Кіріспе

Вентилятордың муфтасы – қозғалтқыштың температурасына қарай жұмыс істейтін, салқындату қажет болмаған кезде төмен температурада бос айналатын желдеткіш. Бұл қозғалтқыштың тезірек қызуына мүмкіндік береді және қозғалтқышқа артық жүктемені азайтады. Температура жоғарылағанда муфта қосылып, желдеткіш қозғалтқыш қуатымен қозғалып, қозғалтқышты салқындату үшін ауаны желдетіп тұрады.

Функция

Қозғалтқыш салқын болғанда немесе тіпті қалыпты жұмыс температурасында, желдеткіштің тұтқасы қозғалтқышпен механикалық түрде жұмыс істейтін радиаторды салқындату желдеткішін ішінара ажыратады. Бұл желдеткіш әдетте су сорғысының алдында орналасқан және қозғалтқыштың коленвал шағына белбеу мен шкив арқылы қосылған. Бұл қуатты үнемдейді, себебі қозғалтқыш желдеткішті толыққанды қозғауы қажет емес. Дегенмен, егер қозғалтқыш температурасы тұтқаның қосылу температурасынан жоғарыласа, желдеткіш толығымен қосылады, соның салдарынан көліктің радиаторы арқылы ауаның көп көлемі сорылады, бұл өз кезегінде қозғалтқыш салқындатқышының температурасын қалыпты деңгейде ұстауға немесе төмендетуге көмектеседі. Механикалық желдеткіштер көбінесе жүк көліктері мен кроссоверлерде, сондай-ақ кейбір артқы жетектегі (RWD) автомобильдерде қолданылады. Бұл оңайырақ, өйткені қозғалтқыш бойлық бағытта орнатылған, ал белбеу арқылы қосылатын құрылғылар радиаторға қарай орналасқан. Желдеткіш коленвал шкивіне немесе басқа шкивтердің біріне (мысалы, су сорғысы шкивіне) бекітіледі және радиатор мен қозғалтқыш арасында айналып, ауаны радиатор арқылы кері сорып, одан кейін қозғалтқышқа бағыттайды. Ауа радиатордан өткеннен кейін қызып кеткенімен, ол қозғалтқыш бетінен әлдеқайда салқын болады, сондықтан қозғалтқыш үстінен ауа ағыны салқындатуға көмектеседі. Алдыңғы жетектегі (FWD) көліктерде қозғалтқыш көбінесе бүйірлі орналасқан, коленвал және әдетте барлық негізгі қосымша валдар алдыңғы оське параллель болып орналасқан, бұл тікелей беріліс қорабын (transaxle) қозғалтады. Қосымша шкивке механикалық түрде орнатылған желдеткіш жанына соққандықтан, ол радиаторға қарамастан болады. Сондықтан алдыңғы жетектегі көліктерде электр желдеткіштер дерлік барлық жерде қолданылады. Механикалық энергияны электр энергиясына және кері айналдыру, желдеткіш моторымен тікелей байланысқа қарағанда тиімділігі төмен, бірақ бұл электрондық термостаттық басқару арқылы электр желдеткіштің жақсырақ бақылануымен толық өтесіледі, бұл қозғалтқыш температурасы белгіленген деңгейден төмен болғанда желдеткішті толығымен өшіруге мүмкіндік береді.

Түрлері

Көптеген желдеткіш тұйықтауыштар тұтқыр немесе "сұйық" жалғаулар болып табылады, термостаттағыға ұқсас екі металл сенсорлық жүйемен үйлесімді. Кейбір тұйықтауыштар электронды басқарылатын (екі металл жолағының орнына). Бұл, әртүрлі факторларға байланысты қосылу деңгейін бақылау мүмкіндігін береді. Көбінесе бақыланатын факторларға қозғалтқыш майының температурасы, беріліс майының температурасы, салқындатқыш температурасы, кондиционер жүйесінің қысымы және сыртқы ауа температурасы жатады.