Патрик Еліаш: Чехия хоккей жұлдызының мансабы

Кіріспе

Чехиялық мұзды хоккейші (1976 жылы туған)

Патрик Элиаш (; 13 сәуір 1976 жылы туған) – чехиялық бұрынғы кәсіби хоккейші, Ұлттық хоккей лигасында (НХЛ) «Нью-Джерси Девилз» командасы сапында 20 маусым ойнаған. Элиаш – франшиза тарихындағы ең көп ұпай, гол және нәтижелі пас берген ойыншы, сондай-ақ франшизаның ең көп жеңіс голы соққан (80) рекордын ұстап тұр. Элиаш «Девилз» командасымен 2000 және 2003 жылдары Стэнли кубогын екі рет жеңіп алды. НХЛ-де чехиялық ойыншылар арасында ұпай саны бойынша Жаромир Ягрдан кейін екінші орында тұрады. Халықаралық аренада Элиаш Чехия құрамасының намысын төрт қысқы Олимпиада ойынында және төрт әлем чемпионаттарында қорғады, нәтижесінде бір Олимпиаданың қола медалін және екі әлем чемпионатының медалін жеңіп алды. Ол Чехия мұзды хоккейінің Даңқ залының мүшесі.

Ойын мансабы

Элиас 1994 жылы НХЛ драфтында «Нью-Джерси Девилз» командасының екінші раундында, жалпы 51-орынмен таңдалды. Петр Сикора және Джейсон Арнотпен (бірге «А Лайн» деп аталатын атақты үштік құрады) ол команданы 2000 жылғы Стэнли кубогы плей-оффында жеңіске жеткізді. Шығыс конференциясының финалдық ойынының шешуші 7-ойынында «Филадельфия Флайерс» командасына қарсы екі гол соқты, сондай-ақ «Даллас Старз» командасына қарсы 6-ойында Арноттың Стэнли кубогын жеңіп алуына көмектесті. Келесі жылы ол тұрақты маусымда 96 ұпай жинап, командалық рекордты жаңартты, бұл көрсеткіш НХЛ бойынша үшінші орынды иеленді. Екі жылдан кейін ол «Нью-Джерси» командасының 2003 жылғы Стэнли кубогын жеңіп алуына үлкен үлес қосты, финалдық серияда (үш гол және төрт нәтижелі пас) жалпы жеті ұпай жинады. 2004–2005 жылдарғы НХЛ локауты кезінде Элиас Ресейдің Жоғары лигасы (РЖЛ) «Металлург Магнитогорск» командасы сапында хоккей ойнады. 2005–2006 маусымының басында, 3 қаңтарда «Флорида Пантерс» командасына қарсы өзінің алғашқы ойынына шықты, гепатит А салдарынан 39 ойынды өткізіп алғаннан кейін, көмекші капитан рөліне оралды (Александр Могильныйді алмастырды). Командаға оралғаннан кейін өткізген алғашқы төрт ойынында сегіз ұпай жинап, «Дивлз» командасының алғашқы тоғыз ойында жеңіске жетіп, көмектесті. 2006 жылғы плей-оффтың бірінші ойынында «Нью-Йорк Рейнджерс» командасына қарсы, НХЛ плей-офф ойынында бір ойында алты ұпай (екі гол және төрт нәтижелі пас) жинаған ондық ойыншы болды. Элиас 2006 жылғы плей-оффта керемет өнер көрсетті, бірақ «Дивлз» командасы екінші раундта Стэнли кубогының болашақ жеңімпазы «Каролина Харрикейнз» командасынан жеңіліп қалды. Элиас 9 ойында 6 гол мен 10 нәтижелі пас беріп, жалпы 16 ұпай жинады. 2006 жылғы маусым соңында «Дивлз» командасымен келісімшартқа қол жеткізе алмағандықтан, Элиас шектеусіз еркін агент ретінде өзін сынап көрді. «Чикаго Блэкхокс» және «Монреаль Канадиенс» командаларынан ұсыныстармен қатар, Элиас 1 шілдеде бәсекелес «Нью-Йорк Рейнджерс» командасымен келісімшартқа қол қоюға уағдаласты. Алайда, Рейнджерс бас менеджері Глен Сатер келісімшартында қозғалыс туралы ережеге келіспегендіктен келіссөздер тоқтап қалды. Содан кейін Элиас «Дивлз» бас менеджері Лу Ламориеллоға қоңырау шалып, екі тарап жеті жылдық, 42 миллион долларлық келісімшартқа қол қойсты, онда қозғалысқа тыйым салынған ереже де болды. 2006 жылдың 5 қазанында Элиас «Дивлз» командасының жаңа капитаны болып тағайындалды, бұл команда тарихында жетінші капитан болды. «Дивлз» командасының бұрынғы капитаны қазір зейнеткерлікке шыққан қорғаушы Скотт Стивенс болды. Элиас франшиза тарихында еуропалық туған алғашқы капитан атанды. Алайда, 2007–2008 маусымының басында Элиас кіріп келген бас бапкер Брент Саттерден капитандықтан шұғыл түрде айырылды. «Дивлз» 2007 жылдың 5 желтоқсанында Джейми Лангенбруннерді капитандыққа тағайындады. Кейін Саттер Элиасты Дайнус Зубрус пен Брайан Джантадан тұратын топтық шабуылдық желіге қосты. Элиас сонымен қатар «Дивлз» қанатты Зах Париземен жақсы жұмыс істегендігі белгілі болды, ол кейде «Heroes Line» желісінде ойнады және жиі күшті шабуылдық желіде ойнады. 2009 жылдың 17 наурызында Элиас өзінің 702-ші НХЛ тұрақты маусымдық ұпайын (Брайан Джантаның қысқа пасқа ассистенттігі) жинап, «Дивлз» командасының барлық уақыттағы үздік мергені атанды. Джантаның голы «Чикаго Блэкхокс» командасына қарсы 3–2 есебімен жеңіске жеткізді, қақпашы Мартин Бродеурдың рекордтық 552-ші жеңісіне көмектесті, бұл көрсеткіш бұрынғы рекорд иесі Патрик Руадан (551 жеңіс) басым болды. «Pa trik E li as» әндері естілді, «Дивлз» командасының жарнамашысы Кевин Кларк жиналған көрермендерге Элиас Джон Маклиннің рекордын бұзғанын растады. Элиас кешке Бродеурдан кейін екінші жұлдыз атанды. Элиас 2009 жылы «Алтын хоккей таяғы» сыйлығын жеңіп алды, ол әлемдегі ең үздік чех хоккейшісі ретінде танылды, бұл төрт жылдық Яромир Ягрдың үзілген тізбегін аяқтады. 2009 жылдың 12 желтоқсанында «Филадельфия Флайерс» командасына қарсы карьерасында 300-ші голын соқты. «Дивлз» командасы 2010–2011 маусымының бірінші жартысында нашар өнер көрсеткеніне қарамастан, Элиас Солтүстік Каролина штатының Рали қаласында өткен 2011 жылғы НХЛ All Star ойынында «Дивлз» командасының жалғыз өкілі болып таңдалды. Бұл оның үшінші All Star ойыны болды және ол алғашқы НХЛ All Star «фантазиялық драфтында» Team Staal командасымен таңдалды. 2011 жылдың 19 ақпанында Элиас «Каролина Ураганс» командасына қарсы өткен ойында үшінші нәтижелі пасын беріп, өзінің мансабындағы 800-ші НХЛ ұпайын жинады. Маусымның соңында, 1 сәуірде, Элиас өзінің мансабындағы сегізінші хет-тригін «Филадельфия Флайерс» командасына қарсы жасады. Келесі 2011–2012 маусымда Элиас 2011 жылдың 17 желтоқсанында «Монреаль Канадиенс» командасына қарсы екі гол (347, 348) соғып, Джон Маклинмен теңесті (содан кейін оны басып өтті) «Дивлз» командасының үздік мергені атанды. Элиас өзінің 1000-шы НХЛ ойынын 2012 жылдың 6 қаңтарында «Флорида Пантерс» командасына қарсы өткізді. Ойын барысында ол бір гол соқты және 5–2 есебімен жеңіске жетіп, екі нәтижелі пас берді. 2013 жылдың 27 қаңтарында «Монреаль Канадиенс» командасына қарсы Элиас өзінің мансабындағы 900-ші НХЛ ұпайын (бір гол және екі нәтижелі пас) жинады. 2015 жылдың 6 қаңтарында «Буффало Сабрес» командасына қарсы 4–1 есебімен жеңіске жеткенде, ол НХЛ тарихында 1000 мансаптық ұпайға жеткен 82-ші ойыншы атанды, ол ойында бір гол соқты және екі нәтижелі пас берді. Бір айдан кейін, 6 ақпанда «Дивлз» командасының «Торонто Мейпл Лифс» командасына қарсы өткен 4–1 есебімен жеңіске жеткенде, Элиас өзінің 400-ші НХЛ голын соқты, ол НХЛ тарихында мұндай жетістікке қол жеткізген 91-ші ойыншы атанды. 2017 жылдың 31 наурызында Элиас кәсіби хоккейден зейнеткерлікке шығу туралы хабарлады. 2017 жылдың 3 тамызында «Дивлз» командасы оның 26-шы нөмірі 2018 жылдың 24 ақпанында «Нью-Йорк Айлендерс» командасына қарсы өтетін ойын алдында зейнеткерлікке жіберілетінін жариялады, өйткені Элиас мансабында ең көп ойын өткізген (91) және ең көп ұпай жинаған (86) командаға қарсы ойнады. Элиас «Дивлз» командасының шабуылшысы ретінде нөмірі зейнеткерлікке жіберілген алғашқы ойыншы және команда тарихында бесінші ойыншы болды.

Eliáš was drafted by the New Jersey Devils in the second round, 51st overall, in the 1994 NHL Entry Draft. Along with Petr Sýkora and Jason Arnott (who together formed the Devils' famous "A Line"), he helped lead the team to a Stanley Cup in the 2000 Stanley Cup playoffs. He scored twice against the Philadelphia Flyers in the deciding Game 7 of the Eastern Conference Finals, and also assisted on Arnott's Stanley Cup clinching goal in double overtime in Game 6 away against the Dallas Stars. The following year, he scored a team record 96 points in the regular season, third best in the NHL. Two years later, he played a key role in New Jersey's 2003 Stanley Cup victory after recording seven points (three goals and four assists) in the finals series against the Mighty Ducks of Anaheim. During the 2004–05 NHL lockout, Eliáš played hockey in the Russian Superleague (RSL) for Metallurg Magnitogorsk. Three months into the 2005–06 season, Eliáš made his first appearance of the season on 3 January 2006, against the Florida Panthers, after missing 39 games due to Hepatitis A, resuming his role as an alternate captain (replacing Alexander Mogilny). He scored eight points in his first four games to help the Devils win his first nine games back with the team. In the first game of the 2006 playoffs, against the New York Rangers, he became the tenth player to score six points in one NHL playoff game, with two goals and four assists. Eliáš' 2006 playoff campaign was spectacular, despite the fact that the Devils were eliminated by the eventual Stanley Cup champions Carolina Hurricanes in the second round. Eliáš recorded 6 goals and 10 assists for an impressive 16 points in just 9 games. Unable to reach a contract with the Devils entering the 2006 off season, Eliáš tested unrestricted free agency. In addition to offers from the Chicago Blackhawks and the Montreal Canadiens, Eliáš verbally agreed to sign with the rival New York Rangers on 1 July. However, negotiations stalled when Rangers general manager Glen Sather would not agree on a no movement clause in his contract. Eliáš subsequently called Devils general manager Lou Lamoriello and the two sides agreed on a seven year, $42 million contract that included a no movement clause. Eliáš was named the Devils' new captain on 5 October 2006, becoming the seventh captain in the team's history. The previous captain of the Devils was defenseman Scott Stevens, now retired. Eliáš became the first European born captain in the history of the franchise. However, at the start of the 2007–08 season, Eliáš was stripped of the captaincy by incoming head coach Brent Sutter. The Devils named Jamie Langenbrunner his replacement as captain on 5 December 2007. Sutter later placed Eliáš on a top scoring line which consisted of Dainus Zubrus and Brian Gionta. Eliáš was also known to work well with Devils winger Zach Parise, with whom he occasionally played with on "Heroes Line" and frequently played with on the power play unit. On 17 March 2009, Eliáš became the Devils' all time leading scorer by recording his 702nd career NHL regular season point, an assist on Brian Gionta's shorthanded goal. Gionta's goal was the game winner in a 3–2 win over the visiting Chicago Blackhawks, providing the difference in goaltender Martin Brodeur's record breaking 552nd win to surpass Patrick Roy, who held the former record at 551 wins. Chants of "Pa trik E li as" were heard as Devils' PA announcer Kevin Clark confirmed to the crowd that Eliáš had broken John MacLean's record. Eliáš was named the second star of the night, behind only Brodeur. Eliáš was the winner of the 2009 Golden Hockey Stick as the world's best Czech hockey player, ending Jaromír Jágr's four year streak. He scored his 300th career goal on 12 December 2009, against the Philadelphia Flyers. Despite a weak first half by the Devils during the 2010–11 season, Eliáš was selected to be the Devils sole representative at the 2011 NHL All Star Game in Raleigh, North Carolina. This was his third All Star appearance and he was eventually selected by Team Staal in the first ever NHL All Star "fantasy draft". On 19 February 2011, Eliáš recorded the 800th NHL point of his career with his third assist of the game against the Carolina Hurricanes. At the conclusion of the season, on 1 April, Eliáš scored his eighth career hat trick, coming against the Philadelphia Flyers. In the following 2011–12 season, Eliáš scored two goals (347, 348) against the Montreal Canadiens on 17 December 2011 to tie (then surpass) John MacLean as the Devils' leading goalscorer. Eliáš played his 1,000th career NHL game on 6 January 2012, against the Florida Panthers. In the game, he scored a goal and recorded two assists in a 5–2 victory. On 27 January 2013, against the Montreal Canadiens, Eliáš recorded his 900th career NHL point with one goal and two assists. On 6 January 2015, in a 4–1 victory against the Buffalo Sabres, he became the 82nd player in NHL history to reach 1,000 career points; he recorded one goal and two assists in the game. One month later, on 6 February in the Devils' 4–1 home win over the Toronto Maple Leafs, Eliáš scored his 400th NHL goal, becoming the 91st player in NHL history to do so. On 31 March 2017, Eliáš announced his retirement from professional ice hockey. On 3 August 2017, the Devils announced that his no. 26 would be retired on 24 February 2018, prior to a game against the New York Islanders, the team against whom Eliáš played the most games in his career (91) and scored the most points against (86) over his career. Eliáš became the first forward to have his number retired by the Devils and the fifth Devil overall.

Халықаралық ойын

Елияш 1998 жылы ұлттық құрамадағы алғашқы ойынын өткізді және ұлттық құрама сапында 40 рет ойнап, 20 гол соқты (2010/2011 маусымының соңына дейін). 2010 жылы Ванкуверде өткен қысқы Олимпиада ойындарына Чехия құрамасының капитаны ретінде таңдалды.

Жеке өмір

2007 жылы маусымнан тыс уақытта Элиас чех туған Петра Волаковаға үйленді. Олардың екі қызы бар. 2018 жылдың 11 қаңтарында Элиас АҚШ-тың азаматтығына қол жеткізді.

Жазбалар

Нью-Джерси Девилз командасының мансабындағы ұпай рекорды (1025). Нью-Джерси Девилз командасының мансаптық голдар рекорды (408). Нью-Джерси Девилз командасының рекордтық ассисттері (617). Нью-Джерси Девилз плей-оффтағы голдар (45), ассисттер (80) және ұпайлар (125) бойынша барлық уақыттағы көшбасшысы. Нью-Джерси Девилз плей-офф маусымындағы ең көп ұпай жинаған рекордтық көрсеткіші (23). Нью-Джерси Девилз командасының мансабындағы жеңіс голдарының рекорды (80). Нью-Джерси Девилз командасының овертаймдағы голдар рекорды (16). Мансаптық овертайм ұпайларының ең жоғары көрсеткіші (37). Нью-Джерси Девилз командасының мансабындағы хет-триктер рекорды (8). Нью-Джерси Девилз командасының мансабындағы голға жасалған соққылар рекорды (3201). Нью-Джерси Девилз командасының мансабындағы көптеген қуатты ойын голдарының рекорды (110). Элиас – овертаймда екі рет пенальти соққысын алған жалғыз НХЛ ойыншысы. Екі жағдай да Нью-Йорк Айлендс командасына қарсы өткен екі жеке ойында болды, және екі жағдайда да Элиас пенальти соққысын соқпады.