Кіріспе

Ханс Петер Мартин (11 тамыз 1957 жылы туған) – австриялық жазушы, журналист және бұрынғы саясаткер, 1999-2014 жылдар аралығында Еуропалық парламент депутаты болған.

Еуропалық Парламент 19992004

1999 жылғы Еуропалық Парламент сайлауында Мартин Австрияның Социал-демократиялық партиясының (SPOe) тәуелсіз кандидат ретінде жеңіске жетті. Мартин 2004 жылы Еуропалық Парламенттегі Социал-демократтар тобынан шықты. Одан бері Мартин 2004 және 2009 жылдары өзі құрған тәуелсіз тізім, «Ханс Петер Мартиннің тізімі» арқылы қайта сайланды. 2004 жылдың басында ол барлық партиялардың депутаттарын саяхат және күнкөріс шығындарын жалған түрде өндіріп алуда деп айыптады. Ол депутаттардың күнделікті төлем алу үшін таңертең тізілімге қол қойып, дереу ғимараттан шығып кеткенін дәлелдеді. Бұл айыптаулар неміс телеарнасында көрсетіліп, үлкен резонанс тудырды. Сол кездегі Еуропалық Парламент өкілі Ханс Герт Пёттеринг Мартиннің айыптауларын артық агрессивті деп есептеді, ал Парламент Президенті Пэт Кокс бұл мәселені ішкі тәртіптік жолмен қарастыруды жөн санады. Жауап ретінде Мартинге тамақ шығындарына артық ақша талап еткендігі айыпталды. Бірақ ол кейіннен бұл айыптан ақталды. Нәтижесінде, Мартиннің жариялаған ақпараттары мен осыған байланысты туған халықтың наразылығы шығындар жүйесінде өзгерістерге әкелді.

Еуропалық Парламент 200409

2004 жылғы Еуропалық Парламент сайлауында Ханс Петер Мартин өзінің партиялық тізімі бойынша қатысуға шешім қабылдады – "Ханс Петер Мартиннің тізімі – Брюссельде нақты бақылау мен ашықтық үшін" (Liste Dr. Hans Peter Martin – Für echte Kontrolle in Brüssel). Тәуелсіз кандидат ретінде ол күтпегендей 14% дауыс жинады – бұл "жасылдар" партиясынан және оңшыл Австрияның "Азаттық партиясынан" жоғары нәтиже болды, соның арқасында ол Еуропалық Парламентте Австрияның екі мандатын жеңіп алды. Ол оңшыл партиялардың дауыс жинау көрсеткіштерін төмендетуге үлкен үлес қосты. Екінші мандат Австрияның ORF мемлекеттік телеарнасы мен жеке радиостанциясында бұрынғы журналист болған Карин Ресетарицке берілді. Бірақ Мартин мен Ресетариц көп ұзамай қайшылыққа келіп, бірлесіп жұмыс істеуді тоқтатты. Кейіннен ол 2005 жылдың 7 маусымында Еуропалық Парламенттегі Либералдық топқа қосылды, бірақ қайта сайланбады. Мартиннің тізімі 2006 жылғы Австрия парламенті сайлауында да бақ сынасты, бірақ дауыстардың 2,8% ғанасын алып, парламентке өтудің 4% шегіне жетпеді. Мартин күтпегендей төмен нәтижелерді австриялық БАҚ-та кеңінен таралған хатшылық қызметкерлеріне арналған жәрдемақыны "ыңғайлы, бірақ ережеге қайшы" пайдаланғаны туралы айыптаулармен түсіндірді. Сот шешімінде Мартин ақшаны дұрыс пайдаланғаны, бірақ кейбір формальды талаптарды орындамағаны айтылды, сондықтан ол қаражатты қайтаруға міндеттелді. Мартин бұл шешім саяси мақсатта қабылданды деп мәлімдеді.

Еуропалық Парламент 200914

2009 жылы Мартин пан еуропалық еуроскептикалық альянс "Libertas.eu" жоспарлаған австриялық тізімін басқару идеясымен қызығушылық танытты, бірақ кейін "Libertas" ұсыныстарын қабылдамады. "Libertas" тізім құра алмаса да, Мартин тәуелсіз "Ханс Питер Мартиннің тізімімен" сәтті сайысқа түсті. Ол тіпті көптеген адамды таңғалдырып, дауыс жинау көрсеткішін 18%-ға дейін арттырды, бұл оның тізіміне Еуропалық парламентте үш орын әкелді. 2014 жылы Мартин сайлауға қатыспауды шешті, орнына журналистикаға қайта оралды. Саяси қызметін сараптап, Мартин өзін үнемі "аса оңшылдарға қарсы кедергі" деп сипаттайды.

Лоббизмге қарсы науқан

Мартин өкілеттік мерзімінде ашықтық үшін белсенді түрде үгіт жүргізіп, лоббиізмге қарсы күресті. 2011 жылдан бастап ол кеңсесіне түскен барлық лобби шақыруларын жинап, жариялады, ал 2013 жылы олардың талдауын ұсынды. Барлығы Мартин екі жыл ішінде 1400-ден астам "лоббилік тытыс" жинады және оларды санаттар бойынша реттелген жиынтық кесте түрінде жариялады. Мартин ерекше лоббилік тытыстардың мысалдары ретінде Әзірбайжан, Қытай және Швейцарияға жасалған «барлығы қосылған» саяхаттарды, сондай-ақ Кипр мен Лондонға тегін конференцияларға шақыруларды атады. Ол екі жылдық лоббилік әрекеттердің құны 65 000 еуроға дейін жететінін бағалады.