Кіріспе

Латвиялық саясаткер

Сандра Калниете (22 желтоқсан 1952 жылы туған) – латыш саясаткері, жазушы, дипломат және тәуелсіздік қозғалысының жетекшісі. Ол 2002–2004 жылдары Латвияның Сыртқы істер министрі, ал 2004 жылы Еуропалық комиссияның Ауыл шаруашылығы, ауылдық даму және балық шаруашылығы жөніндегі комиссары болды. 2009 жылдан бері Еуропалық Халық партиясынан Еуропалық парламент депутаты (MEP) қызметін атқарып келеді. Қазіргі таңда Сыртқы істер комитетінің (AFET) мүшесі және Ауыл шаруашылығы және ауылдық даму комитетінің (AGRI) орынбасары. Сонымен қатар, Оңтүстік-Шығыс Азия елдерімен және Оңтүстік-Шығыс Азия Ұлттары қауымдастығымен (ASEAN) қарым-қатынастар жөніндегі делегация мүшесі, Украина – ЕО Парламенттік ынтымақтастық комитетінің және Euronest Парламенттік Ассамблеясының делегацияларында орынбасар мүше. 2014 жылы қайта сайланғаннан кейін Еуропалық парламенттегі Еуропалық Халық партиясы тобының төрағасының орынбасары болды. Калниете сондай-ақ Еуропа тарихын татуластыру тобының төрағасы, ол Еуропалық парламенттегі барлық партиялық топтың құрамында Прага процесін ілгерілетумен айналысады. Топқа Еуропалық Халық партиясы, Либералдар мен Демократтар альянсы, Жасылдар және Прогрессивті социалистер мен демократтар альянсы сияқты саяси спектрдің әртүрлі өкілдерінен 40 депутат кіреді. Бұрын Біріккен Ұлттар Ұйымында (1993–1997), Францияда (1997–2000) және ЮНЕСКО-да (2000–2002) елші болып қызмет еткен. Латыш тілінен өзге, ағылшын, француз және орыс тілдерін де жетік меңгерген.

Ерте өмір және білім

Калниета Ресейдің Томск облысы, Сібір, Колпашев ауданында дүниеге келді. Оның отбасы Латвиядан Кеңес Одағының басып алу кезінде, құл еңбекке жұмсау үшін Кеңес құпия полициясымен жер аударылған. Оның анасы Лигита Калниете (қызметтік аты Дрейфельде, 1926 – 2006) 1941 жылы анасы және әкесімен бірге депортацияланды, содан кейін Лигита 1948 жылы қайта оралды, бірақ 1949 жылы тағы да депортацияланды. Оның әкесі Айварс Калниетис (1931 жылы туған) 1949 жылы анасымен бірге депортацияланды. Ол туған елін бес жасында ғана көрді, отбасына 1957 жылы оралуға рұқсат берілгенде. 1977-1981 жылдары Латвия өнер академиясында өнерді оқыды және өнер тарихшысы болып жұмыс істеді, 1989 жылы «Латвия тоқыма өнері» атты кітабын жариялады.

Ерте мансап

Ол 1988 жылы Латвияның тәуелсіздік қозғалысы кезінде саясатқа қатысты және Латвия Халық фронтының төрағасының орынбасары болды, сондай-ақ осы тәуелсіздікке қолдау көрсеткен басты саяси ұйымның негізін қалаушылардың бірі еді. Калниете 1981 жылы Латвияның өнер академиясының өнер тарихы және өнер теориясы факультетін, 1992 жылы Лидс университетінің Халықаралық зерттеулер институтын, 1995 жылы Халықаралық және даму зерттеулері аспирантура институтын (қазір Женева аспирантура институты), ал 1996 жылы Латвияның өнер академиясының өнер магистрі дәрежесін бітірді. Кейін Женева аспирантура институты оның есімін шабыттандыратын оқиғалар залына жариялады. Латвия тәуелсіздік алғаннан кейін Калниете Латвия Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істеді және 1993 жылдан 1997 жылға дейін Латвияның БҰҰ-дағы, 1997 жылдан 2000 жылға дейін Франциядағы, ал 2000 жылдан 2002 жылға дейін ЮНЕСКО-дағы елшісі қызметін атқарды. Ол Латвияның ЕО комиссары лауазымына қайта тағайындалмады. 2006 жылдың басында Калниете «Жаңа дәуір» партиясына қосылды. 2006 жылдың қазанында Латвия парламентіне сайланды. 2007 жылы 24 мамырда ол «Жаңа дәуір» партиясынан Латвия президенті лауазымына кандидат болды, бірақ Айварс Эндзиньстің пайдасына бас тартты. 2006-2007 жылдар аралығында Калниете Amato тобының мүшесі болды, бұл топ Еуропа Конституциясын құру шартын француз және голланд сайлаушылары қабылдамағаннан кейін Лиссабон шарты болып белгіленген жаңа нұсқаға қайта жазу бойынша жұмыс істеген жоғары деңгейдегі еуропалық саясаткерлерден құралған бейресми топ еді. 2008 жылы Калниете «Жаңа дәуір» партиясынан кетіп, жаңадан құрылған «Азаматтық одақ» партиясына қосылып, оның төрағасы болды. 2009 жылғы Еуропа Парламенті сайлауында ол Еуропа Парламентінің депутаты болып сайланды және 2014 жылғы Латвиядағы Еуропа Парламенті сайлауында қайта сайланды. 2015 жылы Андрис Берзиньс президенттік лауазымнан кеткеннен кейін ол Латвия президенті лауазымына үміткер болуға ниет білдірді.

Адам құқықтары жөніндегі белсенділік

Калниете тоталитарлық қылмыстарға қатысты көптеген адам құқықтары мәселелерімен айналысады. Ол Еуропа тарихын татуластыру тобының төрағасы, Еуропа Парламентіндегі барлық партиялық топ, Еуропаның көптеген елдеріндегі тоталитарлық өткенмен санасуға бағытталған. 2004 жылы ол: «Темір қоршаудың артында Кеңес режимі Шығыс Еуропа халықтарына, тіпті өз халқына қарсы геноцид жасауды жалғастырды. [ ] Нацизм мен коммунизм – екі тоталитарлық режим де бірдей қылмыстық болды» деді. 2006 жылы ол осыны кеңейтіп, екі режимнің салдарынан қаза тапқандардың санын келтірді, Кеңес Одағында шамамен 94,5 миллион адам қаза тапқанын атап көрсетті.