Катовицедегі «GKS» футбол клубының тарихы

Кіріспе

GKS Katowice (Górniczy Klub Sportowy, GKS) – Польшаның Катовице қаласындағы кәсіби футбол клубы. Қазіргі уақытта клуб I лигада (2022–23 маусымдық жағдай бойынша) ойнайды.

Тарих

1963 жылы Катовицеде қаланың барлық клубтары мен спорт ұйымдарын біріктіріп, көптеген спорт түрлерін қамтитын бір үлкен клуб құру мақсатымен арнайы ұйымдастыру комитеті шақырылды. 1963 жылдың ортасында Rapid Wełnowiec және Orzeł Wełnowiec клубтары бірігіп, Rapid/Orzeł құрылды. 1964 жылы Rapid/Orzeł, Górnik Katowice, Koszutka Katowice, Katowicki Klub Łyżwiarski (Катовице мұз айдыны клубы), Katowicki Klub Sportowy Górnik, Górniczy Klub Żeglarski Szkwał (кеме спорты клубы) және тағы да басқа Катовице клубтары бірігіп, GKS Katowice құрылды. Төрт жыл өткен соң, 1968 жылдың 9 тамызында Dąb Katowice де GKS Katowice құрамына қосылды. GKS Katowice поляк футбол лигасының жоғары лигасында (қазіргі Экстракласа) 1965 жылдың 8 тамызында, жергілікті қарсыласы Górnik Zabrze командасына қарсы ойын өткізіп, тұңғыш рет өнер көрсетті. GKS Katowice жоғары лигадағы алғашқы маусымын 1965–1966 жылдары өткізді. Жаңа команда тез арада тәжірибе мен дағды жинады. Клуб үшін қиын кезең 1971 жылы басталды, ол кезде Катовице 2-ші дивизионға түсіп қалды. Бірақ клубтың проблемалары тез шешіліп, GKS қайтадан жоғары лигаға оралды, онда олар мақтанышпен және құштарлықпен ойнады. 1982 жылдан бастап клуб үнемі лиганың жоғарғы жағында болды және бірнеше рет Польша кубогының финалына шықты. 1985 жылы GKS Katowice Польша кубогының финалында алғаш рет өнер көрсетті, бірақ Видзев Лодзь командасына қарсы пенальти сериясында жеңіліске ұшырады. Келесі жылы GKS Сляски стадионында Горник Забржеге қарсы есте қаларлық финалда ойнады; GKS 4–1 есебімен жеңіске жетті. Сол сәттен бастап Катовице қаласы футболмен тыныс алды. Келесі жылы GKS үшінші орынды алды, ал одан кейінгі екі жылда күміс жүлдегер атанды. 1989–90 маусымда GKS тағы үшінші орынды иеленді, ал 1991–92 маусымда күміс жүлдегер болды. 1986 жылдан 1995 жылға дейін GKS Katowice лигада төрт рет күміс жүлдегер атанды, екі рет Польша Суперкубогының жеңімпазы және үш рет Польша Кубогының иегері болды. Клуб пен жанкүйерлер үшін ең қуанышты сәттер команда Еуропа кубоктарына қатысқан кездері болды. GKS алғаш рет еуропалық қарсыластармен 1970 жылы, қазір тоқтатылған Inter Cities Fairs Cup турнирінде кездесті, онда Барселона командасымен екі ойын өткізді. Катовице көп айырмашылықпен жеңілген жоқ (жалпы есеп бойынша 2–4), жанкүйерлер өз клубымен мақтанды. Еуропалық футболға екінші рет қатысқанда GKS жақсы өнер көрсетіп, жақсы футбол ойнады. 1986–1987 жылғы УЕФА Кубок иегерлері кубогының бірінші турында GKS Исландияның Fram Reykjavík командасын жеңді, бірақ екінші турда Швейцарияның Sion командасынан жеңіліске ұшырады. Келесі 10 жыл бойы GKS Katowice Еуропалық футболға қатысты. Осы жылдар ішінде GKS жанкүйерлері өз командасының Sportul Studentsc Bucharest, Rangers, Club Brugge, Galatasaray, Benfica, Aris, Girondins Bordeaux және екі рет Bayer Leverkusen сияқты командалармен күрескенін көрді. GKS-дің еуропалық футболдағы көрсеткіші – 10 жеңіс, 7 тең және 19 жеңіліс. GKS Katowice тау-кен дағдарысы кезінде қайтадан қиын жағдайға түсті. 1998–99 маусымынан кейін команда Экстракласадан төмендеді, бірақ бір жылдан кейін ғана жоғары лигаға оралды. Пьотр Дзюрович президент болды, ол өсіп келе жатқан қарыздар мен қаржылық қиындықтарға қарамастан, команданы жоғары лигада ұстап тұрды. 2003 жылы команда тіпті жаттықтырушы Ян Жюрек басшылығымен лигада үшінші орын алып, УЕФА кубогына жолдама алды. Бұл Экстракласа тарихындағы ең үлкен сенсациялардың бірі деп есептелді. Жетістікке қарамастан, Пьотр Дзюровичтің борыштары едәуір сомаға жетті. 2003 жылдың 27 наурызынан 2004 жылдың 11 маусымына дейін клуб өзінің негізгі демеушісі Dospel Katowice атымен ойнады; бұл клубтың жанкүйерлері тарапынан жақсы қабылданбады. GKS Katowice Sportowa Spółka Akcyjna 2005 жылдың жазында клубтың басшылығын аяқтады, өйткені 2004–2005 маусымында GKS Экстракласада 14-ші (және соңғы) орынды алып, екінші дивизионға түсіп қалды. Жағдайды одан да нашарлату үшін команда заңдық және қаржылық проблемаларға байланысты 4-ші дивизионға түсуге мәжбүр болды. 4-ші дивизионға түскеннен кейін "Stowarzyszenie Sympatyków Klubu GKS Katowice" (GKS Katowice клубының жанкүйерлер бірлестігі) деп аталатын жанкүйерлер тобы клубтың басқаруын өз қолына алды. 2006 жылдың маусымында клуб 3-ші дивизионға көтерілді, ал 2007 жылдың маусымында команда қайтадан көтерілді, бұл жолы 2-ші дивизионға, ал 2008 жылы бұл дивизион 1-ші лига (I Liga) деп аталды. Команда I лига (2-ші деңгей) және II лига (3-ші деңгей) арасында ойнауды жалғастыруда.

In 1963 in Katowice a special organizational committee was called with the purpose of uniting all the clubs and sporting organizations of the city into one large club which would encompass many disciplines. In mid 1963 Rapid Wełnowiec and Orzeł Wełnowiec merged, creating Rapid/Orzeł. In 1964 Rapid/Orzeł, Górnik Katowice, Koszutka Katowice, Katowicki Klub Łyżwiarski (Katowice Skating Club), Katowicki Klub Sportowy Górnik, Górniczy Klub Żeglarski Szkwał (a sailing club) amongst other clubs from Katowice merged creating GKS Katowice. Four years later on the 9 August 1968, Dąb Katowice also amalgamated with GKS Katowice. GKS Katowice made its debut in Polish football's top league (now called the Ekstraklasa) on 8 August 1965 when GKS Katowice took on local rivals Górnik Zabrze. GKS Katowice's debut season in the top flight was in the 1965–66 season. The new team quickly gained experience and ability. A bad patch for the club came in 1971 when Katowice was relegated to the 2nd Division. The club's problems were quickly overcome, and GKS returned to the top flight where they played with pride and passion. From 1982 the club consistently found itself up the top end of the ladder, as well as playing off in several Polish Cup finals. In 1985 GKS Katowice played in its first Polish Cup final but lost in a penalty shootout to Widzew Łódź. The following year GKS played off in a memorable final at Stadion Śląski against Górnik Zabrze; GKS triumphed 4–1. From that moment the city of Katowice began to live and breathe football. The next year GKS finished third and the two following years they were runners up. In the 1989–90 season GKS again came third, and in the 1991–92 season GKS were runners up. From 1986 to 1995 to GKS Katowice were four times runners up in the league, twice the winners of the Polish Super Cup and three time Polish Cup winners. The biggest moments for the club and fans were always when the team took part in European cups. The first time GKS faced European opposition was in 1970, in the now defunct Inter Cities Fairs Cup, GKS took on the might of Barcelona in a two legged tie. Katowice didn't lose by much (2 4 on aggregate), the fans were proud of their club. The second time GKS took part in European football they showed more and played better football. In the first round of the 1986–1987 UEFA Cup Winners Cup GKS defeated Iceland's Fram Reykjavík but in the second round, they lost to Switzerland's Sion. For the next 10 years, GKS Katowice took part in European football. Over the years fans of GKS got to witness their team take on the likes of Sportul Studentsc Bucharest, Rangers, Club Brugge, Galatasaray, Benfica, Aris, Girondins Bordeaux and twice Bayer Leverkusen. GKS's record in European football stands at 10 wins, 7 draws, and 19 losses. GKS Katowice again fell on hard times during the mining crisis. Following the 1998–99 season the team was relegated from the Ekstraklasa, but was back in the topflight only a year later. Piotr Dziurowicz became president who, despite growing debts and financial troubles, kept the team in the top flight. In 2003 the team even managed to qualify for the UEFA Cup by finishing third in the league under coach Jan Żurek. This was hailed as one of the biggest surprises ever in the history of the Ekstraklasa. Despite the success, the debts under Piotr Dziurowicz began to grow to a significant sum. From March 27, 2003 to June 11, 2004, the club played under the name of its main sponsor Dospel Katowice; this was not taken well by the fans of the club. GKS Katowice Sportowa Spółka Akcyjna finished its reins at the helm of the club in the summer of 2005 after the disastrous 2004–2005 season where GKS finished 14th (and last) in the Ekstraklasa and was relegated to the second Division. Then to make matters worse the team had to drop to the 4th Division due to legal and financial problems. After the drop to the 4th division, a group of dedicated fans known as the "Stowarzyszenie Sympatyków Klubu GKS Katowice" (which loosely translates into Society of Well Wishers Club of GKS Katowice) took over the helm at the club. In June 2006 the club was promoted to the 3rd division, and in June 2007 the team again won promotion this time to the 2nd Division, which in 2008 was renamed the 1st Division (I Liga). The team continues to play, balancing between the I liga (2nd tier) and II liga (3rd tier).

Еуропадағы GKS

Маусымдық жарыс Раунд Клуб Есеп
1970–71 Inter Cities Fairs Cup 1 RFC Barcelona 0–1, 2–3
1986–87 UEFA Кубогының жеңімпаздары кубогы 1 Fram Reykjavik 3–0, 1–0
2 RFC Sion 2–2, 0–3
1987–88 UEFA Кубогы 1 Sportul Studenţesc 0–1, 1–2
1988–89 UEFA Кубогы 1 Rangers FC 0–1, 2–4
1989–90 UEFA Кубогы 1 RoPS 1–1, 0–1
1990–91 UEFA Кубогы 1 Turun Palloseura 3–0, 1–0
2 Bayer 04 Leverkusen 1–2, 0–4
1991–92 UEFA Кубогының жеңімпаздары кубогы 1 Motherwell FC 2–0, 1–3
2 Club Brugge 0–1, 0–3
1992–93 UEFA Кубогы 1 Galatasaray SK 0–0, 1–2
1993–94 UEFA Кубогының жеңімпаздары кубогы 1 S. L. Benfica 0–1, 1–1
1994–95 UEFA Кубогы Q Inter Cardiff F. C. 2–0, 6–0
1 R Aris Thessaloniki 1–0, 0–1
2 Girondins de Bordeaux 1–0, 1–1
3 Bayer 04 Leverkusen 1–4, 0–4
1995–96 UEFA Кубогының жеңімпаздары кубогы Q Ararat Yerevan 2–0, 0–2
2003–04 UEFA Кубогы Q Cementarnica 55 Skopje 0–0, 1–1