Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық мұнай өнеркәсібінің ізашары (1821–1884)
American oil industry pioneer (1821–1884)
Джордж Генри Бисселл (8 қараша 1821 – 19 қараша 1884) – кәсіпкер және өнеркәсіпші, ол американдық мұнай өнеркәсібінің әкесі деп жиі есептеледі. Оның «Пенсильвания Рок Ойл» компаниясы Америкадағы алғашқы мұнай компаниясы болды.
George Henry Bissell (November 8, 1821 – November 19, 1884) was an entrepreneur and industrialist who is often considered the father of the American oil industry. His company, the Pennsylvania Rock Oil, was the first Petroleum company in America.
Ерте өмір және білім
Бисселл Нью-Гэмпшир штатының Хановер қаласында Нэнси (Вемпл) және Айзек Бисселлдің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі Детройтте тері саудасымен айналысып, сондай-ақ Революциялық соғыста әскер қызметін өткен, ал анасы Джон Вемплдің қызы, ол Революциялық соғыста капитан болған. Ол текті француз хугеноттарының ұрпағы еді, және оның туыстарының арасында Йель университетін бітірген Кларк Бисселл, Коннектикут штатының губернаторы және сенаторы, сондай-ақ полковник Уильям Генри Бисселл, Иллинойс штатының губернаторы және конгрессмен болды. Джордж Бисселлдің әкесі оның он екі жасында қайтыс болды. Бисселл Дартмут колледжінде оқыды, өзінің оқу ақысын төлеу үшін сабақ беріп және газетке мақалалар жазып өтеді. Ол 1845 жылы әдебиет және тілдерді оқып бітірді.
Bissell was born in Hanover, New Hampshire, the son of Nancy (Wemple) and Isaac Bissell. His father was a fur trader in Detroit and a Revolutionary war soldier, while his mother was a daughter of John Wemple, a Revolutionary war Captain. He was a descendant of a noble French huguenots family, and had as relatives Yale University graduate Clark Bissell, Connecticut Governor and Senator, and Col. William Henry Bissell, Illinois Governor and Congressman. George Bissell's father died when he was twelve years old. Bissell attended Dartmouth College, paying his way by teaching and writing newspaper articles. He graduated in 1845 having studied literature and languages.
Мансап
Содан кейін Бисселл Норвич академиясында мұғалім болып жұмыс істеумен қатар журналист ретінде де өмір сүрді. Ол Нью-Орлеан қаласына қоныс аударды, онда мектеп директоры және мектептер басшысы болып қызмет атқарды. Ол тілдерді оқығанмен қатар, бос уақытында заңгерлік мамандықты да зерттеді. 1853 жылы Бисселл Нью-Йорк қаласына көшіп, заңгерлік практикамен айналысты. Нью-Орлеандағы сары қызылша эпидемиясы оның көшуіне ықпал етті. Сол кезде тас май негізінен емдік мақсатта қолданылды. Бисселл мұнайды тазартып керосин өндіруге болатынын түсінді, ол одан әрі, әсіресе жарық беру үшін үлкен сұранысқа ие болды. Егер тас майды арзанға алуға және дұрыс тазартуға мүмкіндік болса, ол кит майы мен көмір майы сияқты жарықтандыру көздерін алмастыра алатын еді. 1854 жылы тас майдың әлеуетін таныған Бисселл және оның заңгер әріптесі, Гарвард университетінің түлегі Джонатан Эвелет өз фирмасын құруға шешім қабылдады. "Eveleth & Bissell" фирмасы құрылып, кеңсесі Нью-Йоркте, Уолл-стриттегі 14-ші үйдің мекенжайында орналасты. Олар бірлесіп 105 акрлық Hibbard Farm фермасын 5000 долларға сатып алды, ол Brewer, Watson & Co ағаш компаниясына тиесілі болған. Ағаш компаниясы бұрын Сэмюэл Кирден, мұнайды өңдеу саласындағы пионер және Эндрю Карнегидің ірі бәсекелесі – Jones and Laughlin Steel Company компаниясының негізін қалаушысынан да бәсекелі ұсыныс алған еді. Кирден тартымды ұсыныс алғанына қарамастан, Brewer, Watson & Co Бисселл мен Эвелеттің ұсынысын қабылдауға келісті, себебі олар жаңа кәсіпорнының акцияларын Нью-Йорк қаржы нарығы арқылы сатуды жоспарлап, жаңа бизнесте үлестік қатысуға мүмкіндік алатынын түсінді. 1854 жылдың желтоқсанында Бисселл мен Эвелет Pennsylvania Rock Oil Company компаниясын құрды және Hibbard Farm фермасының меншігін жаңа компанияға берді. Pennsylvania Rock Oil Co. АҚШ-тағы алғашқы мұнайды іздеу компаниясы болды. Кәсіпорынның алғашқы кезеңдерінде Бисселл мен Эвелет Нью-Хейвен (Коннектикут штаты) қаласының банк президенті Джеймс Таунсендтің қолдауын алды, ол оларға қосымша қаржы табуға көмектесті. Алайда, Бисселл мен Эвелет идеяны іске асыру үшін инвесторлар іздеді, соның ішінде Нью-Хейвен, Коннектикут штатынан келген топ, ол ақырында Seneca Oil Company компаниясын құрды. Бисселл мен Эвелет Seneca Oil Co. компаниясының инвесторларымен авторлық құқықтар мәселесі бойынша дауласты, бірақ бұл олардың арасындағы іскерлік қарым-қатынасқа әкелді. Рокфеллердің кәсіпорны Сэмюэл Эндрюс, Генри Флаглер және Стивен В. Харкнесс серіктестерімен бірге Rockefeller, Andrews & Flagler серіктестігіне айналды. Мұнайды табудағы алғашқы табыс Pennsylvania Rock Oil Co. және Seneca Oil Company арасындағы іскерлік қарым-қатынастың дамуына себеп болды. Полковник Эдвин Дрейк Seneca Oil Co. компаниясында жұмыс істеген кезінде бұл кәсіпке қатысты, ал Дрейк аймақтағы алғашқы табысты мұнай құдығының ашылуында маңызды рөл атқарды. Бисселл Pennsylvania Rock Oil Co. арқылы аймақтың дамуына көп инвестиция жасады және осының нәтижесінде үлкен қаржылық табысқа қол жеткізді.
Bissell then continued to earn a living as a teacher at Norwich Academy and also traveled, working as a journalist. He settled for a time in New Orleans, where he served as a high school principal and superintendent of schools. He continued to study languages and also took up the study of law in his spare time. In 1853, Bissell relocated to New York City to become a practicing attorney. Concern over the yellow fever epidemic in New Orleans was a reason for Bissell's relocation. Rock oil in that period of time was used mainly for medicinal purposes. Bissell recognized that the oil could be refined to produce kerosene, then in high demand, especially for lighting. If the rock oil could be obtained inexpensively and properly refined, it could replace such substances as whale oil and coal oil as sources of fuel for illumination. Recognizing the potential for rock oil in 1854, Bissell and his law partner Jonathan Eveleth, a Harvard graduate, decided to start their own firm. Eveleth & Bissell will be formed and their office would be in New York at 14 Wall Street, on Wall Street. Together, they purchased a 105 acre farm, the Hibbard Farm which was owned by timber company Brewer, Watson & Co, at a cost of $5000. The timber company had also received a competitive offer from Samuel Kier, a pioneer in oil refining, and an early founder of Jones and Laughlin Steel Company, an important competitor of Andrew Carnegie. Despite having received a lucrative offer from Kier, Brewer, Watson & Co decided to accept the one of Bissell and Eveleth, as they intended to sell the stock of their new enterprise through New York's financial markets, and Brewer, Watson & Co. perceived that they could therefore develop an equity position in the new business. In December 1854, Bissell and Eveleth formed the Pennsylvania Rock Oil Company while transferring ownership of the Hibbard Farm to the new company. The Pennsylvania Rock Oil Co. was the first oil exploration company in the United States. Early in the enterprise, Bissell and Eveleth gained the support of James Townsend, a bank President from New Haven, Connecticut, who helped them obtain further support. However, Bissell and Eveleth pursued the idea and sought investors. This included a group from New Haven, Connecticut, who eventually formed the Seneca Oil Company. Bissell and Eveleth had a royalty dispute with the investors in Seneca Oil Co., although a business relationship resulted. Rockefeller's enterprise would evolve into the Rockefeller, Andrews & Flagler partnership, with Samuel Andrews, Henry Flagler, and Stephen V. Harkness as associates. As a result of the first success at striking oil, a business relationship will develop between Bissell's Pennsylvania Rock Oil Co. and Seneca Oil Company. Colonel Edwin Drake became involved in the enterprise through his employment with Seneca Oil Co., and Drake played a critical role in the first successful oil well in the region. Bissell, through Pennsylvania Rock Oil Co., invested heavily in the surrounding region with significant financial success.
Инвестициялар
Бисселлдің мұнай кәсіпорны гүлденген кезде, ол Нью-Йорк қаласынан Пенсильвания мұнай аймағына көшіп, Пенсильвания штатының Франклин қаласындағы Франклин қонақ үйінде тұра бастады. Ол 1864 жылға дейін Пенсильванияда тұрды, содан кейін Нью-Йоркке қайтып келді. Қайтып келгеннен кейін Бисселл инвестицияларын кеңейтіп, портфеліне сақтандыруды қосты. Ол және басқа инвесторлар осы компанияларды 5 миллион доллар капиталмен және 4,5 миллион акр жерді жалға алып құрды. Олар Оңтүстік Американың батысындағы мұнайдың көп бөлігімен қамтамасыз етіп, қалдығын Австралияға, Англияға және Жаңа Зеландияға экспорттады. Ол сондай-ақ жылжымайтын мүлікке көп инвестиция салды, Нью-Йорктегі жылжымайтын мүлікпен айналысатын ірі операторлардың біріне айналды, оның мұнай компанияларымен, банктерімен және теміржолдарымен бірге оның ұлы Пелхам мұрагерлікке алды. Оның ұлы осының нәтижесінде миллионер болды, 1892 жылғы Америка миллионерлерінің тізілімінде көрсетілгендей, оның байлығы миллион доллардан асты, бұл 2022 жылғы ақшамен бір миллиард доллардан асып түседі. Ол кезде АҚШ-та барлығы 4047 миллионер ғана болды, осылайша ол елдегі ең бай адамдардың қатарына кірді.
When Bissell's oil enterprise began to flourish, he moved from New York City to the Pennsylvania Oil Region, taking up residence at the Franklin Hotel in Franklin, Pennsylvania. He lived in Pennsylvania until 1864, when he returned to New York City. On his return, Bissell diversified his investments and started to include insurance in his portfolio. He and other investors started these companies with a capital of 5 millions dollars and a lease on 4.5 millions acres of land. They supplied most of the oil in west South America, exporting the surplus to Australia, England and New Zealand. He also invested extensively in real estate, becoming one of the largest operators in dealing in New York real estate, which would be inherited by his son Pelham, along with his oil companies, banks and railroads. His son became a millionaire as a result, as seen in the registry of the American Millionaires of 1892, with a fortune of over a million dollars, which translate to over a billion dollars in 2022 money. There was only 4047 millionaires in the United States at the time, making him among the richest men in the country.
Мұра
Онжылдық өркендеген сайын, Джон Д. Рокфеллер сияқты ірі өндірушілер оның қателігінен сабақ алып, Пенсильваниядағы мұнай ұңғымаларын және мұнай өңдеу зауыттарын біріктіре бастады. 1882 жылы Standard Oil Trust компаниясы құрылғанда Рокфеллер аймақтағы индустрияға монополия орнатты, ал басқа штаттарда мұнайдың табылуымен елдің қызығушылығы басқа жаққа бұрылды. Мұнай индустриясында Нобель отбасының Branobel арқылы, кейіннен Нобель сыйлығымен танымал болған, және Ротшильд отбасының француз тармағы, Альфонс де Ротшильд басқарған Каспий және Қара теңіз мұнай компаниясы арқылы басқа да бәсекелестер пайда болды. Джордж Х. Бисселлдің есімі өмірі бойы және континенттің барлық жерінде мұнайшылар арасында белгілі болды. Мұнай индустриясында ол алып болды, ал оның бизнес империясы жекелеген индустрия ретінде қарастырылды. Бисселл Дартмут университетінің кампусындағы Бисселл залын қаржылады, ол гимнастика орталығы, боулинг алаңы және жабық жүгіру жолы бар гимназия болды. Бұл ғимарат 1958 жылы бұзылды. Сол жылы салынған жатақхана, Choates Bissell Hall, қазір оның құрметіне аталған. Оның ұлы, Пелхам Сент-Джордж Бисселл, 1892 жылы миллионер болды және полковник Томас Дж. Френчтің қызы Хелен Алсоп Френчке үйленді. Ол Колумбия колледжінде білім алды және кейіннен Халықаралық қағаз компаниясына енген Адирондакс целлюлоза компаниясының ірі иесі болды. Ол сонымен қатар Колумбия түлектерінің қауымдастығының, Нью-Йорк спорт клубының және Нью-Йорк тарихи қоғамының мүшесі болды. Оның немересі, Пелхам Сент-Джордж Бисселл, Мэри Валентина Йель Бисселлге (1889-1948) үйленді, ол Йель отбасының мүшесі және оның үшінші туысы болды. Оның анасы Мэри Валентин Йель (1870-1916), доктор Лерой Милтон Йельдің немересі, Юджин Ван Нейм Бисселлдің әйелі және кеме тасымалының магнаты Эдгар Ф. Лукенбахтың қарындасы, оның немересі президент Никсонның БҰҰ елшісі Чарльз Йосттың қызы болды. Оның ағасы, Юджин Бисселл, 1946 жылы Седар-Хилл есімді жылжымайтын мүліктің иесі болды, ол бастапқыда Джордж Лудлоу Лиге тиесілі болды және 1950 жылы Джон Джейкоб Астор VI-ға сатылды, содан кейін Астор отбасының мүлігі ретінде танылды. Астор Бесінші авенюдегі Астор сарайында тұрды және Бичвудтың айым Астордың немересі болды. Бисселл отбасы Нью-Йорктегі Парк-авенюде тұрды. Пелхам кіші АҚШ Әділет министрлігінің арнайы адвокаты, Нью-Йорк қалалық сотының судьясы және төрағасы болды. Ол сондай-ақ қала әкімінің комиссия төрағасы, Нью-Йорктің Юнион Лига клубының мүшесі және армияда лейтенант, капитан, майор және подполковник болып қызмет етті. Мэри Валентина Йель Нью-Йорктегі Америка легионының қосымша бөлімінің төрағасы, қосымшаның бірінші Нью-Йорк округінің төрағасы, Гринвич Виллидж бөлімшесінің президенті және 33-ші салон, 8-ші және 40-шы қоғамның төрағасы болды. Ол сондай-ақ Америка революциясының қыздары және Мейфлауэр ұрпақтарының қоғамының мүшесі болды. Олардың балаларының бірі, Пелхам Сент-Джордж Бисселл III, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде подполковник, Манхэттеннің азаматтық сотының судьясы 30 жыл бойы қызмет етті және Колумбия университетінің түлегі болды. Оның қызы, Офелия Молла Бисселл, бригадир генерал Уильям Уилбурға үйленді.
As the decade progressed, large producers like John D. Rockefeller would learn at his expense, and would begin to consolidate the oil wells and refineries in Pennsylvania. By 1882, with the formation of the Standard Oil Trust, Rockefeller would effectively establish a monopoly over the industry in the region, and with the discovery of oil in other states, the nation's interest would shift elsewhere. Other competitors also emerged in the oil industry, such as the Nobel family through Branobel, later known for their Nobel Prize award, and the French branch of the Rothschild family, through the Caspian and Black Sea Oil Company led by Alphonse de Rothschild. George H. Bissell's name would be seen as a household word among oil men during his lifetime, and from all over the continent. In the oil industry, he was a giant, and his business empire was seen as an industry of its own. Bissell funded the Bissell Hall which was a gymnasium on the campus of Dartmouth University that included a gymnastics center, a bowling alley, and an indoor track. This building was demolished in 1958. A residence hall constructed that year, Bissell Hall of the Choates, is now named in his honor. His son, Pelham St. George Bissell, a millionaire of 1892, married to Helen Alsop French, daughter of Colonel Thomas J. French. He was educated at Columbia College, and was a large owner of the Adirondacks Pulp Company, later merged into the International Paper Company. He was also a member of the Columbia Alumni Association, the New York Athletic Club and the New York Historical Society. His grandson, Pelham St. George Bissell Jr., married to Mary Valentine Yale Bissell (1889 1948), a member of the Yale family and his third cousin. Her mother, Mary Valentine Yale (1870 1916), niece of Dr. Leroy Milton Yale Jr., was the wife of Eugene Van Name Bissell, and sister in law of shipping magnate Edgar F. Luckenbach, whose niece was daughter of Charles Yost, United Nations Ambassador under President Nixon. Her brother, Eugene Bissell Jr., was the proprietor of the Cedar Hill Estate in 1946, originally owned by George Ludlow Lee Sr., and was sold in 1950 to John Jacob Astor VI of the Astor family, and became known as the Astor Estate. Astor lived at the Astor Mansion on Fifth Avenue and was the grandson of Mrs. Astor of Beechwood. The Bissell couple resided on Park Avenue, New York. Pelham Jr. served as a special attorney for the U. S. Department of Justice, and as Judge and President Justice of the Municipal Court of the City of New York. He also served as Chairman of the Mayor's Board of Survey, joined the Union League Club of New York, and served in the army as Lieutenant, Captain, Major and Lieutenant Colonel. Mary Valentine Yale served as Chairman of American Legion Auxiliary in New York, Chairman of the First New York District of the Auxiliary, President of the Greenwich Village unit, and Salon 33, Society of 8 and 40. She was also member of the Daughters of the American Revolution and of the Society of Mayflower Descendants. One of their children, Pelham St. George Bissell III, was Lieutenant Colonel during World War II, Judge of Manhattan's Civil Court for 30 years, and a graduate from Columbia University. A daughter, Ophelia Molla Bissell, married Brigadier General William Wilbur.