Кіріспе
Әскердің бейнесі салынған шағын мүсін. Ойыншық әскер – әскердің бейнесі салынған шағын мүсін. Бұл терминның қабылдануы барлық кезеңдердегі әскери форма киген әскери қызметшілердің суреттемелеріне қатысты, және оған салт аттылар, ковбойлар, американдық үндістер, қарақшылар, самурайлар және басқа да соғысқа байланысты тақырыптар кіреді. Ойыншық әскерлер қарапайым ойыншықтардан бастап, өте шынайы және егжей-тегжейлі модельдерге дейін әртүрлі болып келеді. Ең соңғылары жақында ғана дамыды және оларды дәстүрлі ойыншық әскерлерден ажырату үшін кейде модельдік фигуралар деп атайды. Қуыршақтар мен әрекеттік фигуралар сияқты ірі масштабты ойыншықтар әскери формада болуы мүмкін, бірақ олар әдетте ойыншық әскерлерге жатпайды. Ойыншық әскерлер барлық түрдегі материалдардан жасалады, бірақ ең көп таралғандары металл және пластик. Ойыншық әскерлердің түрлі түрлері бар, мысалы, қалайы әскерлер немесе жалпақ фигуралар, қуыс металлдан құйылған фигуралар, композиттік фигуралар және пластик әскерлер. Металл ойыншық әскерлер дәстүрлі түрде жиынтықтармен сатылатын, ал пластик фигуралар Ұлыбритания мен Еуропада ойыншық дүкендерінде жеке-жеке, ал АҚШ-та үлкен қораптармен сатылатын. Қазіргі заманғы коллекциялық фигуралар көбінесе жеке сатылады.
A toy soldier is a miniature figurine that represents a soldier. The term applies to depictions of uniformed military personnel from all eras, and includes knights, cowboys, American Indians, pirates, samurai, and other subjects that involve combat related themes. Toy soldiers vary from simple playthings to highly realistic and detailed models. The latter are of more recent development and are sometimes called model figures to distinguish them from traditional toy soldiers. Larger scale toys such as dolls and action figures may come in military uniforms, but they are not generally considered toy soldiers. Toy soldiers are made from all types of material, but the most common mass produced varieties are metal and plastic. There are many different kinds of toy soldiers, including tin soldiers or flats, hollow cast metal figures, composition figures, and plastic army men. Metal toy soldiers were traditionally sold in sets; plastic figures were sold in toy shops individually in Britain and Europe and in large boxed sets in the U. S. Modern, collectable figures are often sold individually.
Тарих
Қалайы сарбаздар 1730 жылдары Германияда екі тақтаның арасында металл қалыптау арқылы жасала бастады. Ойыншық сарбаздар 18 ғасырда Фридрих Ұлының әскери ерліктерінен шабыт алып, кеңінен таралды. Әскери стратегиялар 17, 18 және 19 ғасырларда миниатюралы сарбаздарды қолданып, нақты сарбаздардың орналасуын көрсету арқылы шайқас тактикасын жоспарлау үшін пайдаланды. 1893 жылы британдық ойыншық компаниясы Уильям Британия ойыншық сарбаздарды өндіруде революция жасады, қуыс құю әдісін ойлап тапты, бұл неміс әріптестерінен арзан және жеңіл сарбаздар жасауға мүмкіндік берді. Британиядан басқа, жылдар бойы ойыншық сарбаздарды өндіретін көптеген компаниялар болды. Мысалы, Джон Хилл & Компания сол стильде және масштабта қуыс құйылған қорғасын фигураларын өндірді. Elastolin және Lineol сияқты компаниялар әскери және азаматтық тұлғаларды қамтитын желім мен арақ шаңынан жасалған композиттік фигураларымен танымал болды. 1950 жылдан кейін өндіріс шығындарының өсуі және пластиктің дамуы көптеген дүкен иелеріне жеңіл, арзан және тасымалдау кезінде сынбайтын полиэтилен фигураларын ұнатуға себеп болды. Бұл пластикалық ойыншық сарбаздардың санының артуына әкелді. Американың алғашқы пластикалық сарбаздарын 1937 жылы Beton компаниясы жасады. Ұлыбританиядағы алғашқы пластикалық ойыншық сарбаздары 1946 жылы Airfix компаниясы жасады, кейіннен олар әйгілі модельдік жиынтықтарымен танымал болды. Пластикалық бұйымдардың ірі тарихи өндірушілерінің бірі - Луи Маркс және компаниясы, ол егжей-тегжейлі нақты сарбаздарды, сондай-ақ "АҚШ президенттері", "Әлемнің жауынгерлері", "Екінші дүниежүзілік соғыс генералдары", "Иса және елшілер" және Королева Елизавета II-нің тажына отырғызу рәсімінен алынған фигураларды қамтитын пластикалық ерлер мен әйелдердің тарихи коллекцияларын өндірді. Маркс сонымен қатар екі жақтың әскерлері, кейіпкерлер және жер бедері ерекшеліктері бар көптеген атақты шайқастарды көрсететін қораптық ойын жиынтықтарын шығарды. Британиялықтар Herald және Deetail брендтерімен пластикалық фигуралар өндірді. Сондай-ақ Англияда Airfix компаниясы түрлі жоғары сапалы пластикалық жиынтықтарды шығарды, оларды көбінесе хоббистер бояды. Көптеген Airfix фигураларын басқа компаниялар еліктеп, арзан, пластикалық әскер адамдары ретінде қайта өндірді. 1960 және 70-жылдардағы сату және сапа жағынан Ұлыбританияның басты бәсекелесі Timpo Toys 'Over Moulding' жүйесін әзірледі. Әртүрлі түстегі пластиктер әртүрлі кезеңдерде қалыпқа құйылып, бояусыз толық түстес фигура жасалды. 1990 жылдары металлдан жасалған ойыншық сарбаздарды бояу және коллекционерлерге арналған сапалы боялған ойыншық сарбаздардың өндірісі арта түсті. Көптеген фигуралардың стилі дәстүрлі жылтыр эмаль бояуынан егжей-тегжейлілік пен тарихи дәлдікке мүмкіндік беретін матовый акрил бояуына ауысты. Бұл өзгеріске Санкт-Петербургтен (Ресей) келген өте сапалы боялған фигуралардың енуі себеп болды.
Жинақтау
Ескі және жаңа ойыншық солдаттарды жинауға арналған үлкен хобби бар, көптеген шағын өндірушілер, сатушылар мен ойыншық солдаттар көрмелері кездеседі. Тіпті, "Ойыншық солдат", "Пластик жауынгер" және "Ойыншық солдат және модельдік фигура" сияқты хоббиге арналған арнайы журналдар да бар. Жинаушылар көбінесе нақты бір солдат түріне немесе тарихи кезеңге маманданса, кейбіреулері әртүрлі фигураларды жинауды ұнатады. Жинау үшін ең танымал тарихи кезеңдер – Наполеон дәуірі, Виктория дәуірі, Америка Азамат соғысы, Бірінші дүниежүзілік соғыс және Екінші дүниежүзілік соғыс. Көптеген коллекционерлер пластик фигураларды өңдеп, бояйды, ал кейбіреулері тіпті өздерінің металл фигураларын құйып, бояйды. Актер Дуглас Фэрбенкс кіші 1977 жылы 3000 ойыншық солдаттан тұратын жинағын сатқан. Фантастикалық романдар авторы Джордж Р. Р. Мартиннің ойыншық рыцарьлар мен қамалдардың үлкен жинағы бар. Ойыншық солдаттардың ең ірі жинағы, мүмкін, Малкольм Форбстікі болды, ол 1960 жылдардың соңында жинауды бастап, 1990 жылы қайтыс болған кезде 90 000-нан астам фигурадан тұратын жинақ құрды. Провиденс, Род-Айленд, АҚШ тұрғыны Энн Седдон Кинсолвинг Браун 1930 жылы Еуропаға жасаған бал айында миниатюралық ойыншық солдаттарды жинауды бастады және ақырында 6000-нан астам фигурадан тұратын жинақ құрды; олар қазір Провиденстегі Браун университеті кітапханасындағы Энн С. К. Браун әскери жинағында қойылған. Ең танымал жылдық ойыншық солдаттар мен тарихи фигуралар көрмелерінің қатарында Ұлыбританиядағы ең ескі көрме болып саналатын "Пластик жауынгер" көрмесі бар. Ол 1985 жылдан бері жыл сайын Оңтүстік Лондондағы Ричмондта өткізіліп келеді. Тағы бір мәшһүр көрме – Лондонның орталық бөлігінде өткізілетін "Лондондық ойыншық солдат" көрмесі (қазір "Toy Soldier Collector" журналына тиесілі және басқарылады), Валли Фордждағы Америка миниатюралық фигуралар коллекционерлері (MFCA) көрмесі, Иллинойстағы Чикаго ойыншық солдат көрмесі (OTSN), Нью-Джерсидегі Шығыс жағалау ойыншық солдат көрмесі, Калифорниядағы Батыс жағалау ойыншық солдат көрмесі, Германиядағы Фридбергтегі "Sammlerbörse" (жинақшылар нарығы) және Германиядағы Кульмбахтағы екі жылда бір рет өткізілетін "Zinnfigurenbörse" (қалайы фигуралар нарығы) бар. Соңғы жылдары полиэтилен (ПЭ) және полипропилен (ПП) термопластикасынан, сондай-ақ ПК/АБС пластик қоспаларынан жасалған ескі ойыншық солдаттарды жинаушылар коллекциялық миниатюралардың немесе олардың бөліктерінің сынғыш болып, ыдырап кетуі туралы хабарлап отыр.
Ойын
Ойыншық фигуралармен соғыс ойындарын ойнауды Х.Г. Уэллс 1913 жылы жарық көрген "Кіші соғыстар" кітабымен бастады. Бейбітшіл Уэллс ойыншық солдаттармен соғыс ойынын ойнау үшін егжей-тегжейлі ережелерді алғаш рет жариялады. Ол мұның болашақ нағыз соғыстарды болдырмауға көмектесетін, эмоциялық түсіністік беретін тәжірибе болуы мүмкін деп санайтын. Бұл болмаса да, "Кіші соғыстар" қазіргі заманғы миниатюралық соғыс ойындарының алдашысы болды. Уэллстің айтуынша, ойын туралы идея оның досы Джером К. Джеромның келуінен туындаған. Кешкі астан кейін Джером ойыншық солдаттарды ойыншық пушкамен атып түсіре бастады, ал Уэллс бәсекелесу үшін қосылды. "деп аталатын кітап 1929 жылы Гарри Доудалл мен Джозеф Глисон тарапынан басылды. Адамдар миниатюралық фигуралармен соғыс ойындарын ойнауды жалғастырса да, қазіргі заманғы соғыс ойындарының көпшілігі коллекционерлердің таңдаған масштабынан кіші, әдетте 25 мм-ден төмен масштабты қолданады.