Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
β-аланин (немесе бета-аланин) – табиғи түрде кездесетін бета-аминоқышқыл, амин тобы карбоксил тобынан екі көміртек атом қашықтықтағы β-көміртекке (құрамындағы α-аланинге қарағанда) қосылған аминоқышқыл. β-аланиннің IUPAC атауы – 3-аминопропано қышқылы. α-аланиннен айырмасы, β-аланинде стереоцентр жоқ.
β Alanine (or beta alanine) is a naturally occurring beta amino acid, which is an amino acid in which the amino group is attached to the β carbon (i. e. the carbon two carbon atoms away from the carboxylate group) instead of the more usual α carbon for alanine (α alanine). The IUPAC name for β alanine is 3 aminopropanoic acid. Unlike its counterpart α alanine, β alanine has no stereocenter.
Биосинтез және өнеркәсіптік жол
Биосинтез тұрғысынан, ол дигидроурацил және карнозиннің ыдырауы арқылы түзіледі. β-аланин этил эфирі – бұл β-аланинге айналу үшін организмде гидролизденетін этил эфирі. Ол аммиак пен β-пропиолактонның реакциясы арқылы өнеркәсіптік түрде өндіріледі. β-аланиннің көздері цитозин мен урацилдің пиримидин катаболизмінен алынады.
In terms of its biosynthesis, it is formed by the degradation of dihydrouracil and carnosine. β Alanine ethyl ester is the ethyl ester which hydrolyses within the body to form β alanine. It is produced industrially by the reaction of ammonia with β propiolactone. Sources for β alanine includes pyrimidine catabolism of cytosine and uracil.
Биохимиялық функциясы
β-аланин қалдықтары сирек кездеседі. Ол карнозин және ансерин пептидтерінің, сондай-ақ пантотен қышқылының (В5 витамині) құрамына кіреді, ал пантотен қышқылы өзі кофермент А-ның құрамында болады. β-аланин сірке қышқылына дейін метаболизденеді.
β Alanine residues are rare. It is a component of the peptides carnosine and anserine and also of pantothenic acid (vitamin B5), which itself is a component of coenzyme A. β alanine is metabolized into acetic acid.
Карнозиннің прекурсоры
β-аланин – карнозиннің синтезінің шектеуші факторы, яғни карнозин деңгейі гистидинге емес, β-аланиннің жеткілікті мөлшеріне байланысты. β-аланинмен толықтыру бұлшық еттердегі карнозин концентрациясын арттырады, спортшыларда шаршауды азайтады және бұлшық еттердің атқаратын жұмысының жалпы көлемін ұлғайтады. Карнозинмен ғана толықтыру, тек β-аланинмен толықтырудан кем тиімді, себебі карнозин ауыз жолымен қабылданғанда, ас қорыту кезінде гистидин мен β-аланинге ыдырайды. Сондықтан, салмағы бойынша, дозаның шамамен 40% ғана β-аланин болып табылады. Карнозин (β-аланил-L-гистидин) – I және II типті бұлшық ет талшықтарындағы жалпы буферлік сыйымдылықтың 10-20% құрайтын маңызды бұлшық ішіндегі буфер. Карнозинде имидазолий тобының pKa көрсеткіші 6,83-ке тең, бұл буферлеу үшін оптималды жағдай.
β Alanine is the rate limiting precursor of carnosine, which is to say carnosine levels are limited by the amount of available β alanine, not histidine. Supplementation with β alanine has been shown to increase the concentration of carnosine in muscles, decrease fatigue in athletes, and increase total muscular work done. Simply supplementing with carnosine is not as effective as supplementing with β alanine alone since carnosine, when taken orally, is broken down during digestion to its components, histidine and β alanine. Hence, by weight, only about 40% of the dose is available as β alanine. carnosine (β alanyl L histidine) is an important intramuscular buffer, constituting 10 20% of the total buffering capacity in type I and II muscle fibres. In carnosine, the pKa of the imidazolium group is 6.83, which is ideal for buffering.
Қабылдағыштар
Глициннен әлдеқайда әлсіз (сондықтан физиологиялық таратушы ретіндегі рөлі күмәнді), β-аланин стрихнинге сезімтал тежегіш глицин рецепторлары (GlyRs) үшін глициннің өзінен кейін ең белсенді агонист болып табылады (агонисттердің реті: глицин ≫ β-аланин > таурин ≫ аланин, L-серин > пролин). β-аланиннің бес белгілі рецепторлық орындары бар, олар: GABA A, GABA C, NMDA рецепторларындағы глицинмен бірге әрекеттесетін ко-агонисттік орын, жоғарыда аталған GlyR орыны және GAT ақуызы арқылы глиалдық GABA сіңіруін тоқтату қабілеті, осының бәрі оны "кішкентай молекулалық нейротрансмиттер" деп атауға негіз береді.
Even though much weaker than glycine (and, thus, with a debated role as a physiological transmitter), β alanine is an agonist next in activity to the cognate ligand glycine itself, for strychnine sensitive inhibitory glycine receptors (GlyRs) (the agonist order: glycine ≫ β alanine > taurine ≫ alanine, L serine > proline). β alanine has five known receptor sites, including GABA A, GABA C a co agonist site (with glycine) on NMDA receptors, the aforementioned GlyR site, and blockade of GAT protein mediated glial GABA uptake, making it a putative "small molecule neurotransmitter."
Спорттық өнімділікті арттыру
β-аланинді қабылдау жаттығулар мен когнитивтік қабілеттерді арттыратыны, сондай-ақ 0,5–10 минуттық жаттығулардың тиімділігін жоғарылататыны дәлелденген. β-аланин бұлшық жасушаларында карнозинге айналады, ол жоғары қарқынды жаттығулар кезінде түзілетін сүт қышқылының әсерін азайтып, нейромышықтық шаршаудың басталуын кешіктіруге көмектеседі. β-аланинді қабылдағанда дозаға байланысты денеде қышыну сезімі (параэстезия) пайда болуы мүмкін. Бұдан басқа, β-аланиннің қауіпті жағымсыз әсерлері туралы хабарламалар жоқ, алайда оны ұзақ мерзімді қолданудың салдары мен басқа қосымшалармен бірге қолданудың қауіпсіздігі туралы мәліметтер де жеткіліксіз. Сондықтан, оны қолдануда сақтық таныту қажет. Сонымен қатар, β-аланин пантотен қышқылы мен А коферментінің биосинтезіне де қатысуы мүмкін.
There is evidence that β alanine supplementation can increase exercise and cognitive performance, and exercises within a 0.5–10 min time frame. β alanine is converted within muscle cells into carnosine, which acts as a buffer for the lactic acid produced during high intensity exercises, and helps delay the onset of neuromuscular fatigue. Ingestion of β alanine can cause paraesthesia, reported as a tingling sensation, in a dose dependent fashion. Aside from this, no important adverse effect of β alanine has been reported, however, there is also no information on the effects of its long term usage or its safety in combination with other supplements, and caution on its use has been advised. Alternatively, β alanine can be diverted into pantothenic acid and coenzyme A biosynthesis.