Кіріспе
Lamb of God – Вирджиния штатының Ричмонд қаласынан шыққан американдық хэви-металл тобы. 1994 жылы Burn the Priest деген атпен құрылған топта бас гитарист Джон Кэмпбелл, вокалист Рэнди Блайт, гитаристтер Марк Мортон және Уилли Адлер, барабаншы Арт Крус кіреді. Топ американдық хэви-металл қозғалысының жаңа толқынының маңызды өкілі саналады. Құрылғалы бері Lamb of God он бір студиялық альбом шығарды, оның ішінде екеуі Burn the Priest атымен жарық көрді; олардың соңғы альбомы – Omens, 2022 жылдың қазанында шықты. Топ бір концерттік альбом, бір жинақ альбом, үш DVD, екі EP және жиырма сегіз сингл шығарды. Топтың АҚШ-тағы жалпы сатылымы шамамен екі миллионға жетеді, оның ішінде RIAA алтын сертификатын алған екі альбом бар. 2010 және 2011 жылдары топ 2009 жылғы Wrath альбомынан әндері үшін «Грэмми» номинациясын алды. 2016 жылы «512» әні үшін де номинацияға ие болды. Lamb of God екі рет Ozzfest фестиваліне қатысты. Басқа да өнер көрсетулеріне Ұлыбританиядағы Download Festival және Sonisphere Festival, Soundwave Festival, Mayhem Festival 2010 және Gigantour кіреді. 2008 жылдан 2010 жылға дейін Metallica-ның World Magnetic Tour аясында гастрольде болды, ал 2018 және 2019 жылдары Slayer-дің соңғы әлемдік турнесінде оларды қолдады.
the band
Lamb of God is an American heavy metal band from Richmond, Virginia. Formed in 1994 as Burn the Priest, the group consists of bassist John Campbell, vocalist Randy Blythe, guitarists Mark Morton and Willie Adler, and drummer Art Cruz. The band is considered a significant member of the new wave of American heavy metal movement. Since their formation, Lamb of God has released eleven studio albums, including two under the name Burn the Priest; their most recent album, Omens, was released in October 2022. The band has also released one live album, one compilation album, three DVDs, two EPs, and twenty eight singles. The band's cumulative sales equal almost two million in the United States, including two albums certified Gold by the RIAA. In 2010 and 2011 the band received Grammy nominations for songs from their 2009 album Wrath. They also received a nomination in 2016 for their song "512". Lamb of God has toured with the Ozzfest twice. Other appearances include Download Festival and Sonisphere Festival in the UK, Soundwave Festival, Mayhem Festival 2010 and Gigantour. From 2008 to 2010 they toured as part of Metallica's World Magnetic Tour, and supported Slayer on their final world tour in 2018 and 2019.
Құрылыс және Діни қызметкерді өртеп жібер (19941999)
1994 жылы бас-гитарист Джон Кэмпбелл, барабаншы Крис Адлер және гитаристтер Марк Мортон мен Мэтт Коннер Burn the Priest деген топ құрды. Топ мүшелері Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы Вирджиния Комонвелл университетінде бірге оқығандықтан бірі бірін жақсы білетін. Мортон мен Коннер топ құрылғаннан кейін көп ұзамай, бірі магистр дәрежесін алу үшін, екіншісі басқа топтармен жұмыс істеу үшін кетіп қалды. Демо жазбадан кейін Burn the Priest Agents of Satan және ZED топтарымен бірлесіп екі EP шығарды. Альбомның продюсері Today Is the Day тобының гитарисі және вокалисі Стив Остин болды. Спайр топтан кетіп, гитарист орны бос қалды. Allmusic-тен Патрик Кеннеди осы топты Pantera-мен салыстырып, "Lamb of God-тың алғашқы альбомында Panteraдан кейінгі металдың ең маңызды белгілері көптеп кездеседі. Жаңа американдық Евангелие – американдық металдың сенімін сақтайтын мықты тірек, ол 90-шы жылдардың техникалық талаптары мен ескі мектептің рифтерді құрастыруға бағытталған назарын табысты байланыстырады" деді. Lamb of God 2003 жылдың 6 мамырында As the Palaces Burn деген үшінші студиялық альбомын шығарғанға дейін екі жыл бойы концерттік турларда болды. Rolling Stone журналынан Кирк Миллер альбомға бес жұлдыздың үшеуін беріп, "көптеген Slipknot-тан әсерленген өнерпаздардан айырмашылығы, Lamb of God мұқият жасалған металл шабуылын ұсынады" деп жазды. Топ алғашқы Headbangers Ball турнесіне қатысып, концерттік өнерлерін және Terror and Hubris деген деректі фильмін қамтитын DVD жазды. DVD сәттілікке жетіп, Billboard Top Music Videos тізімінде 31-орынға ие болды.
Аңшының күлдері (20042005)
Lamb of God 2004 жылдың тамызында Ashes of the Wake альбомын шығарды. Альбом Billboard 200 тізімінде 27-орында дебют жасап, алғашқы аптада 35 000 данадан астам сатылды. Альбом топтың жаңа лейблі Epic Records арқылы таралды. Allmusic-тен Джонни Лофтс альбомды жоғары бағалап, «Жанр PVC-ге және Alice in Chains имитаторларына толып кеткенде, Lamb of God күш, ашу, дәстүр және шеберлік теңгерімін сақтайды. Ол керексіз нәрсені жояды» деді. Альбомның тайтл трегінде Testament гитарисі Алекс Сколник және бұрынғы Megadeth гитарисі Крис Поланд қатысты. Топ Ashes of the Wake альбомын кең ауқымды гастрольдермен қолдады, соның ішінде 2004 жылы Ozzfest фестиваліндегі екінші сахнада және 2005 жылы Sounds of the Underground турнесінде өнер көрсетті. Revolver журналы топты Mastodon-ның Leviathan альбомынан кейін жылдың екінші үздік альбомы деп таныды, сондай-ақ «Laid to Rest» (2005) үшін ең жақсы музыкалық видео сыйлығымен марапаттады. Гастроль кезінде топ концерттік жазба жасап, оны Killadelphia деген атпен шығарды. Бұл жазба DVD және CD форматтарында қолжетімді болды. 2006 жылы альбомның бірінші синглы «Laid to Rest» кавер-версиясы Guitar Hero II ойынында ойналатын трек ретінде пайда болды. Ал түпнұсқасы 2009 жылы Guitar Hero Smash Hits жинағына енді. Түпнұсқа Rock Band ойыны үшін жүктеліп алынатын контент ретінде де қолжетімді.
Татулық (2005-2007)
2006 жылдың тамызында Lamb of God өзінің бесінші студиялық альбомын Sacrament шығарды. Альбом Billboard 200 тізімінде сегізінші орынға ие болды және алғашқы аптада 65 000-ға жуық дана сатылды, бұл Ashes of the Wake альбомының алғашқы аптадағы сатылымын шамамен екі есеге арттырды. IGN сайтынан Эд Томпсон Sacrament альбомын «2006 жылғы ең жақсы металл альбомдарының бірі» деп атады, ал Blender журналының Джон Парелес оны «басынан аяғына дейін жылдам әсер ететін» альбом деп сипаттады. 2019 жылдың қыркүйегінде Sacrament RIAA ұйымынан алтын пластинка алды – бұл топтың екінші алтын альбомы болды. Альбомды насихаттау үшін топ ірі гастрольдік турларға қатысты, олардың ішінде Slayer, Mastodon, Children of Bodom және Thine Eyes Bleed тобымен бірге өткен The Unholy Alliance, Megadeth-ті қолдаған Gigantour, Ozzfest фестивалінің басты сахнасы болды. Lamb of God «Redneck» әні үшін 2007 жылғы Grammy сыйлығында «Ең үздік металл орындау» номинациясына ұсынылды, бірақ жеңіс Slayer тобының «Eyes of the Insane» әніне бұйрылды. 2007 жылдың желтоқсан айында топ альбомды Sacrament: Deluxe Producer Edition деген атаумен қайта шығарды. Жаңа шығарылымда Sacrament альбомының барлық түпнұсқа әндері бірінші дискіде болды, ал екінші дискіде вокалдық, бас-гитара, гитара және барабан тректерінің барлығы 192 кбит/с MP3 форматындағы CD-ROM түрінде ұсынылды, бұл сатып алушыға әндердің өзіндік нұсқасын жасауға мүмкіндік берді. Топ АҚШ-тан тыс елдерде дискілерді тарату үшін жаңа лейблмен келісім шарт жасасты. Шотландияның Глазго қаласындағы толық сатылған концерттен кейін топ мүшелері мен командасы көп мөлшерде ішімдік ішіп алды. DVD екі дискіден тұрады және бес сағатқа жуық материалды қамтиды, оның ішінде Walk with Me in Hell деректі фильмі және Sacrament World Tour гастрольдік турнесінен алынған көптеген тікелей эфирдегі қосымша материалдар бар. Джош Уилбур осы альбомның продюсері ретінде тағайындалды. Жаңа альбомның жазбаға түсірілу процесі топтың веб-сайтында тікелей эфирде көрсетілді, студияда (әсіресе барабан бөлмесінде және микстеу бөлмесінде) екі веб-камера орнатылды. 2009 жылдың 23 ақпанында топ Roadrunner Records лейблы арқылы Wrath атты алтыншы студиялық альбомын халықаралық деңгейде, ал бір күннен кейін Epic Records лейблы арқылы Америкада шығарды. Альбом Филадельфияда мансабын бастауына көмектескен Майки Бронснанға арналған. 2008 жылдың қараша айында Бронсан мас күйдегі жүргізушінің салдарынан қаза тапты. Барабаншы Крис Адлердің айтуынша, «Майки болмаса, біз бүгін топ болар ма едік, күмәнді». Wrath альбомы Billboard 200 тізімінде екінші орынға ие болды және алғашқы аптада 68 000-нан астам дана сатылды. Wrath альбомын қолдау мақсатымен 2009 жылдың көктемінде топ No Fear Energy Tour атты әлемдік турнесінің бірінші кезеңіне қатысты. Жазда топ Еуропада Метллика тобымен бірге World Magnetic Tour турнесінде Мастодон тобымен бірге өнер көрсетті, сонымен қатар өздерінің жеке концерттерін өткізіп, ірі еуропалық фестивальдерде өнер көрсетті. Турдың соңғы алты күнінде Unearth тобының Баз Макграт Марк Мортонның орнын толтырды, өйткені ол әйелі мен алғашқы баласымен бірге болу үшін ертерек кеткен болатын. Lamb of God тобы Metallica тобының 2009 жылғы әлемдік турнесінің Солтүстік Америка кезеңінде тікелей қолдау көрсетуге ниетті екені жарияланды, сондай-ақ жылды Австралия мен Жаңа Зеландияда Shadows Fall және DevilDriver тобымен бірге концерттер өткізу арқылы аяқтады.
Қаулы және Блайттың тұтқындалуы (20102013)
Lamb of God Филиппинде алғаш рет 2010 жылдың 17 сәуірінде PULP Summer Slam фестивалінде, thrash metal тобы Testament-пен бірге өнер көрсетті және 2012 жылдың 18 ақпанында тағы да осы сахнада болды. Сондай-ақ, топ 2010 жылдың 15 мамырында Үндістанда алғаш рет сахнаға шықты, Бангалор қаласындағы Summer Storm фестивалін басқарып орындады. 17 мамырда олар Стамбулдағы Kucukciftlik паркінде түрік жанкүйерлері үшін концерт берді. Lamb of God 2010 жылғы Mayhem фестивалінде Korn, Rob Zombie және Five Finger Death Punch топтарымен бірге басты сахнада өнер көрсетті. Between the Buried and Me гитарисі Пол Ваггонер Mayhem фестивалі барысында Lamb of God гитарисі Марк Мортонның орнын толтырды. 2010 жылдың маусым айында топ Download Festival фестивалінің басты сахнасында ойнады. Бұл олардың Download Festival фестиваліндегі үшінші қатысуы еді. 2010 жылдың 19 сәуірінде IGN телеарнасы Lamb of God тобының "Hit the Wall" атты келесі синглын жазу процесін көрсететін видеоны жариялады. Бұл сингл Iron Man 2 видео ойынында қолданылды. 2011 жылдың 15 ақпанында Lamb of God "Hit the Wall" әнін цифрлық жүктеу арқылы сатып алуға болатынын мәлімдеді. Топ сонымен қатар Namco Bandai Games компаниясының 2010 жылғы Splatterhouse ойынының саундтрегіне де енді. 2010 жылдың соңында Metallica тобының Австралиядағы турнесіне қолдау көрсету үшін Lamb of God және Baroness топтары таңдалды. 2010 жылдың қыркүйегіндегі сұхбатында барабаншы Крис Адлер Lamb of God тобының 2011 жылдың ақпан айында студияға кіріп, жетінші альбомы бойынша жұмыс бастайтынын айтты. 2010 жылы Lamb of God "үздік металл орындаушысы" номинациясы бойынша "Грэмми" сыйлығына ие болды, бірақ Judas Priest тобының "Dissident Aggressor" әніне есе жіберді. 2011 жылы топ тағы да 53-ші "Грэмми" сыйлығына ұсынылды, алайда бұл жолы Iron Maiden тобының "El Dorado" әні жеңіске жетті. 2011 жылдың 31 қазанында топтың 2012 жылдың 24 қаңтарында жетінші студиялық альбомын, Resolution атты дискіні шығаратыны хабарланды. Сондай-ақ, альбомның трек-листі және обложкасы жарияланды. 2012 жылдың 19 қаңтарында Lamb of God "Ghost Walking" сингліне екінші музыкалық бейнеклип шығарды, алғашқы бейнеклип лирикалық видео болатын. Клипте аты-жөні белгісіз қарудың кодтарын енгізу үшін кісі өлтірушілерден қашатын адам бейнеленген. Анимацияның барлық жұмысын Moreframes Animation студиясы орындады, ал бейнеклип Vevo және YouTube музыкалық арналарында көрсетілді. 2012 жылдың ақпан айында Lamb of God Soundwave фестивалінде (Австралия) және маусым айында Download фестивалінде (басты сахна) өнер көрсетті. 2012 жылдың 27 маусымында Чехия полициясы Рэнди Блайтты 2010 жылы Прагада өткен концерт кезіндегі әрекеттері үшін тұтқындады. Блайт Прага 8 аудандық сотында 19 жастағы жанкүйер Даниэль Носекпен бірге сахнаға шыққаннан кейін қасақана дене жарақатын келтіргені үшін айыпталды. Блайт жасөспірімді итеріп жіберіп, ол құлап басын жерге соғып, алған жарақаттан көз жұмды. Lamb of God алдағы турнелерін тоқтатты, бірақ 38 күннен кейін Блайт кепілдікпен босатылғаннан кейін турнеге қайта оралды. 2012 жылдың желтоқсан айында Блайтке ресми айып тағылды. 2013 жылдың 5 наурызында Прага қалалық сотының үкімімен Блайт Носекті сахнадан лақтырып жібергені және жанкүйердің өліміне моральдық жауапкершілік алғаны анықталды, бірақ ол қылмыстық жауапкершілікке тартылмады. Бұл шешімге шағымданылды және 2013 жылдың маусым айында Прага Жоғарғы соты оны қолдады.
Бірінші үзіліс, VII: Sturm und Drang және The Duke EP (20142016)
Топ мүшелерінің Lamb of God тобының 2014 жылы студияға кіріп, сегізінші студиялық альбомын жазуды бастауды жоспарлап, сол жылдың соңына дейін аяқтауды үміттенгеніне қарамастан, Крис Адлер The Virginian Pilot-ке берген сұхбатында Рэнди Блайттың сотынан туған үлкен заңдық шығындардан бөлек, сот барысындағы топтың іс-қимылсыздығы олардың қаржысын сарқып, сол жоспарларды іске асыру мүмкін болмады деді. 2014 жылдың 26 қаңтарында Рэнди Блайт Instagram парақшасында Lamb of God тобынан ұзақ үзіліс жасайтынын хабарлап, сурет пен мәлімдеме жариялады. Топ, ағымдағы альбом циклы аяқталған соң, жазғы фестивальдерден басқа, үзіліске шығатын болды. Бірақ қыркүйек айында Блайт 2015 жылдың басында түрмеде отырғанда жазған өлеңдері мен "Қараңғы күндер: естеліктер" атты кітабын пайдаланып, жаңа Lamb of God альбомын шығаруды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Топ 2015 жылдың сәуір айының соңында Instagram және Twitter арқылы Lamb of God VII деген уақытша атаумен жаңа альбомды жариялай бастады. Мамыр айының басында lambofgodvii.com сайты іске қосылды, ол бастапқыда қара экраннан тұрды. "VII" (жеті санын рим цифрымен көрсету) альбомның топтың жетінші альбомы екенін білдіреді, ал Burn the Priest деген атпен шыққан алғашқы альбомын ескермейді. 2015 жылдың 15 мамырында жаңа альбомның VII: Sturm und Drang деп аталатыны және шілде айында Epic және Nuclear Blast Entertainment арқылы жарық көретіні хабарланды. Бірінші ән, "Still Echoes", LambofGodVII.com сайтында тыңдауға қолжетімді болды және 18 мамырда цифрлық жүктеуге ұсынылды. Сол жылдың маусым айында топ "512" әніне бейнеклип шығарды. 2016 жылдың 14 қарашасында Lamb of God "The Duke" атты жаңа EP шығарды, онда VII: Sturm und Drang альбомынан екі жаңа ән және үш концерттік жазба бар. Атау трегі әнші Рэнди Блайттың жанкүйері және досы Уэйн Фордқа арналған, ол бес жыл бойы лейкемиямен күрескеннен кейін қайтыс болды. Жаңа шығарылымнан бөлек, топтың бірнеше мүшелері лейкемия және лимфома қорына ақша жинау үшін аспаптарын, қол қойылған CD-лерін, өлеңдер жинақтарын және алтын пластинкаларын аукционға сатты.
Second Lamb of God hiatus және Burn the Priest мұқабасы (20172018)
2017 жылдың 4 сәуірінде Блайт жазғы Солтүстік Америкалық турнесінен кейін топтың "шын мәнінде үзіліс жасауға" уақыты келді деді; бұл алғашқы үзіліс оның түрмеден босатылуымен және ақталуымен байланысты болған еді. 10 тамызда гитарист Марк Мортон топтың үзіліс жасайтынын растады, бірақ олар музыка жасауын жалғастыратынын айтты, алайда бұл жаңа шығарылымға немесе Lamb of God тобына арналған екенін нақты айтпады. 2018 жылдың 22 қаңтарында Lamb of God Slayer Farewell Tour-ді қолдайтын топтардың бірі болып жарияланды. 22 наурызда Lamb of God 2018 жылдың 18 мамырында өздерінің бастапқы аты Burn the Priest астында Legion: XX атты кавер-альбомын шығаратынын хабарлады. Бұл 1999 жылғы Burn the Priest альбомынан бері топтың алғашқы альбомы. 2018 жылдың 23 қазанында Lamb of God барабаншысы Крис Адлер 486-шы Metal Injection Livecast сұхбатында, Metal Injection-ға берген сұхбатында топтың Lamb of God-тың онінші студиялық альбомын 2019 жылдың желтоқсанында шығаруды жоспарлап отырғанын айтты. Сондай-ақ ол сұхбатта Металлика тобының бас барабаншысы Ларс Ульрихпен Megadeth тобының бұрынғы гитарисі және қазіргі Megadeth тобының жетекші вокалисі және гитарисі Дейв Мустайнмен жұмыс істеудің қандай болғаны туралы әңгімелескенін, бұл әңгіме 2016 жылы шыққан Megadeth тобының 15-ші альбомы Dystopia жұмысына дейін болған еді.
Крис Адлердің келуі, өзіндік атаулы альбом және Оменс (20192023)
2017 жылы Крис Адлер мотоцикл апатына ұшырап, мойын сүйегі мен оң иығы сынды. Адлер 2018 жылдың жазында Slayer тобымен бірге гастрольдеуге қайта оралуға көбінесе дайын болған, бірақ жарақаттың салдарынан туындаған қосымша қиындықтар шілде айында топтан уақытша кетуге мәжбүр етті. Winds of Plague және бұрынғы Prong барабаншысы Арт Круз турдың қалған бөлігінде Адлердің орнына шақырылды. Бірнеше ай бойы Адлердің топтағы болашағы белгісіз болды, Блайт 2019 жылдың маусым айындағы сұхбатында «онымен не болатынын болжау қиын» деді. 2019 жылдың 19 шілдесінде топ Адлермен жолдарының айырылғанын және Круздің оның орнына толыққанды барабаншы болғанын жариялады. Сондай-ақ, олар алдағы 10-шы альбомының дайындық жұмыстарын бастағанын хабарлады. 2019 жылдың 23 қазанында Адлер Lamb of God тобынан кетуі туралы өз мәлімдемесін жасады, ол «өмірлік жұмысынан кету туралы шешім қабылдамағанын» және «қалыпты үлгімен жұмыс істеуге дайын емес екенін» айтты. 2020 жылдың 5 ақпанында топ «Checkmate» әнін өздерінің аттас альбомынан – Lamb of God альбомынан тұңғыш сингл ретінде ұсынды. Альбомның шығуы алғашқыда 8 мамырға жоспарланған, бірақ коронавирус пандемиясының салдарынан 19 маусымға кейінге шегерілді. Lamb of God альбомын насихаттау мақсатында гастрольдік сапарға шықты, оның ішінде 2021 жылдың жазы мен күзінде Megadeth тобымен бірлесіп АҚШ бойынша гастрольдеді. 2020 жылдың қыркүйек айында Австралияның Subculture Entertainment басылымына берген сұхбатында Lamb of God гитарисі Марк Мортон коронавирустың таралуына байланысты бос уақытын қалай өткізгені туралы сұраққа жауап берді. Ол: «Жаңа музыка жазу, жаздыру және шығару – менің ең сүйікті ісім. Lamb of God сияқты топта болудың көптеген жақтары бар, оның ішінде концерттерде өнер көрсету және гастрольдік сапарлар. Бірақ жазу және жаздыру – мен үшін ең қызықтысы. Сондықтан мен жазумен айналысып жүрмін. Lamb of God үшін, басқалар үшін және жеке жобам үшін әндер жаздым, сондықтан қазір менде көптеген жаңа идеялар бар» деді. 2021 жылдың 4 ақпанында топ 2020 жылғы аттас альбомының делюкс нұсқасынан «Ghost Shaped People» әнін ұсынды. Альбомның қайта шығарылуы 2021 жылдың 26 наурызында жарық көрді. 2022 жылы таңдалған концерттерде Фил Деммель гитарада Уилли Адлерді, ал Джон Кэмпбелл бас гитарада алмастырды. Lamb of God тобының тоғызыншы студиялық альбомы – Omens, 2022 жылдың 7 қазанында, оның жетекші синглы «Nevermore» жарық көргеннен кейін шамамен төрт ай өткен соң шықты. Топ альбомды насихаттау үшін 2022 жылдың күзі мен қысында Солтүстік Америкада Killswitch Engage және Еуропада Kreator, Thy Art Is Murder және Gatecreeper топтарымен бірге гастрольдік сапарға шықты. Сондай-ақ, олар 2023 жылдың жазында Pantera тобының қайта қосылу турнесінің Солтүстік Америка кезеңінде оларға құрмет көрсетті.
Келесі он екінші студиялық альбом (2024 қазіргі)
2024 жылдың ақпан айында RRBG подкастына берген сұхбатында Lamb of God тобының келесі альбомы туралы сұрағанда, бас-гитарист Джон Кэмпбелл: "Біз әдеттегідей, белгілі бір уақыт аралығымен альбомдар шығара береміз. Бір альбом шығарып, оны толыққанды гастрольдеп насихаттаймыз, содан кейін біраз демалып, жаңа альбомды жасай бастаймыз, жазып, қайтадан толыққанды гастрольдеп насихаттаймыз. Осылайша, әрине, біз әлі тіріміз және жаңа альбомдар шығаруды жалғастырамыз. Келесі бес жылдың ішінде Lamb of God тобының жаңа альбомы шығатыны сөзсіз. Бұл ешқандай құпия емес деп ойлаймын."
"Сарайлар өртеніп жатыр" деректі фильмі
2014 жылдың ақпан айында Lamb of God тобы туралы "As the Palaces Burn" деректі фильмі бүкіл әлемде көрсетілді. Дон Арготт режиссерлік еткен бұл фильм 2012 жылы түсіріле бастады және бастапқыда топтың жанкүйерлеріне арналған болатын, бірақ екі жыл бұрын Прагада өткен концерттен кейін жанкүйердің қазасына байланысты бас әнші Рэнди Блайттың қасақана дене жарақатын келтіргені айыбымен тұтқындалуынан кейін мазмұны күрт өзгерді. Фильм сыншылар тарапынан жағымды бағаланды.