Кіріспе

Канадалық актер Листер Шеддон Синклер, ОК (9 қаңтар 1921 – 16 қазан 2006) – канадалық хабар таратушы, драматург және көп салалы ғалым.

Ерте өмір

Синклер Үндістанның Бомбей қаласында шотландтық ата-анасынан дүниеге келді. 18 айлық болғанда Лондондағы әпкесімен бірге тұруға жіберілді және жеті жасында ата-анасын қайта көрді. Бес жасында өздігінен оқуға үйреніп, Колет Корт мектебінде білімін бастады. Сыныптағы ең нашар оқушы болғанымен, математикадан қабілетті болды және Лондондағы Сент-Полс мектебіне оқуға стипендия жеңіп алды. 1939 жылы саяхат агенттігінен соғыс болмайтынына көз жеткізген соң, анасымен бірге Нью-Йорктегі Дүниежүзілік көрмеге қатысу үшін Солтүстік Америкаға сапар шекті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Онтариодағы Ниагара шарлауында болды. Жасөспірім шағында арқасы жарақаттанғандықтан, Синклер жиырмадан асып кеткенше ақсап жүрді және таяққа сүйенді, сондай-ақ әскери қызметке жарамсыз болды. Ол анасымен бірге континентте қалып қойды және анасының достары бар Ванкувер қаласына қоныстанды. Британдық Колумбия университетіне қабылданды. Сондай-ақ университеттегі "Player's Club" клубына қосылды. 1942 жылы Торонто университетінен Магистр дәрежесін алу үшін Торонтоға көшіп барды, өзін студенттерге математика оқыту арқылы асырады.

Мансап

Кірісін одан әрі толықтыруға мұқтаж болған Синклер 1942 жылы Германияның одақтастарына қолдау білдіретін "Канададағы нацистік көздер" бағдарламасында неміс рөлін ойнаған Канад радио хабар тарату корпорациясында (CBC) актер ретінде жұмысқа орналасты. Ол 1944 жылы желіге радио пьесаларын жазуды бастады және 400-ден астам пьеса жазды, олардың көбі радио сериясы үшін "Сахна". 1945 жылы Синклер радиода сөйлейтін сөзін жазды, оны Онтарио Кооперативтік Комонвелл Федерациясының басшысы Тед Джоллифф 1945 жылғы провинциялық сайлау науқаны кезінде айтты. Бұл баяндамада Онтарионың премьер-министрі Джордж Дрю Онтарио провинциялық полициясынан шыққан саяси гестапо бөлімін басқаруда деп айыпталды. Дрю бұл айыптауларды жоққа шығарды және сайлаушылар арасында CCF-тің сенімін кемітті. Алайда, бұл айыптау 1970-ші жылдары зерттеуші ашқан мұрағаттық құжаттар арқылы дәлелденді. Синклердің 1950 жылы 12 ақпанда радиодан шыққан "Хильда Морган" пьесасы Канаданың Төменгі палатасында жүкті, тұрмысқа шықпаған әйелдің күйеу жігіті жол апатынан қайтыс болғаннан кейін аборт жасатуды ойластырғандығы туралы табу тақырыбында шу-шуға ұшырады (бірақ аборт сөзі ешқашан қолданылмады). Оны сыншы Натан Коэн "Канаданың соғыстан кейінгі драматургтарының ішіндегі ең бастысы" деп атады. Ол 1955 жылы жаңа CBC Television қызметінде пайда бола бастады, ол "Front Page Challenge" және "Assignment" сияқты бағдарламаларда, сондай-ақ Wayne & Shuster комедиялық шоуында пайда болды. 1964 жылы Синклер Folkways Records компаниясында "Документальды радио хабар тарату тарихы: 1920-1950: Теледидар алдындағы радио" атты альбом шығарды. Соғыс уақытындағы үгіт-насихат фильмдеріндегі көріністерінен кейін Синклер алты онжылдықтан астам уақыт бойы CBC-де әртүрлі қызметтерде болды. Драматургтан басқа, ол радио және теледидар тұлғасы, жазушы, актер, панельші, продюсер, оқытушы, комментатор және, 1970 жылдары қысқа уақыт бойы желі басшысы болды. Синклер жиырма төрт жыл бойы "Court of Opinion" шоуының панельшісі болды, "Man at the Centre"-ді өткізді және "The Nature of Things"-тің екінші маусымында қонақ болды, сондай-ақ Дон Харрон алып барған кезде "Morningside"-ге жиі қатысқан, бірақ ол 1983 жылдан бастап CBC радиосының "Идеялар" бағдарламасын ұсынуымен танымал болды. Синклер 1999 жылы 2000 астам бөлімді ұсынғаннан кейін, өзі шығарған немесе жазған бірнеше жүзді қоса алғанда, "Идеяларды" өткізуден зейнеткерлікке шықты. Ол өлімінен аз уақыт бұрын да бағдарламаға өз үлесін қосты. 1972 жылы CBC президенті Лоран Пикард Синклерді CBC-нің ағылшын тіліндегі қызметтерінің атқарушы вице-президенті етіп тағайындады. Тәжірибе сәтсіз болды және Синклер мен Оттавадағы CBC әкімшілігіне ұнжырғасы түсіп қалды. 1974 жылы бағдарламалық саясат және даму вице-президенті лауазымына ауыстырылды, ал 1976 жылы Торонтоға продюсер және жазушы ретінде бұрынғы қызметіне оралды. Кейінірек Райерсон университетінің радио және теледидар мектебінің меңгерушісі болған Роберт Гарднер сол қиын кезеңде Синклермен жұмыс істегенін еске алады. "Ол таңғаларлықтай жақсы хабардар болды. Біз "Дантенің құдайлық комедиясы" туралы CBC телеарнасының бағдарламасына сценарий жаздық. Листер мені зерттеуші жазушы ретінде жалдаған еді және оның талапшыл басшы екендігіне күмән жоқ. Оның әңгімелері классикалық аллюзиялармен, неміс, француз немесе итальян тілдеріндегі сөз тіркестерімен үнемі шашылып тұратын, ал ол төменгі жандарға шыдамсыз болды. Олмен жұмыс істеу - менің өмірімдегі ең қызықты әрі ең қорқынышты оқиғалардың бірі болды". Синклер 1980 жылдан 1983 жылға дейін Канаданың өнер конференциясының президенті болды. Ол сондай-ақ Канада кино, теледидар және радио суретшілерінің альянсын (ACTRA) құруға көмектесті. 1985 жылы Канада орденінің офицері атанды. Келесі жылы ол өзінің көп жылғы досы және әріптесі Пьер Бертонмен бірлесіп, Бертонның танымал канадалық тарих кітаптарынан оқиғалар келтірілген және CBC TV телеарнасында көрсетіліп отырған 26 эпизодты драма сериясы "Heritage Theatre"-ді жасады. 2002 жылы Листер Синклер "Hilda Morgan" үшін MasterWorks құрметке ие болды және оның жұмысын Канаданың Аудио-визуалды сақтау тресі қорғады. Оның соңғы шығармаларының бірі, ол ресми түрде зейнеткерлікке шыққаннан кейін, "Листер Синклер Go радио бағдарламасына арналған Диско музыкасының шедеврлерін ұсынады" деп аталды. Синклер 2006 жылы 16 қазанда 85 жасында Торонтодағы ауруханада қайтыс болды. Бұрынғы генерал-губернатор және CBC телеарнасының жүргізушісі Адриен Кларксон, ол 1960 жылдары телеарнаға қосылған кезде Синклермен кеңседе болған, ол қайтыс болғаннан кейін: "Сіз Листердің көп нәрсені білуінің нәтижесі болдыңыз. Ол ғалым ғана емес, дарынды еді".