Кіріспе

Оңтүстік Техастағы мұнай кені, АҚШ. Кентуккидегі ауылдық аймақ.

Шпинделтоп – АҚШ-тың Техас штатындағы Бомонт қаласының оңтүстік бөлігінде орналасқан мұнай кені. Шпинделтоп дөңгелегі Юра геологиялық кезеңінің Луанн тұзының булану қабатынан пайда болған. 1901 жылдың 10 қаңтарында Шпинделтоптағы құдықтан мұнай атылды ("мұнай шықты"). Шпинделтоп гейзері 9 күн бойы күніне шамамен мұнаймен ағып шықты. Gulf Oil және Texaco, қазір Chevron корпорациясының құрамында, Шпинделтопта мұнай өндірісін дамыту үшін құрылды. Шпинделтоптың ашылуы АҚШ-ты мұнай дәуіріне бастап әкелді. Шпинделтопқа дейін мұнай көбінесе жарықтандыру және майлау үшін қолданылған. Табылған мұнайдың көптігіне байланысты, мұнайды жаппай тұтынуға арналған отын ретінде пайдалану экономикалық жағынан мүмкін болды. Штаттағы мұнайды іздеуге байланысты туған қызу белсенділік және экономикалық даму Техас мұнай жарлымы деп аталды. АҚШ көп ұзамай әлемдегі мұнай өндіруші елдердің қатарында көшбасшы болды. TOC

Тарих

Паттильо Хиггинс кірпіш зауыты үшін табиғи газ көзін іздеді және Қышқыл бұлақ үйіндісінен мұнай мен газ өндіруді жоспарлады, оның антиклинальды екеніне сенді. Аталған мұнай кені, Бомонт қаласынан шығысқа қарай бір миль, оңтүстікке қарай төрт миль қашықтықта орналасқан төбеге орайып тұрған ағаштарға байланысты «Спинделтоп» деп аталды (cimas de boneteros, «орау ағаштарының шыңдары»). Үйінді газдың шығуымен әйгілі болды, Хиггинс оны баптист жексенбілік мектебінің сабағы үшін жақты. 1892 жылдың тамызында Джордж У. О'Брайен, Джордж У. Кэрролл, Паттильо Хиггинс және Дж. Ф. Ланье зерттеу бұрғылауын жүргізу үшін «Гладис Сити мұнай, газ және өндіріс» компаниясын құрды. Компания екі сынақ ұңғымасын бұрғылауға тырысты, бірақ 300 фут (91 м) тереңдікке жете алмай, құмға ұқсас қабатқа тап болды. Хиггинс 1896 жылы бұл жобадан бас тартты. Содан кейін Паттильо Хиггинс АҚШ-та тұз күмбездері бойынша жетекші сарапшы капитан Энтони Ф. Лукаспен бірікті. Лукас 1899 жылы «Гладис Сити» компаниясымен, ал кейін Хиггинспен жалға алу шартын жасасты. Лукас ақшасы бітіп қалғанша 575 фут (175 м) тереңдікке дейін бұрғылады. Ол Питтсбургтен Джон Гейли, Джеймс М. Гейфи және Эндрю Меллоннан қосымша қаржы алды, соның нәтижесінде «Гейфи Петролиум» компаниясы құрылды. Бірақ, келісім Лукасқа сегізінші бөлігін ғана қалдырды, ал Хиггинске ештеңе тимеді. Болжамдар жер бағасының күрт өсуіне әкелді. 1902 жылдың соңына қарай 500-ден астам компания құрылып, 285 ұңғыма жұмыс істеді. Спинделтоптағы өндіріс 1902 жылдан кейін тез төмендеді, ал ұңғымалар 1904 жылға дейін өнім берді.

Шпинделтоп-Глэдис Сити Бумтауны мұражайы

1976 жылы Ламар университеті Бомонттағы Шпиндлтоп мұнай гейзері дәуірінің тарихын сақтау мақсатында Шпиндлтоп Глэдис Сити Бумтаун мұражайын ашты. Мұражайда мұнай бұрғылау мұнарасы және Глэдис Ситидің көптеген қайта жаңартылған ғимараттарының ішкі жабдықтары, Шпиндлтоп мұнай добының кезеңінен шыққан нағыз заттармен безендірілген. Лукас гейзері ескерткіші мұражай аумағында орналасқан. 1941 жылдың шілдесінде құдық басында орнатылған бұл ескерткіш, жердің шөгуі салдарынан тұрақсыздыққа ұшырағаннан кейін Шпиндлтоп Глэдис Сити мұражайына көшірілді. Professional Surveyor Magazine журналының 2000 жылғы шілде-тамыз санындағы Недра Фостердің мақаласына сәйкес, ескерткіш бастапқыда Шпиндлтоп құдығынан 4 фут қашықтықта орналасқан. Бүгінде құдық басы Спинделтоп саябағында Техас штатының туымен безендірілген флагштокпен белгіленген. Ол мұражайдан оңтүстікке қарай 1,5 шақырымдай жерде, Батыс Порт-Артур тас жолынан/93-ші тас жолынан жақын жерде орналасқан. Саябақта флагштоктан шамамен 400 метр қашықтықта ақпараттық тақталармен жабдықталған көру платформасы бар. Құдық басының орны жеке меншікке тиесілі батпақты жерде жатыр және кіруге тыйым салынған. Саябаққа және көру платформасына қатысты бағыттар мұражайдан алуға болады.