қала-мемлекет. Қала Жоғарғы Солтүстік Қараңғыда, Сурбрин аңғарынан шамамен үш километрдей төмен, Айлы орманы мен Мұзды төбелер арасында (Эвермурздың солтүстігінде және Сурбин өзенінің астында) орналасқан. Бұл қала белгілі фантастикалық автор Р. А. Сальваторедің бірнеше бестселлер романдарының басты кейіпкері Дриззт До'Урденнің туған жері ретінде әйгілі. Мензоберранзан видео ойынына (осы атпен) және үстелдік RPG әлеміне дамытылды.

Шығармашылық бастауы

1988 жылы автор Р. А. Сальваторе Drizzt Do'Urden кейіпкерін Icewind Dale трилогиясында қосалқы кейіпкер ретінде жасады және кейіпкердің "Мензоберранзандағы жылдары" туралы мәлімдеді. 2018 жылы Сальваторе былай деді: «Мен сексистік, расистік қоғамда өстім. Мен итальяндық ауданда өстім. "Сопранолар" сериалын көріп песіз? Менің ауданым сондай еді. Тек мафиясыз, бірақ соған ұқсас. Өмірге деген көзқарасы да сондай болды. Мен бес үлкен қарындасыммен бірге өстім, олардың неге шыдағанын көрдім. Мен Мензоберранзанның жаман аналық билік қоғамы туралы идеяны да олардан алдым. [ ] Мен қарындастарымды өте жақсы көремін. Қызығы, олар маған келіп: "Мен Виернамын, солай ма?" деп сұрайды.»

"Айсвинд Дейл" трилогиясы

Мензоберранзан 1988 жылғы "The Crystal Shard" кітабында Дриззт До'Урденнің тарихының бір бөлігі ретінде таныстырылды. "Designer & Dragons" авторы Шэннон Аппелклин: "Сальваторенің Icewind Dale трилогиясының алғашқы кітабынан бастап, Дриззт үлкен жетістікке жетті, бұл оның құпия тегі мен "Мензоберранзандағы немесе Underdark-тың шұрақтарындағы жылдары" арқасында болды. Осы бір ғана сөйлеммен Сальваторе Underdark-тың D&D-нің жер асты әлемдерінің ұжымдық атауы ретінде Deepearth-ты ығыстыратынын және жанкүйерлердің осы әлемдер туралы көбірек білуге құштар болатынын қамтамасыз етті."

Қара Елф трилогиясы

1990 жылдың қыркүйегінде Сальваторедің "Туған жер" романы жарық көрді. Бұл преквел сериясының алғашқы романы болды, одан кейін 1990 жылдың желтоқсанында "Exile", ал 1991 жылдың мамырында "Sojurn" романдары жарық көрді. "Туған жер" Дриззт До'Урден өсіп келе жатқанда Мензоберранзан қаласының өмірін және қоғамын көрсетеді. Ол Мензоберранзандағы күрделі дров үйлері жүйесін және Академия деп аталатын білім беру жүйесін зерттейді. Синди Спир SF Site сайтында: "Қала әдемі түрде бейнеленген, қауіпті, улы жылан сияқты әдемі, ал осы қоғамның ережелері қорқынышты" деп жазды. Pornokitsch "Туған жер" романына шолу жасай отырып: "Мензоберранзан - таңғажайып мегаполис, нәзік сәулеті, кең таралған сиқыры және тұншықтыратын параноя атмосферасы бар. [ ] Ұмытылған әлемдердің өте жоғары фантастикалық орын екенін атап өту маңызды [ ]. Мензоберранзан – мүлдем басқа деңгейдегі жоғары фантастика. Әр дров сиқырды қолдана алады және олардың қаласы ежелгі күшпен жарқырайды" деп жазды. "Туған жер" романының соңында Дриззт Мензоберранзаннан кетіп қалады, бірақ қала трилогияда маңызды орынды иеленеді және қалада қалған басқа кейіпкерлердің тағдырын баяндайды.

Drow сериясының мұрасы

Р. А. Сальваторедің "Drow Legacy" сериясы "Dark Elf" трилогиясынан кейін жазылды, бірақ хронологиялық тұрғыдан "Icewind Dale" трилогиясын жалғастырады. "The Legacy" (1992) романында Мензоберранзан екінші орын болса, "Starless Night" (1993) және "Siege of Darkness" (1994) романдарында маңызды орынға ие. "The Legacy" романында бұл "Дриззт "Exile" соңында Underdark-тен кеткеннен бергі Сальваторенің алғашқы рет "үйге" оралуы" болып табылады. [ ] Мензоберранзанның хаотикалық қаласы До'Урден отбасының бір немесе екі мүшесінің күтпеген оралуымен оқиғаның бір бөлігін қамтиды. Бұл – өз отбасына, нәсіліне және Өрмек патшайымына қарсы шыққан, дінге келмейтін Рейнджерді іздеуге себеп болатын оқиға. "Starless Night" романында Дриззт Митрал залына шабуылдың алдын алу үшін Мензоберранзанға оралады. "Siege of Darkness" романында Мензоберранзан "Қиындықтар кезеңінің" салдарынан және сиқырдың дұрыс жұмыс істемеуінен ауыр зардап шегеді, бірақ Дроу Митрал залына шабуыл жасауды жоспарлап, одан кейін оны іске асырады.

Жұлдыздар мен көлеңкелер трилогиясы

1995 жылдың қыркүйегінде Элейн Каннингхэмнің "Дороның қызы" романы жарық көрді, және оқиға Сальваторедің "Соджурн" романынан кейін 21 жыл өткен соң өрбуде. Дриззт До'Урденнен өзгеше, басты кейіпкер Лириэль Бэнр Мензоберранзан қаласының ең беделді үйінің құрметті мүшесі. "Отан" романы сияқты, бұл Лириэль Бэнрдің жас өмірін және қаладан қашу жолын баяндайды. және Windwalker (сәуір 2003).

Жәндік патшайымы соғысы сериясы

Мензоберранзан "Жарықпан патшайымы соғысы" сериясында маңызды орын алады, әсіресе серияның бірінші романы "Жоғалу" (2002), сондай-ақ "Айыпталу" (2003), "Жоқ болу" (2004), "Жою" (2004) және "Қайта тірілу" (2005) романдарының оқиға орындары ретінде көрінеді. "Жарықпан патшайымы соғысы" сериясын алты автор, екі редактор – Филип Атанс және Р. А. Сальваторе жазды. Сериал "Дризз До'Урденнің туған жері, Underdark-қа оралып, құрт құдайы және өрмектер патшайымы, қара эльфтер қаласы Мензоберранзанды және бүкіл қара эльфтер нәсілін құтқару үшін қауіпті ізденістегі төрт қара эльфтің қиын жолы туралы әңгіме айтады".

"Шыңқырсыз қыста" сағасы

Мензоберранзан «Харонның тырнағы» (2012) романында, «Невервинтер сагасының» үшінші кітабында екінші орын ретінде суреттеледі, онда «кітаптың басында Мензоберранзанның дроулары Гаунтильгирмді және ежелгі отты өз билігіне алуды жоспарлап, осы мақсатта күш жіберген». Осы кітаптың жарыққа шығуы Wizards of the Coast компаниясының «Underdark-тың көтерілісі» («Rise of the Underdark») атты координацияланған маркетингтік кампаниясының бір бөлігі болды. «Харонның тырнағы» жарық көргеннен кейін бірнеше аптадан соң, осы кампания аясында қала туралы «Dungeons & Dragons» анықтамалығы («Menzoberranzan: City of Intrigue») да жарық көрді. Салваторе кітаптағы басты кейіпкер Артемис Энтреридің «Дриззт Мензоберранзанда қалғанда қандай болуға тиіс еді» екенін түсінгенін айтты. Энтрери Дриззт өзінің туған жеріндей жер бетіндегі әлемді жаман және зұлым деп санайды, бірақ Энтрери үшін қашу мүмкін емес еді. Сондықтан ол цинизм мен үмітсіздікке бой алды.

Жолдас кодекс

Мензоберранзан Р. А. Сальваторедің "Компаньон Кодекс" сериясында, әсіресе "Аңшы түні" (2014) сериясының бірінші романында маңызды орын алады. Мензоберранзанның дроулары және К’Ксорларрин – Гонтильгирмдегі, Мензоберранзан Дроу үйі Хорларриннен тараған дроулар құрған елді мекен – жер бетіндегі әлемге қарсы соғыс жоспарлап отыр, себебі Мензоберранзан азамат соғысының алдында тұр және дроу қадайысы Лолт қалаға наразы. Бұл "Күміс марштар соғысы" деп аталатын қақтығысқа алып келеді, ол серияның қалған бөлігінде, "Патшаның көтерілуі" (2014) және "Темір жұлдыздың қаһары" (2015) романдарында жалғасады. Сальваторе былай деді: "Күміс марштар соғысы алыстан қарағанда түсінікті көрінеді – Көп жебелер орктары, дроулардың ықпалымен, Лурар патшалықтары деп аталатын одаққа шабуыл жасауға шешім қабылдады. Бірақ жақындап қарасаң, бәрі қатты күрделенеді, себебі дроулар мұз алыптарын орктердің жағына тартып, одан соң өздерінің жасырын мақсаттары бар бірнеше айдаһарды қосады. Әрине, жоғары деңгейде Лолт және Миеликки қадайыларының арасындағы алауыздық та бар, ол жағдайды одан әрі шиеленістіреді".

Үйге оралу трилогиясы

Мензоберранзан Р. А. Сальваторедің "Үйге оралу" сериясында, әсіресе "Архмаг" (2015) және "Маэстро" (2016) атты алғашқы екі романда маңызды рөлде көрінеді. Серияның басында Күміс марштар соғысы аяқталған, бірақ Мензоберранзанның серіктес елді мекені Гаунтилгирмнің тағдыры әлі шешілмеген және "карлик патшалары мен олардың одақтастары ондаған жыл бұрын жоғалған карлик бекінісі Гаунтльгирмді қайтарып алуға бет түзепті. Осы уақытта Мензоберранзанның дровтары, олардың тәлкектеп сөйлейтін анасы Квентель Бэнре басшылығымен, өздеріне тиесілі деп жариялаған Гаунтльгирмді қорғау жоспарын жасап жатыр. Кітаптың бірінші жартысы карликтер Гаунтльгирмге жеткенге дейін болатын оқиғаларды, ал екінші жартысы екі тараптың қақтығысына қатысты оқиғаларды қамтиды. Бұл оқиғада наразы дровтар көптеп кездеседі, олардың ішінде Bregan D'aert жалдамалы әскерінің Jaraxle және Baenre үйінің Архимагы Громф есімді тұлға ерекше көзге түседі. "Архмаг" Архимаг Громф Бэнреге баса назар аударған Мензоберранзанның саясатын көрсетеді. Кітаптағы оқиғалар Dungeons & Dragons "Шайтандардың ашуы" сюжеттік желісіне және "Out of the Abyss" (2015) атты шытырман оқиғасына жол ашады, өйткені романның соңында Архимаг Громф Бэнре қателікпен Демогоргонды, Шайтандардың ханзадасын, Мензоберранзанға шақырып алады. Екінші кітап, "Маэстро", Мензоберранзандағы "Шайтандардың ашуы" сюжеттік желісінің салдарымен айналысады, ерекше назар Дризз До'Урденнің қалаға оралуына аударылады және оқиға "Герой" (2016) кітабында аяқталады.

"Ұрпақтар" трилогиясы

Р. А. Сальваторедің "Жылыстар" сериясы "Үйге оралу" трилогиясын жалғастырады. Бірінші кітапта, "Уақытсыз" (2018), Мензоберранзан негізгі орындардың бірі болып табылады және ол "Дриззттің әкесі, ұстазы және бейнесі Закнафейннің күрделі өмірін, оның танымал жалдамалы капитан Жарлакслмен достығы оның діннен тайып кетуіне қалай әкелгені және одан кейін қайта тіріліп, ұлымен қайта қосылғаннан кейінгі уақытын" баяндайды. Серия "Boundless" (2019) кітабымен жалғасып, "Relentless" (2020) кітабымен аяқталады. Сальваторе былай деді: "Көп жылдар бойы және көптеген оқырмандармен келісіп айта аламын, мен Закнафейн мен Жарлаксл туралы кітап жазуды армандадым, бірақ Дриззт туғанға дейін. Олар қалай танысты? Мензоберранзан қалай болған? [ ] Кітаптың жартысы Дриззт туғанға дейінгі оқиғаларды қамтиды, сондықтан мен қараңғы эльфтер қаласын жаңа көзқараспен таныстыруға мүмкіндік аламын. Қараңғы эльфтер қаласына қатысты сәл өзгеше перспектива".

3-ші басылым және 3.5

Мензоберранзан "Ұмытылған әлемдер" кампаниясының тұжырымдамасында (2001) қысқаша сипатталған. 2012 жылдың тамызында Брайан Р. Джеймс пен Эрик Менгтің "Мензоберранзан: Интрига қаласы" (2012) кітабы жарық көрді. Бұл – нұсқаулыққа тәуелді емес кампаниялық кітапша болды және ол Underdark-тың өркендеуі ретінде жарияланды. Аппелклин кітапқа бұрынғы көздерден алынған "Мензоберранзанды, Мензоберранзан үйлерін және әлемдердің дроуларын" қамтитын қайта басылған материалдар енгізілгенін және "қаланың уақыт желісін алға жылжытатынын" жазды. Бұл Қазандық патшайымның соғысының (2002–2005) қаланы қалай өзгерткені және Сиқырлы апат туралы жаңа материалдарды қамтиды. Нәтижесінде, жүйеге тәуелді емес Мензоберранзан қосымшасы кез келген дәуірде, оның 2-ші басылымдағы бастауынан 4-ші басылымдағы қазіргі күнге дейін ойнауға мүмкіндік беретін дәуірге тәуелді емес қосымшаға айналды. Эд Грабиановски, Io9 үшін, "дроу қалаларының ең танымалдары 2-ші басылымнан бері жаңа материалдармен толықтырылмаған. [ ] Сонымен қатар, Мензоберранзан физикалық тұрғыдан ең әдемі және ерекше қиял қалаларының бірі" деп жазды. Black Gate үшін Джон О'Нилл, кітап шығарылғаннан кейін, "шамамен 20 жыл бұрын AD&D екінші басылымы үшін жарық көргеннен бері Мензоберранзан жаңартылмады және 15 жылдан астам уақыт бойы басылмайды. Ол 1994 жылы SSI/DreamForge-дің танымал Мензоберранзан компьютерлік ойынында, олардың "Ұмытылған әлемдер" өнімдерінің бір бөлігі ретінде және алты томдық "Жылан патшайымының соғысы" романдарында кеңінен көрсетілді, бірақ менің сүйікті қараңғы қала мемлекетімнің жаңа басылымда пайда болғанына тым көп уақыт өтті" деп жазды. Wired журналы кітапты маусымдық сыйлықтарға арналған нұсқаулыққа қосты және "бұл қараңғы эльфтер мен олардың қолдарындағы құлдармен толған зұлым жер асты қаласы. Асыл отбасылардың суреттері өте жақсы, және сіз осы үйлердің мінездерін сезінесіз. [ ] Бұл кітап – қалада кампания жүргізу үшін немесе өз зұлым қалаларыңызды құруға шабыт алу үшін қажетті ресурс" деп жазды.

Бесінші басылым

2015 жылдың қыркүйегінде Мензоберранзан 5-ші басылымдағы "Адбисс" кітабында жеке тарау ретінде ұсынылды. Генри Гласшин SLUG Magazine журналында былай жазды: "Оқиға The Underdark-тың ең белгілі орнынан өтеді – егер осындай орындарды белгілі деп айтуға болатын болса. Көптеген ойыншылар Мензоберранзан, "Өрмектер қаласын" есіне алады, бірақ Блингденстоун және Граклстуг сияқты одан да аз танымал аймақтар толыққанды дамытылған және зерттеуге дайын".

Шығармалық сипаттама

Мензоберранзан – дровтардың қоныстанған, Лолттың дін қызметкерлері билік ететін жер асты қаласы. Қаланың 20 000 дров тұрғыны және жүздеген мың адам тәрізді құлдары бар, олардың ішінде гоблиндер, кобольдтар, багбеарлар, дуэргарлар, свирфнеблилер, орктар, огрелер, минотаврлар және алыптар, сондай-ақ мал өсіруге арналған ротелер де бар. Қала улы заттар, саңырауқұлақтар, мінетін кескілер, сиқыр дүрбілері, шарап және су саудасымен айналысады. Қаланың бір шетінде әсем үйлер орналасқан, ал төменгі деңгейдегі дров үйлеріне жақын жерде ротелерді суаруға арналған көл бар. Ортадағы арал қаланы қорғауға көмектесетін қарауылдық бекет ретінде қолданылады.

Негізін қалау

Мензоберранзанды Лолт діни қызметкері, Родсыз Мензоберра −3917 жылы құрды. Io9 сериясындағы ескі Dungeons & Dragons романдарын қайта қарастырған Роб Брикеннің "Homeland" туралы шолуында: "Homeland шынымен жарқырайтын жері – мені бала кезімде қызықтырған және қазір де қызықтыратын нәрсе – Сальваторедің суқұйған қоғамын және Мензоберранзан қаласын қаншалықты мұқият зерттейтіні. Ол жәндік құдайы Лолтқа табынудан бастап, бірін-бірін жоюға тырысатын матриархалдық үйлерге дейін, олардың дағдарылық жағдайлардағы саясатына дейін, қатыгез таптық құрылымға дейін барлығын зерттейді. Ол Мензоберранзанның сәулеті мен өнеріне де бірдей көңіл бөледі және оны шеберлікпен сипаттауға жеткілікті дағды жинады. Бізге қараңғылық сияқты көрінетін нәрсе, дров үшін жарқын түстермен толы әлем, олардың түнгі көру қабілеті (D&D термині бойынша, инфрақызыл спектрді көру қабілеті) теңдесі жоқ. Бұл сиқыр және эльфтердің тастан өнер туындыларын, әшекейлі үйлерді және тағы да басқаларын жасау қабілетімен күшейтіледі".

Үстел ойындары

2011 жылы "Дриззттің аңызы" тақта ойыны жарық көрді. Ойындағы оқиғалар кітабы Р. А. Сальваторе романдарынан шабыттандырылған, ал "бірінші оқиға, Exile, сол аттас кітапқа негізделген және Дриззттің Мензоберранзаннан жер бетіне дейінгі саяқатын көрсетеді". 2016 жылы "Underdark Тирандары" тақта ойыны шығарылды. Ойыншылар Мензоберранзан және Блингденстоун сияқты Underdark-тағы орналасқан жерлерді бақылауға тырысатын бәсекелес Drow үйлерінің рөлін ойнайды.

Бейне ойындар

Қала 1994 жылы "Мензоберранзан" видео ойынының негізгі орны болды. "Dungeons and Desktops: The History of Computer Role Playing Games" кітабында былай делінген: "SSI басып шығарған соңғы TSR лицензиялық ойыны – 1994 жылы DOS үшін шыққан, өте нашар (және жазуы қиын) Menzoberranzan. [ ] Онда хит болуы үшін қажеттінің бәрі болды. [ ] Бірақ ойыншылар ойынды ұзартып, қарқынын бұзатын, аяқталмайтын көңілсіз шайқастарға шағымданды". 2015 жылы Neverwinter MMO ойынындағы ойыншылар Drizzt-ті Underdark кампаниясы барысында Мензоберранзанға шайтандық шабуыл кезінде ертіп апа алды. 2023 жылы ойынның Neverwinter: Menzoberranzan модулі қаланы жаңа оқиға аймағы және кампания ретінде ұсынды.

Әр түрлі

2014 жылы Мэтт Хаммелдің "Мензоберранзан: Кемелсіз әділетті мемлекет" атты мақаласы "Данжн және Дракон және Философия" жинағында жарияланды, бұл Wiley Blackwell-дің ұзақ жылдардан бері жарық көріп келе жатқан "Философия және Поп-мәдениет" сериясының жаңа томы. Хюмель "әділдік және әділетсіздік ұғымдарын талқылау үшін танымал Дроу қаласын пайдаланады". R. A. Salvatore-нің "Sleep Sound" (2021) өлеңі "Summer Of Drizzt" маркетингтік кампаниясын насихаттау мақсатымен анимациялық қысқа фильмге ие болды. Қысқа фильмде Мензоберранзан бейнеленген; оны Бенедикт Камбербэтч баяндады, ал анимациясын The Sequence Group жасады. "Dungeons & Dragons: Honor Among Thieves" (2023) фильмінің продюсері Джереми Латчем фильмнің Underdark бөлігінде алыстан көрінген қаланың Мензоберранзан болуы жоспарланғанын мәлімдеді. Латчем: "Біз оны картада қалдырған жоқпыз, білмеймін, бірақ бастапқы жобада оны Мензоберранзан деп белгілеуді көздедік. Dolblunde қаласымен байланысты даулар болды, ол өзіміздің ойлап тапқан жеріміз еді".