Кіріспе

Бразилиялық футболшы және теледидар сарапшысы

Роберто Ривеллино (Rivelino,; 1 қаңтар 1946 жылы туған) – бразилиялық футбол сарапшысы және бұрынғы футболшы. Ол Бразилияның 1970 жылғы FIFA Әлем чемпионатында жеңіс однырған құрамасының жұлдыздарының бірі болды. Ривеллино қазір Бразилияның TV Cultura телеарнасында сарапшы болып жұмыс істейді. Макиагодена (Исерния) қаласынан келген итальяндық иммигранттардың ұлы, ол үлкен мұртымен, иілген бос соққыларымен, алыстан қуатты соққыларымен, дәл ұзақ пастарымен, ойынды көру қабілетімен, допты жақыннан бақылауымен және дриблинг шеберлігімен танымал болды. Сондай-ақ, ол "флип-флап" деп аталатын футболдық тәсілді жетілдірді, оны соңғы жылдары Ромарио, Махико Гонсалес, Роналду, Роналдиньо және Криштиану Роналду үлгі алды. Бұрынғы шабуылдаушы жартылай қорғаушы, ол әлемдегі ең әдемі футболшылардың бірі және барлық уақыттағы ең ұлы ойыншылардың бірі саналады. Допты жақыннан бақылау, алдау және сол аяғының шеберлігі арқасында Диего Марадона Ривеллиноны өсіп келе жатқан шағындағы ең үлкен шабыт көзінің бірі деп атады. 2004 жылы Пеле оны FIFA 100 тізіміне, әлемнің ең ұлы футболшыларының қатарына қосты.

Клубтық мансап

Ривеллино Сан-Паулу қаласында дүниеге келді және "Клуб Атлетико Барселона" клубында футзалмен (футболдың залдағы нұсқасы) айналыса бастады. Содан кейін ол "Барселонаның" ең ірі қарсыласы "Коринтианс" клубында өзін сынап көрді, онда ол кәсіби футболға көшті және жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды – сол себепті оған "O Rei do Parque" ("Парк патшасы") деген лақап ат қойылды (клубтың үй стадионы, Parque São Jorge атынан). Дегенмен, 60-шы жылдардың соңы мен 70-ші жылдардың басы клуб тарихындағы ең қиын кезеңдердің бірі болды, 1954 жылдан 1977 жылға дейін клуб Сан-Паулу штатының лигасының бір де бір титулын жеңіп алмады. 1974 жылы Сан-Паулу лигасының финалында "Коринтианс" өзінің басты қарсыласы "Пальмейрас" клубынан жеңілгеннен кейін, көптеген жанкүйерлер жұлдыз ойыншы Ривеллиноны жеңіске жете алмауына ең жауапты деп санады. Ол Рио-де-Жанейроға көшіп, 1970-ші жылдардың соңына дейін "Флуминенсе" клубының намысын қорғады. Ривеллино 70-ші жылдардың ортасындағы "үш түсті машина" деп аталған тамаша "Флуминенсе" клубының сөзсіз ең жарқын жұлдызы болды, оның құрамында Доваль, Пинтиньо, Гил және Карлос Альберто Торрес та бар еді. Ол 1975 және 1976 жылдары Рио-де-Жанейро лигасының чемпионы атанды. Онжылдықтың соңында ол Сауд Арабиясының "Аль-Хилал" клубында ойнады және 1981 жылы кәсіби футболдан зейнеткерлікке шықты.

Халықаралық мансап

Ривеллино Бразилияның 1970 жылғы ФИФА әлем чемпионатында жеңіс тұтқан құрамасының маңызды ойыншысы болды, бұл құрама көбінесе тарихындағы ең ұлы әлем чемпионаты құрамасы деп есептеледі. 11-нөмірлі жейде киген Ривеллино орта алаңның сол жағында ойнады және 3 гол соқты, оның ішінде Чехословакияға қарсы соққан күшті, иілген бос соққысы мексикалық жанкүйерлердің арасында оған "Patada Atómica" (Атомдық тепкіш) деген лақап ат берді. Ривеллино 1974 және 1978 жылғы ФИФА әлем чемпионаттарында да өнер көрсетіп, тиісінше төртінші және үшінші орынды иеленді.

Зейнетақыға шыққаннан кейін

"Ол (Серджо Эчиго) қазір оны өзі ойлап тапқанын айтады, бірақ мен оны жетілдірдім" деді Ривеллино "қос иірім" туралы. 2014 жылы өз елінде өткен ФИФА әлем чемпионаты туралы сөз сөйлеген Ривеллино Амазонканың Манаус қаласын және оның "Арена да Амазония" стадионын қабылдаушы қалалар тізіміне қосуын сынады, "Манауста ойнау абсурд. Киім бөлмесінен шыққаннан кейін-ақ терлеу басталады" деді.