Кіріспе
Көптеген Unix-тәрізді операциялық жүйелерде кездесетін тапсырмалар менеджері (процестер тізімі) – бұл тапсырмалар менеджері немесе жүйелік монитор бағдарламасы, ол CPU және жадты пайдалану туралы ақпаратты көрсетеді.
top (table of processes) is a task manager or system monitor program, found in many Unix like operating systems, that displays information about CPU and memory utilization.
Шолу
Бағдарлама пайдаланушы белгілеген критерийлер бойынша таңдалған, іске қосылған процестердің реттелген тізімін жасайды және оны үнемі жаңартып отырады. Дәстүрлі түрде реттеу процессорды пайдалану арқылы жүзеге асырылады, ал ең көп процессорды пайдаланатындар ғана көрсетіледі. top қанша процессорлық қуат пен жад қолданылып жатқанын, сондай-ақ іске қосылған процестер туралы басқа да ақпаратты көрсетеді. top-тың кейбір нұсқалары дисплейді кеңейтілген түрде настройкалауға мүмкіндік береді, мысалы, бағаналарды таңдау немесе сұрыптау әдісін өзгерту. top жүйе әкімшілері үшін пайдалы, себебі ол кез келген уақытта қай пайдаланушылар мен процестер жүйе ресурстарын ең көп пайдаланып жатқанын көрсетеді.
Қолданылу
Үстіңгі жақта бірнеше әртүрлі нұсқасы бар. Дәстүрлі Unix нұсқасын Уильям ЛеФевр жазған, ал ол 1984 жылы авторлық құқыққа алынған. Ол SourceForge-де орналасқан, ал 3.7 нұсқасы 2008 жылы жарияланды. Linux-тағы top нұсқасы procps ng құралдар тобының бір бөлігі болып табылады. Оны Роджер Биннс жазды және 1992 жылдың басында шығарды, бірақ көп ұзамай басқалар оны өздеріне алды. Solaris жүйесінде шамамен бірдей бағдарлама prstat болып табылады. Microsoft Windows-та тапсырмалар тізімі командасы және графикалық Тапсырмалар Менеджері бар. IBM AIX-те topas және topas nmon командаларының құрамында жүріп жатқан процестердің тізімі жаңартылып тұрады. Linux-тағы жүктеме орташасы – орындалу кезегінде күтіп тұрған процестердің саны мен қазіргі уақытта орындалып жатқан процестердің санының қосындысы. Бұл абсолютті сан, салыстырмалы емес. Сондықтан ол шексіз болуы мүмкін, пайдалану көрсеткіштерінен өзгеше. Процестер санының кенеттен өзгеруі экспоненциалдық ыдырау формуласымен теңестіріледі, бұл формула тұрақты нүктелік математика арқылы есептеледі. ps бағдарламасы top-қа ұқсас, бірақ ол шақырылған кездегі процестердің суретін шығарады. top-тың (итерация саны) опциясы осыған ұқсас нәтиже беруі мүмкін, бағдарлама белгіленген итерация санын орындап, содан кейін нәтижені басып шығарып, тоқтатылады.