Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық актер Листер Шеддон Синклер, ОК (9 қаңтар 1921 – 16 қазан 2006) – канадалық хабар таратушы, драматург және көп салалы ғалым.
Canadian actor
Lister Sheddon Sinclair, OC (January 9, 1921 – October 16, 2006) was a Canadian broadcaster, playwright and polymath.
Ерте өмір
Синклер Үндістанның Бомбей қаласында шотландтық ата-анасынан дүниеге келді. 18 айлық болғанда Лондондағы әпкесімен бірге тұруға жіберілді және жеті жасында ата-анасын қайта көрді. Бес жасында өздігінен оқуға үйреніп, Колет Корт мектебінде білімін бастады. Сыныптағы ең нашар оқушы болғанымен, математикадан қабілетті болды және Лондондағы Сент-Полс мектебіне оқуға стипендия жеңіп алды. 1939 жылы саяхат агенттігінен соғыс болмайтынына көз жеткізген соң, анасымен бірге Нью-Йорктегі Дүниежүзілік көрмеге қатысу үшін Солтүстік Америкаға сапар шекті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Онтариодағы Ниагара шарлауында болды. Жасөспірім шағында арқасы жарақаттанғандықтан, Синклер жиырмадан асып кеткенше ақсап жүрді және таяққа сүйенді, сондай-ақ әскери қызметке жарамсыз болды. Ол анасымен бірге континентте қалып қойды және анасының достары бар Ванкувер қаласына қоныстанды. Британдық Колумбия университетіне қабылданды. Сондай-ақ университеттегі "Player's Club" клубына қосылды. 1942 жылы Торонто университетінен Магистр дәрежесін алу үшін Торонтоға көшіп барды, өзін студенттерге математика оқыту арқылы асырады.
Sinclair was born in Bombay, India, to Scottish parents. He was sent to live with an aunt in London when he was 18 months old and saw his parents again when he was seven. He taught himself to read at the age of five and began his formal education at Colet Court. Though at the bottom of his class, he was gifted at mathematics and won a scholarship to St Paul's School in London. In 1939, assured by a travel agency that there would be no war, he visited North America with his mother to attend the World's Fair in New York City. He was visiting Niagara Falls, Ontario, when World War II broke out. Due to a back injury as a teenager, Sinclair walked with a limp and used a cane until well into his twenties and was unfit for military service. He and his mother found themselves stranded on the continent and settled in Vancouver where his mother had friends. He enrolled at the University of British Columbia He also joined the Player's Club on campus. In 1942 he moved to Toronto to study toward a Master of Arts from the University of Toronto, supporting himself by lecturing mathematics to undergraduates.
Мансап
Кірісін одан әрі толықтыруға мұқтаж болған Синклер 1942 жылы Германияның одақтастарына қолдау білдіретін "Канададағы нацистік көздер" бағдарламасында неміс рөлін ойнаған Канад радио хабар тарату корпорациясында (CBC) актер ретінде жұмысқа орналасты. Ол 1944 жылы желіге радио пьесаларын жазуды бастады және 400-ден астам пьеса жазды, олардың көбі радио сериясы үшін "Сахна". 1945 жылы Синклер радиода сөйлейтін сөзін жазды, оны Онтарио Кооперативтік Комонвелл Федерациясының басшысы Тед Джоллифф 1945 жылғы провинциялық сайлау науқаны кезінде айтты. Бұл баяндамада Онтарионың премьер-министрі Джордж Дрю Онтарио провинциялық полициясынан шыққан саяси гестапо бөлімін басқаруда деп айыпталды. Дрю бұл айыптауларды жоққа шығарды және сайлаушылар арасында CCF-тің сенімін кемітті. Алайда, бұл айыптау 1970-ші жылдары зерттеуші ашқан мұрағаттық құжаттар арқылы дәлелденді. Синклердің 1950 жылы 12 ақпанда радиодан шыққан "Хильда Морган" пьесасы Канаданың Төменгі палатасында жүкті, тұрмысқа шықпаған әйелдің күйеу жігіті жол апатынан қайтыс болғаннан кейін аборт жасатуды ойластырғандығы туралы табу тақырыбында шу-шуға ұшырады (бірақ аборт сөзі ешқашан қолданылмады). Оны сыншы Натан Коэн "Канаданың соғыстан кейінгі драматургтарының ішіндегі ең бастысы" деп атады. Ол 1955 жылы жаңа CBC Television қызметінде пайда бола бастады, ол "Front Page Challenge" және "Assignment" сияқты бағдарламаларда, сондай-ақ Wayne & Shuster комедиялық шоуында пайда болды. 1964 жылы Синклер Folkways Records компаниясында "Документальды радио хабар тарату тарихы: 1920-1950: Теледидар алдындағы радио" атты альбом шығарды. Соғыс уақытындағы үгіт-насихат фильмдеріндегі көріністерінен кейін Синклер алты онжылдықтан астам уақыт бойы CBC-де әртүрлі қызметтерде болды. Драматургтан басқа, ол радио және теледидар тұлғасы, жазушы, актер, панельші, продюсер, оқытушы, комментатор және, 1970 жылдары қысқа уақыт бойы желі басшысы болды. Синклер жиырма төрт жыл бойы "Court of Opinion" шоуының панельшісі болды, "Man at the Centre"-ді өткізді және "The Nature of Things"-тің екінші маусымында қонақ болды, сондай-ақ Дон Харрон алып барған кезде "Morningside"-ге жиі қатысқан, бірақ ол 1983 жылдан бастап CBC радиосының "Идеялар" бағдарламасын ұсынуымен танымал болды. Синклер 1999 жылы 2000 астам бөлімді ұсынғаннан кейін, өзі шығарған немесе жазған бірнеше жүзді қоса алғанда, "Идеяларды" өткізуден зейнеткерлікке шықты. Ол өлімінен аз уақыт бұрын да бағдарламаға өз үлесін қосты. 1972 жылы CBC президенті Лоран Пикард Синклерді CBC-нің ағылшын тіліндегі қызметтерінің атқарушы вице-президенті етіп тағайындады. Тәжірибе сәтсіз болды және Синклер мен Оттавадағы CBC әкімшілігіне ұнжырғасы түсіп қалды. 1974 жылы бағдарламалық саясат және даму вице-президенті лауазымына ауыстырылды, ал 1976 жылы Торонтоға продюсер және жазушы ретінде бұрынғы қызметіне оралды. Кейінірек Райерсон университетінің радио және теледидар мектебінің меңгерушісі болған Роберт Гарднер сол қиын кезеңде Синклермен жұмыс істегенін еске алады. "Ол таңғаларлықтай жақсы хабардар болды. Біз "Дантенің құдайлық комедиясы" туралы CBC телеарнасының бағдарламасына сценарий жаздық. Листер мені зерттеуші жазушы ретінде жалдаған еді және оның талапшыл басшы екендігіне күмән жоқ. Оның әңгімелері классикалық аллюзиялармен, неміс, француз немесе итальян тілдеріндегі сөз тіркестерімен үнемі шашылып тұратын, ал ол төменгі жандарға шыдамсыз болды. Олмен жұмыс істеу - менің өмірімдегі ең қызықты әрі ең қорқынышты оқиғалардың бірі болды". Синклер 1980 жылдан 1983 жылға дейін Канаданың өнер конференциясының президенті болды. Ол сондай-ақ Канада кино, теледидар және радио суретшілерінің альянсын (ACTRA) құруға көмектесті. 1985 жылы Канада орденінің офицері атанды. Келесі жылы ол өзінің көп жылғы досы және әріптесі Пьер Бертонмен бірлесіп, Бертонның танымал канадалық тарих кітаптарынан оқиғалар келтірілген және CBC TV телеарнасында көрсетіліп отырған 26 эпизодты драма сериясы "Heritage Theatre"-ді жасады. 2002 жылы Листер Синклер "Hilda Morgan" үшін MasterWorks құрметке ие болды және оның жұмысын Канаданың Аудио-визуалды сақтау тресі қорғады. Оның соңғы шығармаларының бірі, ол ресми түрде зейнеткерлікке шыққаннан кейін, "Листер Синклер Go радио бағдарламасына арналған Диско музыкасының шедеврлерін ұсынады" деп аталды. Синклер 2006 жылы 16 қазанда 85 жасында Торонтодағы ауруханада қайтыс болды. Бұрынғы генерал-губернатор және CBC телеарнасының жүргізушісі Адриен Кларксон, ол 1960 жылдары телеарнаға қосылған кезде Синклермен кеңседе болған, ол қайтыс болғаннан кейін: "Сіз Листердің көп нәрсені білуінің нәтижесі болдыңыз. Ол ғалым ғана емес, дарынды еді".
Needing to further supplement his income, Sinclair found employment as an actor with the Canadian Broadcasting Corporation (CBC) playing a German in the 1942 pro Allied broadcast, Nazi Eyes on Canada, which starred Helen Hayes. He began writing radio plays for the network in 1944 and would go on to write more than 400 plays, many of them for the radio series Stage. In 1945, Sinclair wrote a radio speech that Ontario Co operative Commonwealth Federation leader Ted Jolliffe delivered during the 1945 provincial election campaign. The speech accused Premier of Ontario George Drew of running a political gestapo unit out of the Ontario Provincial Police. The accusations were denied by Drew, and may have hurt the CCF's credibility with voters. However, the charge was proven true in the 1970s by archival documents uncovered by a researcher. Sinclair's radio play, Hilda Morgan, broadcast on February 12, 1950, resulted in an uproar in the House of Commons of Canada over its then taboo subject matter of a pregnant, unmarried woman considering abortion after her fiancé is killed in an accident (although the word abortion was never used). He was referred to as "easily the foremost in Canada's array of postwar playwrights" by critic Nathan Cohen. He began to appear on the new CBC Television service in 1955 appearing on programs such as Front Page Challenge and Assignment as well as the Wayne & Shuster comedy show. In 1964, Sinclair recorded and released an album on Folkways Records, entitled Documentary History of Broadcasting: 1920 1950: Radio Before Television. After his appearances in wartime propaganda films, Sinclair would go on to spend over six decades with the CBC in various capacities. In addition to playwright he was a radio and television personality, writer, actor, panelist, producer, lecturer, commentator, and, for a brief period in the 1970s, network executive. Sinclair was a panelist on the show Court of Opinion for twenty four years, hosted Man at the Centre and was a guest host during the second season of The Nature of Things as well as a frequent contributor to Morningside when Don Harron was host, but he was best known for presenting the CBC Radio program Ideas beginning in 1983. Sinclair retired from hosting Ideas in 1999 after presenting over 2,000 installments, including several hundred produced or written by himself. He continued to contribute to the program until shortly before his death. In 1972, CBC president Laurent Picard made Sinclair the CBC's executive vice president of English language services as part of an effort to bring creative people into administration. The experiment was unsuccessful and proved frustrating to both Sinclair and CBC administration in Ottawa. He was demoted to a more junior position as vice president of program policy and development in 1974 and in 1976 returned to Toronto to his former role as a producer and writer. Dr. Robert Gardner, later the chair of the School of Radio and Television Arts at Ryerson University, recalled working with Sinclair during that difficult time. "He was astoundingly well informed. We worked together on a script for a CBC television program dealing with Dante's Divine Comedy. Lister had hired me as the writer researcher and there is no doubt about it he was a demanding boss. His conversations were constantly sprinkled with classical allusions, phrases in German, French, or Italian, and he was impatient of lesser souls. Working with him was one of the most stimulating experiences of my life and one of the most frightening." Sinclair served as president of the Canadian Conference of the Arts from 1980 through 1983. He also helped form the Alliance of Canadian Cinema, Television and Radio Artists (ACTRA). He was named an Officer of the Order of Canada in 1985. The following year he collaborated with his longtime friend and colleague Pierre Berton to create Heritage Theatre, a 26 episode drama series, featuring stories from Berton's popular Canadian history books, and broadcast on CBC TV. In 2002, Lister Sinclair became a MasterWorks honouree for Hilda Morgan and his body of work by the Audio Visual Preservation Trust of Canada. One of his last works was something of a hit after his official retirement entitled Lister Sinclair Presents the Masterpieces of Disco Music for the radio program Go. Sinclair died in a Toronto hospital on the morning of October 16, 2006, aged 85. Former Governor General and CBC broadcaster Adrienne Clarkson, who shared an office with Sinclair when she joined the broadcaster in the 1960s, remembered him upon his death: "You were the beneficiary of Lister knowing a lot. He was not only a polymath; he was a prodigy."