1960 жылдарғы PILOT бағдарламалау тілі

Кіріспе

1960 жылдары дамыған жоғары деңгейдегі бағдарламалау тілі (PILOT) – 1960 жылдары жасалған қарапайым, жоғары деңгейдегі бағдарламалау тілі. Оның кіші інісі ЛОГО сияқты, ол компьютерлік көмекпен оқыту технологиясын зерттеуге жасалған алғашқы қадамдардың бірі болды. PILOT – BASIC және FORTRAN тілдеріне ұқсас негізгі құрылымы бар императивті тіл. Оның түйін сөздері бір таңбадан тұрады, мәтінді шығару үшін "тип" деп белгіленгеніне T, ал пайдаланушыдан мәліметтерді енгізу үшін "қабылдау" деп белгіленгеніне A әрпі қолданылады.

Оның тарихы

PILOT бағдарламасын Сан-Франциско қаласындағы Калифорния университетінің медициналық орталығындағы психология профессоры Джон Амсден Старквезер әзірледі. 1962 жылы ол оқу тесттерін автоматтандыруға арналған Computest деп аталатын қарапайым тілді жасады. 1968 жылдан бастап ол SDS 940 сияқты сол кездегі түрлі компьютерлер үшін PILOT деп аталатын жобаны дамытты.

Деривативтер

PILOT ядросының кеңейтімдері Apple PILOT үшін Apple II компьютерінде массивтер мен қозғалмалы нүктелі сандарды, ал Atari PILOT үшін Atari 8 биттік компьютерлерде LOGO-ға негізделген тасбақа графикасын қамтиды. 1979-1983 жылдар аралығында Ұлыбритания PILOT пайдаланушылар тобын Мерсисайд, Ұлыбританиядағы Wirral Grammar School for Boys мектебінің мұғалімі Алек Вуд басқарды. Сол кездегі микрокомпьютерлер үшін бірнеше машиналық кодтағы мини PILOT нұсқалары жасалды, ал Шотландиядағы мектеп оқушылары қала бойынша іздерді басқарып, неміс, француз және т.б. тілдерде сұрақтар қойып, жауап беретін интерактивті шетел тілі оқулығын әзірледі. 1979 жылғы желтоқсандағы Computer Age журналында Tiny Pilot деп аталатын алғашқы нұсқаулық туралы мақала жарияланды және толық машиналық код тізімі берілді. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында алғашқы микрокомпьютерлердің BASIC интерпретаторларының үстіне орналасқан PILOT нұсқалары белгілі болды, ал Byte Magazine бір кезде Ларри Хериартидің компьютердің мүмкіндіктерін көрсету үшін Waduzitdo деп аталатын PILOT-тың толық емес туындысын жариялады. PETPILOT (Commodore PET үшін PILOT) – PET үшін Commodore емес алғашқы тіл және ол PET-пен бірге келген Microsoft BASIC-те жазылды, Билл Гейтс оған аздаған көмек көрсетті. Ол 1979 жылы Дейв Гомберг жасады және шығарылмаған 4K PET-те де, Commodore шығарған 8K PET-терде де жақсы жұмыс істеді. Ол Ларри Тесслердің тұрғын үйінде 2-сериялы PET-те жазылды. 1983 жылғы Vanilla PILOT Commodore 64 үшін тасбақа графикасын қосты, сондай-ақ COMPUTE журналының 1987 жылғы қазан айындағы санында жарияланған Super Turtle PILOT та. 1991 жылы Электр және электроника инженерлері институты (IEEE) Pilot стандартын IEEE Std 1154 1991 ретінде жариялады. Кейіннен ол алынып тасталды. Осыған негізделген эталондық нұсқаулықты Эрик Реймонд жасады және келесі 15 жыл бойы оны мақұлсыз сақтап келді. 1990 жылы Том Нильсен, EdD Atari ST компьютерлері үшін eSTeem PILOT-ты әзірледі және бағдарламалады. PILOT үшін IEEE стандарттарына негізделген, ол лазерлік дискілер мен CDROM құрылғыларын басқару сияқты Atari-ге тән ерекшеліктерді қамтиды. 2018 жылы хоббишіл нұсқаулық, psPILOT, ішінара IEEE стандартына негізделген және Microsoft-тың PowerShell скрипт тілінде жасалды.

Extensions to core PILOT include arrays and floating point numbers in Apple PILOT for the Apple II, and LOGO inspired turtle graphics in Atari PILOT for Atari 8 bit computers. Between 1979 and 1983 the UK PILOT User Group was run by Alec Wood a teacher at Wirral Grammar School for Boys, Merseyside UK. Several machine code versions of a mini PILOT were produced for the microcomputers of the time and a school in Scotland developed an interactive foreign language tutorial where pupils guided footprints around a town asking and answering questions in German, French, etc. An article in the December 1979 of Computer Age covered an early implementation called Tiny Pilot and gave a complete machine code listing. Versions of PILOT overlaid on the BASIC interpreters of early microcomputers were not unknown in the late 1970s and early 1980s, and Byte Magazine at one point published a non Turing complete derivative of PILOT known as Waduzitdo by Larry Kheriarty as a way of demonstrating what a computer was capable of. PETPILOT (PILOT for the Commodore PET) was the first non Commodore language for the PET and was written in Microsoft BASIC which shipped with the PET, with a little assistance from Bill Gates. It was created in 1979 by Dave Gomberg and could run on a 4K PET (which was never shipped) and ran well on the 8K PETs that Commodore shipped. It was written in Larry Tessler's living room on PET serial number 2. 1983's Vanilla PILOT for the Commodore 64 added turtle graphics, as did Super Turtle PILOT which was published as a type in listing in the October 1987 issue of COMPUTE! magazine. In 1991 the Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) published a standard for Pilot as IEEE Std 1154 1991. It has since been withdrawn. A reference implementation based on this was implemented by Eric Raymond, and maintained— reluctantly— for the next 15 years. In 1990 eSTeem PILOT for Atari ST computers was developed and programmed by Tom Nielsen, EdD. Based on the IEEE Standards for PILOT, it includes Atari specific features such as control of Laserdisc and CDROM devices. A 2018 hobbyist implementation, psPILOT, based in part on the IEEE standard, was implemented using Microsoft's PowerShell scripting language.