Кіріспе
Линдсей Мари Уэллен (9 мамыр 1982 жылы туған) – американдық баскетболшы және жаттықтырушы. Ол соңғы рет Миннесота штатының бас жаттықтырысы қызметін атқарды. Уэллен АҚШ әйелдер құрамасымен бірге әлем чемпионатын ұтып, екі Олимпиада алтын медалін жеңіп алды, сондай-ақ «Миннесота Линкс» командасымен төрт WNBA чемпионатын жеңді. 2022 жылы Уэллен Әйелдер баскетбол даңқы залына үміткер ретінде жарияланды. 2018 жылы ол «Миннесота университетінде» жаттықтырушылық міндеттерді өз мойнына алды, сонымен бірге WNBA-дағы «Lynx» командасында ойнауын жалғастырды. 2018 жылғы маусымның соңында ол 323 жеңіс ойынымен WNBA-дағы ең көп жеңіс тіркеген ойыншы ретінде кәсіби баскетболдан зейнеткерлікке шықты.
Lindsay Marie Whalen (born May 9, 1982) is a former professional basketball player and coach. She most recently served as the head coach at Minnesota. Whalen has won World titles and two Olympic gold medals with the United States women's national basketball team, as well as four WNBA championships with the Minnesota Lynx. Whalen was announced as a finalist for the Women's Basketball Hall Of Fame in 2022. In 2018, she took over coaching duties at the University of Minnesota, while continuing to play for the Lynx in the WNBA. She retired from playing professional basketball at the end of the 2018 season as the WNBA's career leader in games won (323).
Жоғары мектеп мансабы
Миннесота штатының Хатчинсон қаласындағы Хатчинсон орта мектебінде Уэллен төрт рет Missota конференциясының үздік ойыншысы деп таңдалды және командасын үш рет қатарынан баскетбол чемпионатына жеңіс жеткізді. Ол төрт мәрте штаттағы үздіктердің тізіміне енді. Ол орта мектептің үшінші курсында орташа есеппен 22,8 ұпай, 5,8 доптарды қайтарып алу және 4,3 нәтижелі пас берді. Уэллен штаттық чемпионатта жеңіп алды және "Миннесота Ягуарс" клубымен ұлттық деңгейде 13-орынды иеленді. Ол сонымен қатар теннис және жеңіл атлетикадан барлық конференциялық іріктеулерге қатысты. Кейіннен спорт залы Уэлленнің құрметіне қайта аталды.
Колледж мансабы
Миннесота университетінің әйелдер баскетбол бағдарламасы Уэлленнің студенттік карьерасы кезінде ұлттық деңгейде танымал болды. Оның бірінші курсында әйелдер баскетбол ойындарына орташа шамамен 1087 адам қатысса, соңғы курсында бұл көрсеткіш 9866 адамға жетті. 2004 жылдың 25 қаңтарында Мичиган штатына қарсы өткен ойында ол Миннесота тарихындағы ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды, 1994 жылғы Уэйд Трофейінің жеңімпазы Кэрол Энн Шудликті басып өтті. Уэллен мансабын 2285 ұпаймен аяқтады, бұл Big Ten конференциясы тарихындағы бесінші көрсеткіш. Уэллен Миннесотаның ұпай, орташа ұпай, екі таңбалы көрсеткіштердегі ойындар, жеңіспен аяқталған лақтырулар және лақтырудың тиімділігі бойынша жаңа рекордтарды орнатты. Сондай-ақ, ол алаңға гол салу, алаңға гол салуға жасалған әрекеттер, гол салудың тиімділігі, үш ұпайлық лақтырулар, үш ұпайлық лақтыруға жасалған әрекеттер, үш ұпайлық лақтырудың тиімділігі, жеңіспен аяқталған лақтыруға жасалған әрекеттер, нәтижелі пас берулер және допты ұрлау көрсеткіштері бойынша үздік ондыққа кіреді. Уэллен Миннесотаның жеңіспен аяқталған лақтырудың тиімділігі бойынша бір ойындағы рекордын (14/14, Крейттонға қарсы 12/4/03) бөліседі және мектеп тарихында төрт рет команданың ең құнды ойыншысы атанған жалғыз ойыншы. Ол екі рет Уэйд Трофейінің финалисі (2003, 2004) және екі рет Нейсмит сыйлығының финалисі (2003, 2004) болды. Соңғы курста Уэллен Kodak All-American First Team құрамына енді, сондай-ақ USBWA All-American Second Team және AP All-American Second Team командаларына да ілікті. Ол үш маусымда All-American құрметіне ие болған алғашқы "Алтын Гофер" болды және 2004 жылы Миннесотаны алғашқы Final Four турниріне жеткізді, бұл Миннесота үшін NCAA турниріндегі үш қатарынан өткен іс-шараның бірі болды. Оның келгеніне дейін бұл бағдарлама турнирге бір рет қана қатысқан еді. Турнирден кейін Уэллен 2004 жылғы NCAA турнирінің NCAA Орталық Шығыс аймағындағы ең құнды ойыншысы атанды және 2004, 2003 және 2002 жылдары Big Ten бірінші командасының құрамына бірауыздан енді. Ол үш рет Academic All-Big Ten (2004, 2003, 2002) атанды және 2004 және 2002 жылдары Fast Break Club Award сыйлығын жеңіп алды. Үшінші курста ол Kodak All-American First Team, USBWA All-American First Team және AP All-American Second Team құрамына енді. Уэлленнің 13-ші нөмірі бар жерсесі 2005 жылдың қаңтар айында Уильямс Аренада өткен салтанатты шарада Миннесота университетімен зейнеткерлікке жіберілді.
АҚШ баскетбол
2009 жылдың күзінде Уэллен АҚШ әйелдер баскетбол құрамасының ұлттық командасының жаттығу лагеріне шақырылды. 2010 жылғы FIBA әлем чемпионатында және 2012 жылғы Олимпиада ойындарында ойнайтын команда әдетте осы қатысушылардың арасынан іріктеледі. Уэллен 2010 жылдың қыркүйек және қазан айларында өткен әлем чемпионатында АҚШ-ты ұсынуға таңдалған ұлттық команданың құрамына кірді. Команданы Гено Ауриемма жаттықтырды. Команданың көптеген мүшелері іс-шараға дейін WNBA-да ойнап жатқандықтан, Острава және Карловы Вары (Чехия) қалаларына аттанғанға дейін команда бүкіл құрамымен бір күн ғана жаттығудан өтті. Аз ғана жаттығуларға қарамастан, команда Грекияға қарсы өткен алғашқы ойында 26 ұпаймен жеңіске жетті. Команда алғашқы бес ойында 20 ұпайдан астам айырмашылықпен жеңіске жетіп, үстемдік танытты. Свин Кэш, Ангел Маккафтри, Майя Мур, Диана Таурази, Уэллен және Сильвия Фаулз сияқты бірнеше ойыншылар ең көп ұпай жинау бойынша жарысты. Алтыншы ойын жеңіліссіз Австралияға қарсы өтті – АҚШ 24 ұпаймен алға шықты және 83:75 есебімен жеңіске жетті. АҚШ келесі екі ойында 30 ұпайдан астам айырмашылықпен жеңіске жетті, содан кейін чемпионаттың финалында үй иесі Чехиямен кездесті. АҚШ командасы бірінші кезеңде 5 ұпайға ғана басымдық танытты, ол 3 ұпайға дейін азайды, бірақ чехтер одан жақынға келмеді. АҚШ құрамасы чемпионатты жеңіп, алтын медальді иеленді. Уэллен ойын сайын орташа есеппен 5,9 ұпай жинады. Уэллен АҚШ әйелдер құрамасы ойнаған барлық сегіз ойында жеңіске жетіп, ойын сайын 34 ұпайдан астам айырмашылықпен жеңіске жеткендігінің арқасында өзінің алғашқы Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. Уэллен 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ құрамасы үшін ойнады және Испанияны 101:72 есебімен жеңген кезде екінші Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. 2018 жылы Уэллен АҚШ баскетболдан зейнеткерлікке шыққандығын жариялады, себебі ол 2020 жылғы Олимпиадада өнер көрсететініне толық сенімді болмады және жас ойыншыларға Олимпиада тәжірибесін алуға мүмкіндік беруді қалады.
Шетелдегі мансабы
2006–07 және 2007–08 маусымдары арасында Уэллен Ресейде UMMC Екатеринбург клубында ойнады. 2007 жылдан 2012 жылға дейін Уэллен Чехияда ZVVZ USK Prague командасында бес маусымдық демалыс кезеңін өткізді. 2012–13 маусымдық демалыс кезеңінде Уэллен Түркияда "Галатасарай" клубында ойнады, ал 2013–14 маусымдық демалыс кезеңінде Ресейге оралып, командаласы Сеймон Августпен бірге "Динамо" Мәскеу клубында ойнады. 2014 жылдан бері Уэллен Түркия лигасындағы AGÜ Spor клубы үшін бірнеше маусымдық демалыс кезеңін өткізді. 2016 жылдың қаңтар айында Уэллен "Якин Догу Университесі" клубының ойыншысы болып жарияланды.
Жаттықтырушылық мансап
2018 жылдың сәуір айында Уэллен өзі бітірген Миннесота университетінде әйелдер баскетбол командасының жаңа бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Осы қызметті атқарып жүргенде ол 2018 жылғы маусым соңына дейін «Линкс» командасы үшін ойнауын жалғастырды.
Жеке өмір
2007 жылғы 6 қазанда Уэлен сақтандыру кеңесшісі және бұрынғы Миннесота Голден Гоферс гольфшісі Бен Гревке үйленді.