Кіріспе
Калифорния штатының Сими-Вэлли қаласындағы президенттік кітапхана – АҚШ-тың 40-шы президенті Рональд Рейган мен оның әйелі Нэнси Рейганның президенттік кітапханасы және жерлеу орны. Калифорния штатының Сими-Вэлли қаласында орналасқан бұл кітапхананы Ұлттық архивтер және құжаттар басқармасы (NARA) басқарады. Кітапхана 1991 жылы ашылды және Рейган әкімшілігінің президенттік құжаттары мен жазбаларының қоймасын қамтиды. Кітапханада миллиондаған құжат, фотосурет, фильм және таспалар сақталған. Сондай-ақ, мұнда Рональд Рейганның өміріне арналған естелік заттар мен тұрақты көрме ұйымдастырылған.
The Ronald Reagan Presidential Library is the presidential library and burial site of Ronald Reagan, the 40th president of the United States (1981–1989), and his wife Nancy Reagan. Located in Simi Valley, California, the library is administered by the National Archives and Records Administration (NARA). The library opened in 1991 and houses the repository of presidential records from the Reagan administration. The library contains millions of documents, photographs, films and tapes. It also contains memorabilia and a permanent exhibit of Ronald Reagan's life.
Жоспарлау
Рональд Рейганның Президенттік кітапханасы үшін алғашқыда орын ұсынған адам – Гувер институтының директоры У. Гленн Кэмпбелл, ол Рейганның саяси ұстанымдарына жиі жүгінетін консервативті саяси зерттеу орталығының басшысы еді. 1981 жылдың ақпанында Кэмпбелл Рональд Рейганмен хабарласып, Гувер институты Солтүстік Калифорниядағы Стэнфорд университетінің кампусындағы бас кеңсесінде Рейган кітапханасын орналастыруға дайын екенін мәлімдеді. Гувер институтының басты артықшылығы – Рейганның оның құрметті мүшесі болуы және Гувер институтында Рейганның Калифорния губернаторы болып сайлану және оған өту кезеңіне қатысты құжаттары сақталуы еді. 1982 жылға дейін Рональд пен Нэнси Рейган Кэмпбеллмен және Стэнфорд университетінің президенті Дональд Кеннедимен кітапхана жоспарлары туралы бейресми түрде пікірталас жүргізіп отырды. Осы кезеңде Ричард Никсонның Президенттік кітапханасын Солтүстік Каролинадағы Дьюк университетінің кампусына орналастыру туралы ұсынысқа Дьюк университетінің профессорлық-оқытушылық құрамы мен Ұлттық архивтер және құжаттар басқармасы (NARA) қарсы шықты. Олардың алаңдаушылығы Ричард Никсон қоры мұрағаттарға ғылыми қолжетімділікті қамтамасыз етпеуі мүмкін екендігі болды, ал олар мұны президенттік кітапхананың басты мақсаты деп санайтын. Дьюк университетінің профессорлары сонымен қатар мұражайдың Никсонның ескерткіші ретінде танылуына да қатысты қарсы болды, өйткені ол қызметтен ұятты жағдайда кеткен еді. Бұл қоғамдық пікір қақтығысы Стэнфордта Рейган кітапханасы туралы пікір алмасуға әсер етті. 1982 жылдың қаңтарында Рейган Ақ үйге Гувер институтының өкілдерін шақырып алып, оларға: «Дәл қазір Вашингтонда болып жатқан өзгерістерге мүмкіндік берген білім базасын сіздер құрдыңыз» деді. Рейган 1983 жылдың қаңтарында Гувер институтының шақыруын ресми түрде қабылдады. Жоспарға үш негізгі компонент кірді: зерттеушілерге арналған мұрағаттық кітапхана, жалпы жұртшылыққа арналған мұражай және Рейган қорының идеяларын ілгерілетуге арналған ой-сана орталығы ретінде жұмыс істейтін «Қоғамдық істер орталығы». Келіссөздер Стэнфордтың Кеннедисі мен Рейганның кеңесшісі Эдвин Миз арасында жүргізілді. 1983 жылдың маусым айында Кеннеди Стэнфорд университетінің профессорларынан пікірлерін Росс комитеті арқылы білдіруді және қазан айына дейін есеп беруді талап етті. Осыдан кейін жергілікті қарсылық күшейді және жағымсыз жақтарын жариялау үшін студенттік топ құрылды, олар оқырмандарына ғылыми Стэнфордтың саяси «Рейган университетіне» айналуының қорқынышты суреттерін көрсетті. Бұл қақтығыс жағдайы баспасөз беттерінде Никсон қорының Дьюктегі қиындықтарымен салыстырылды. Талқылаудың басты мәселесі – Қоғамдық істер орталығы болды; кейбір сыншылар ой-сана орталығы алынып тасталса немесе кампустан тыс жерге көшірілсе ғана жобаны мақұлдайтындарын мәлімдеді. Нэнси Рейган үш компоненттің ажырамас екенін, ұсынысты бөлу туралы ешқандай ұсынысты қарастырмайтынын қатаң түрде айтты. Осы жылы Сими-Вэллидегі жер таңдалды.
Дизайн
Рейган кітапханасы Калифорния штатының Сими-Вэлли қаласындағы 40 Президенттік даңғылында орналасқан. Кітапхананың дизайны 1987 жылғы 28 қаңтарда испан миссиясы стилінде таныстырылды. Архитекторы Хью Стаббинстің айтуынша, Рейган дизайнды бекітіп, оны өзінің Ранчо-дель-Сьело резиденциясына ұқсатып бағалаған. Кітапхананың құрылысы 1988 жылы басталды, ал орталық 1991 жылғы 4 қарашада салтанатты түрде ашылды. Ашылу салтанаты АҚШ тарихында бес американ президентінің бір орында жиналған тұңғыш реті болды: Ричард Никсон, Джеральд Форд, Джимми Картер, Рональд Рейган және Джордж Буш. Алты бірінші ханым да қатысты: Леди Берд Джонсон, Пэт Никсон, Бетти Форд, Розалин Картер, Нэнси Рейган және Барбара Буш.
Құрылыстар мен басқару
NARA басқаратын президенттік кітапхана ретінде Рейган кітапханасы, Президенттік жазбалар туралы заңға сәйкес, Рейган әкімшілігінің президенттік жазбаларын сақтайтын орын. Кітапханада Рейганның Калифорния штатының губернаторы болған сегіз жылдық қызметіне қатысты құжаттарды қоса, жеке қағаздар жинағы да бар. Рейган кітапханасы ашылғанда ол президенттік кітапханалардың арасында ең ірісі болды, алайда қазір Клинтон кітапханасы материалдық көлемі бойынша ең үлкен президенттік кітапхана болып табылады. Франклин Д. Рузвельттен бергі барлық президенттік кітапханалар сияқты, Рейган кітапханасы да толығымен жеке қаржыға салынды, құны 60 миллион долларға бағаланды. 2021 жылы кітапханаға COVID-19 пандемиясы басталар алдында жылына шамамен 375 000 адам келіп тұратыны хабарланды.
Артефактілер тізілімі
2007 жылдың 8 қарашасында Рейган кітапханасының Ұлттық мұрағат қызметкерлері нашар есепке алу салдарынан шамамен 80 000 артефакт ұрланғанын немесе мұражай кешені ішінде жоғалып кеткенін анық айта алмайтындарын хабарлады. Артефакттарды ұрлауға осал қалдырған "жалпыға дерлік" қауіпсіздік бұзушылығы да кінәланды. Көптеген президенттік кітапханалар жеткілікті штат пен қаржыландырудың жетіспеуінен шағымданып отыр. NARA Рейган кітапханасын инвентаризация бойынша ең ауыр проблемалары бар деп атады. Осы жылдың басында өрт сөндірушінің сөзінше, ғимараттардың айналасындағы өсімдіктер ешкілермен тазартылып, қорғаныс аймағы құрылды, бұл нысандарды өрттен сақтауға көмектесті. Ландшафтты безендіруде пайдаланылған зәйтүн ағаштары және кіреберіс жолының бойындағы президенттік тулар зақымдалды. Шамамен жарты миллион долларлық зиянның маңызды бөлігі кітапхана желісін құлатқан интернет және кабельдік қорап болды.
Экспонаттар мен көріністер
Мұражайда Рейгэннің өміріне арналған тұрақты көрме және үздіксіз жаңарып тұратын уақытша көрмелер бар. Бұл көрме Рейганның Диксон, Иллинойс штатындағы балалық шағынан басталады және оның кинодағы мансабы, әскери қызметі, Нэнси Дэвис Рейганмен некесі және саяси карьерасы арқылы өмірін қамтиды. "Азаматтық губернатор" галереясында Рейганның 1964 жылғы "Таңдау уақыты" сөзінен видеожазбалар көрсетіліп, оның губернатор ретіндегі сегіз жылдық қызметіне арналған экспонаттар ұсынылған. Галереяда Рейганның алғашқы губернаторлық науқаны кезінде пайдаланған 1965 жылғы Ford Mustang және губернатор болып қызмет еткен кезінде қолданған үстелі қойылған. Оның 1980 және 1984 жылғы президенттік науқандары, сондай-ақ инаугурациялық костюмі мен Ақ үйдің жағдайлық бөлмесінен үстел де көрсетілген. 1981 жылы оның өміріне жасалған қастандық әрекеті туралы жаңалықтар кадрлары көрсетіліп, ұсынылған Стратегиялық қорғаныс жобасы (СДИ, "Жұлдызды соғыс" деп аталған) туралы ақпарат берілген. Көптеген президенттік кітапханаларда кездесетін Овалдық кабинеттің толық көлемдегі көшірмесі осы мұражайдың да маңызды бөлігі болып табылады. Рейганның Resolute үстелінде сақталған заттардың арасында, көрмеде қайта жаңғыртылған Б. Р. Петиттің "Ескі Билл Уильямс" қола мүсіні болды; Уильямс Аризонаның танымал тау адамы болған. Көрменің басқа бөлімдері Рейганның Ранчо-дель-Сиелосы, президенттік демалыс орны Кемп-Дэвид, Ақ үйдегі өмір және Нэнси Рейганға арналған. 2007 жылдың 10 қарашасынан 2008 жылдың 10 қарашасына дейін өткен уақытша көрме "Нэнси Рейган: Бірінші ханымның стилі" деп аталды және Нэнси Рейганға тиесілі 80-нен астам дизайнерлік көйлектерді ұсынды. Жотадағы алаңнан аймақтың кең көрінісі, Ақ үйдің газон бөлігінің қайта жаңғыртылуы және Берлин қабырғасының бөлігі көрінеді. F 14 Tomcat (BuNo 162592) да осы жерде орналасқан. 2016 жылдың ақпан айында Air Force One Pavilion алдына Рейганның үлкен ат мүсіні орнатылды. "Жол бойы" деп аталған мүсінде Рейган өзінің сүйікті аты Эль-Аламейнге мініп отырған күйі бейнеленген. Мүсінші Дональд Л. Ридтің "Жол басталады" атты ертерек қола мүсіні Диксон қаласында тұр.
Бірінші әуе күштері павильоны
Рейган әкімшілігі кезінде Air Force One тұрақты көрмесі үшін көрме ангары пайдаланылды. SAM 27000 ұшағы 1973 жылдан 2001 жылға дейін қызмет еткен кезеңде Ричард Никсон (оның екінші мерзімінде), Джеральд Форд, Джимми Картер, Джордж Буш, Билл Клинтон және Джордж Буш сияқты алты президент тарапынан да қолданылды. 1990 жылы Boeing 747 ұшақтары пайдалануға берілгеннен кейін ол қосалқы ұшаққа айналды және 2001 жылы қызметтен шығарылды. Павильонның негізі салынғаннан кейін ұшақ қайта құрастырылып, мұражай деңгейінде толық қалпына келтірілді. Павильонды 2005 жылғы 24 қазанда Нэнси Рейган, президент Джордж Буш және бірінші ханым Лора Буш салтанатты түрде ашты. SAM 27000 президенттік сапарлар туралы толыққанды көрменің бір бөлігі болып табылады, сонымен қатар ол Линдон Б. Джонсон президенттігі кезіндегі Sikorsky VH 3 Sea King тікұшағын (Marine One шақыру белгісімен), президенттік кортежді – Рейганның 1984 жылғы президенттік шерудегі лимузинін, 1982 жылғы Лос-Анджелес полиция департаментінің полицей машинасы мен екі 1980 жылдарғы полицей мотоциклін, сондай-ақ 1986 жылғы құпия қызмет машинасы (Президент Рейганның Лос-Анджелестегі кортеждерінің бірінде қолданылған) кіреді. Павильонда сонымен қатар 1984 жылғы маусымда Рональд және Нэнси Рейган қонақтап кеткен, қазір "Рональд Рейган Пабы" деп аталатын Ирландиядағы Баллипорендегі түпнұсқа О'Фаррелл пабы да орналасқан.
Қоғамдық істер орталығы
2007 жылдың 23 мамырында АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Кондолиза Райс және Австралияның сыртқы істер министрі Александр Даунер қысқаша жеке сөйлесіп, содан кейін баспасөз мәслихатын өткізді. 2007 жылдың 17 шілдесінде Польша президенті Лех Качинский Нэнси Рейганға күйеуі атынан Польшаның ең жоғары айырмасы – Ақ Бүркіт орденін табыс етті.
Рональд Рейганның жерлеу рәсімі
Рейганның қайтыс болғаннан кейін, оның табыны 2004 жылғы 7 маусымда мәйіт көлігімен Пойнт-Мугудан Лас-Посас жолы арқылы АҚШ 101 тас жолына дейін Рейган кітапханасына жеткізілді. Көптеген адамдар көшелер мен жол көпірлерінде соңғы құрмет көрсету үшін жиналды. Кітапхана вестибюлінде Нэнси Рейган, Рейганның балалары, жақын туыстары мен достары қатысқан еске алу рәсімі өтті. Пастор Майкл Вэннинг рәсімді өткізді. 7-9 маусым аралығында Рейганның табыты кітапхана вестибюлінде қойылды, оны шамамен 105 000 адам қарап, құрмет көрсетті. Вашингтондағы мемлекеттік жерлеу рәсімінен кейін Рейганның табыты соңғы еске алу рәсімі мен жерлеу үшін кітапханаға қайтарылды. Кітапхананың құрылыс жоспарына Рейган мен оның әйелі үшін мазар кірді. Алдыңғы күні кешке кітапхана аумағында күн бату рәсімінен кейін, 12 маусым таңында Рейган жер астындағы мазарға жерленді. Нэнси Рейган 2016 жылғы 6 наурызда қайтыс болды. Оның жерлеу рәсімінен кейін, 11 наурызда кітапханада күйеуінің қасына жерленді.
Республикалық негізгі пікірталастар
2007 жылдың 3 мамырында Рональд Рейган президенттік қоры мен Нэнси Рейган кітапхананың Air Force One павильонында 2008 жылғы республикалық алғашқы іріктеу пікірталасын өткізді. Пікірталас барысында кандидаттар Рональд Рейган мен оның президенттік кезеңіне кем дегенде 20 рет сілтеме жасады. 2008 жылдың 30 қаңтарында кітапханада Рейган қоры мен миссис Рейган ұйымдастырған соңғы пікірталас өтті. Кітапхана 2012 жылғы республикалық кандидаттар арасындағы алғашқы пікірсайысты қайтадан өткізетінін хабарлады, ол бастапқыда 2011 жылдың 2 мамырына жоспарланған, бірақ кейін басқа пікірсайыстардан кейінге шегерілді. Пікірсайысты NBC News және Politico бірлесіп ұйымдастырды. Пікірсайыс 2011 жылдың 7 қыркүйегінде өтті. 2015 жылдың қыркүйегінде кітапхана CNN арнасы жүргізген 2016 жылғы республикалық президенттік пікірсайыстың екіншісін қабылдады. 2024 жылғы республикалық президенттік іріктеудің екінші пікірталасы 2023 жылдың 27 қыркүйегінде кітапханада өтті.
Кітапхананың жүз жылдық мерейтойы мен қайта жаңарту
Рональд Рейган президенттік қоры мен General Electric (GE) 2010 жылдың 17 наурызынан бастап Рейганның 2011 жылдың 6 ақпанында тойланатын 100 жылдық мерейтойын екі жыл бойы атауға қолдау көрсету үшін серіктестік туралы мәлімдеді. Рейган 1954 жылдан 1962 жылға дейін General Electric театрын жүргізіп, Калифорния губернаторы болып сайлануға дейін оның ізгі ниет елшісі болған GE, тарихи Рейганның 100 жылдық мерейтойының негізгі демеушісі атанды. Рейганның 100 жылдығын Ұлттық жастар лидерлік комитеті де басқарды. Комитет құрамында төрағалар Ник Джонас, Джордин Спаркс және Остин Диллон, сондай-ақ актриса Анна Мария Перес де Тагль, Олимпиаданың қола жүлдегері Брайон Уилсон, Олимпиада және X Games жүлдегері Ханна Тетер, әнші Джордан Пруитт сияқты белгілі төраға емес мүшелер де бар. Комитетте тағы да бірнеше олимпиадашылар мен спортшылар да бар.
2023 жылғы Цай Маккарти кездесуі
2023 жылдың 5 сәуірінде Тайвань президенті Цай Ин Вэнь мен АҚШ Өкілдер палатасының спикері Кевин Маккарти кітапханада кездесті. Бұл кездесу маңызды болды, себебі Тайвань президентінің АҚШ-тың Өкілдер палатасының спикерімен Америка топырағында алғаш рет кездесуі еді. Бұл Тайвань президентінің 2022 жылдың тамызында Тайбэйде Нэнси Пелосимен кездескеннен кейін бір жылдың ішінде АҚШ Өкілдер палатасының спикерімен екінші рет кездескені де маңызды жайт. Осы кездесуге жауап ретінде Қытай Сыртқы істер министрлігі Рейган кітапханасына санкциялар салды.