Кіріспе

Американдық музыкант (1977 жылы туған)

Фиона Эппл МакАфи Маггарт (1977 жылдың 13 қыркүйегінде туған) – американдық әнші-әндер авторы. Ол 1996 жылдан 2020 жылға дейін бес альбом шығарды, олардың барлығы АҚШ Billboard 200 чартындағы топ 20-ға енді. Эппл көптеген марапаттар мен номинацияларды алды, соның ішінде үш Грэмми сыйлығы, екі MTV Video Music Awards және Billboard Music Award. Актер Брэндон Маггарттың кіші қызы Фиона Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және анасының Нью-Йорктегі үйі мен әкесінің Лос-Анджелестегі үйінің арасында кезектесіп өсті. Бала кезінде фортепианода классикалық білім алған ол сегіз жасында өзінің әндерін жазуды бастады. Оның "Tidal" атты тұңғыш альбомында жасөспірім шағында жазылған әндері бар, ол 1996 жылы шықты және "Criminal" синглі үшін "Ең жақсы әйел рок вокалы" номинациясында Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Одан кейін 1999 жылы Джон Брион өндірген "When the Pawn" альбомы шықты, ол сыншылардың да, коммерциялық жағынан да сәтті болды және платиналық сертификатқа ие болды. Үшінші альбомы "Extraordinary Machine" (2005) үшін Эппл тағы да Брионмен бірлесіп жұмыс істеді және 2002 жылы альбомды жазуды бастады. Алайда, Эппл өндіріске қанағаттанбағандықтан, оны шығармай қойды, бұл жанкүйерлердің Epic Records компаниясына наразылық білдіруіне әкелді, олар лейбл альбомды ұстап отыр деп жаңылысты. Албом ақыры Брионсыз қайта өндіріліп, 2005 жылдың қазан айында жарық көрді. Альбом алтын сертификат алды және "Ең жақсы поп-вокалдық альбом" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығына ұсынылды. 2012 жылы ол төртінші студиялық альбомын, "The Idler Wheel" шығарды, ол сыншылардың жоғары бағасын алды және АҚШ бойынша гастрольдік турмен жалғасты, сондай-ақ 2013 жылы "Ең жақсы баламалы музыка альбомы" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығына ұсынылды. Эпплдің бесінші студиялық альбомы "Fetch the Bolt Cutters" 2020 жылы шықты, ол екі Грэмми сыйлығын жеңіп алды: "Shameika" әні үшін "Ең жақсы баламалы музыка альбомы" және "Ең жақсы рок орындау".

Ерте өмір

Фиона Эппл 1977 жылдың 13 қыркүйегінде Нью-Йорк қаласында әнші Диана МакАфи мен актер Брэндон Маггарттың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Теннесси штатынан шыққан, және оның арқасында Фионаның Melungeon тегі бар. Ол анасы мен қарындасымен бірге тұрды, бірақ жаздарын Калифорния штатындағы Лос-Анджелесте әкесімен өткізетін. Кейін Лос-Анджелестегі Александр Гамильтон орта мектебінде оқыды, сондай-ақ үйде оқытылды. Фиона бала кезінде фортепианода классикалық білім алды және сегіз жасында өзінің шығармаларын жазуды бастады. Фортепианода ойнауды үйренген кезде ол жиі ноталар алып, гитара табына жазылған ноталарды сәйкес дыбыстарға аударатын. Бала кезінен бастап Фиона мажбүрлеу синдромы, депрессия және көңіл сырқытумен күресіп келеді, сонымен қатар оған күрделі посттравматикалық стресс бұзылысы диагнозы қойылды. 2000 жылы берген сұхбатында Фиона журналистердің болжамдарына қарамастан, зорлауға байланысты ауыртпалық туралы әндер жазбағанын мәлімдеді: "Бұл жазу процесіне араласпайды. Бұл жайсыз, қиналыс тудыратын азап. Бұл өте ескі, ұзаққа созылған азап, түсінесіздер ме, онда ешқандай поэзиялық мән жоқ".

Мансап

Apple 1994 жылы музыка индустриясымен танысты, ол "Never Is a Promise", "Not One of Those Times" және "He Takes a Taxi" әндерін қамтитын демо-таспаны музыкалық продюсер Кэтрин Шенкердің бала күтімімен айналысқан досына тапсырды. Шенкер бұл таспаны Sony Music компаниясының өкілі Энди Слейтерге жіберді. Apple-дың таланты оның назарын аударды, және Слейтер оны жазба жасауға келісімшартқа қол қойды.

1996-2001: Таяу және Қасқыр...

1996 жылы Work Records және Columbia Records компаниялары Apple-дің «Tidal» атты тұңғыш альбомын жарыққа шығарды. Бұл альбом негізінен Apple-дің алғашқы жігітінен ажырасқаннан кейінгі сезімдерімен шабыктандырылды. Үшінші сингл – «Criminal» хитке айналып, АҚШ Billboard Hot 100 тізімінде топ 40-қа енді. Марк Романектің осы әнді түсірген даулы музыкалық видеосы MTV арнасында көрсетілді. «Tidal» альбомынан «Shadowboxer», «Sleep to Dream» және «Never Is a Promise» синглдары да шықты. Apple 1997 жылы MTV Video Music Awards салтанатында «Sleep to Dream» әні үшін «Жылдың жаңа артисі» номинациясында MTV Video Music Award сыйлығын алды. Сыйлықты қабылдаған сөзінде ол былай деді:

«Бұл әлем – әділ емес. Сіз өміріңізді – сәтте тұрып – біздің нені әдемі деп ойлайтынымызға, қандай киім киіп, нені айтатынымызға қарай үлгі етпеуіңіз керек. Өзіңіздің ішкі сезіміңізге еріңіз». Apple 1998 жылғы қаңтарда Rolling Stone журналындағы сұхбатында марапаттау сөзіне қатысты сынға жауап беріп: «Менде айтарым болса, міндетті түрде айтамын» деді. 1997 жылы Apple режиссер Пол Томас Андерсонмен фотосессия кезінде танысып, екеуі бірнеше жыл бойы қарым-қатынаста болды. Альбом атауының ұзындығы 2001 жылы Гиннес рекордтар кітабына енді. Бірақ 2007 жылдың қазанында Soulwax тобы «Most of the Remixes» атты ремикс альбомын шығарғаннан кейін, оның атауы «When the Pawn» атауынан 100 таңбаға артық болды. «When the Pawn» альбомы Apple-дің кинорежиссер Пол Томас Андерсонмен қарым-қатынаста болған кезінде жазылды. Джон Брион продюсерлік еткен «When the Pawn» альбомында лирикалық экспрессия күшейтіліп, барабан үлгілерімен тәжірибе жасалды, сондай-ақ Чемберлин және барабаншы Мэтт Чемберленнің қатысуы қамтамасыз етілді. Альбом Rolling Stone сияқты басылымдардан жағымды пікірлер алды. Ол тұңғыш альбомы сияқты коммерциялық жағынан сәтті болмаса да, RIAA сертификатына ие платиналық альбом мәртебесіне ие болды. 2000 жылы екінші альбомын насихаттау үшін концерттік турне аяқтағаннан кейін Apple Лос-Анджелеске көшіп, 2020 жылға дейін сонда тұрды.

2002-2010: ерекше машиналар және босату кешіктірілуі

Өзінің үзілісі кезінде Apple жазба карьерасынан зейнеткерлікке шығуды ойлады. Apple Джонни Кэшпен бірге Simon & Garfunkel-дің "Bridge over Troubled Water" әнінің каверін орындады, ол оның American IV: The Man Comes Around альбомына енді және "Ең үздік кантри әлеуметтік өзара әрекеттесу вокалы" номинациясымен Грэмми сыйлығына ұсынылды. Ол сондай-ақ Кэшпен бірге Кат Стивенстің "Әке мен ұл" әні бойынша жұмыс істеді, ол оның 2003 жылғы Unearthed жинағына енгізілді. Apple-дың үшінші альбомы Extraordinary Machine бастапқыда Джон Брион продюсерлік еткен. 2002 жылдың көктемінде Apple және Брион, оның көп жылдық досы және When the Pawn альбомының продюсері, әдеттегі апталық түскі асқа кездесті. Брион Apple-ға тағы бір альбом жасауды "тікелей өтіндік" етті. Apple келісті, ал Брион Apple-дың Epic Records лейбліне қатаң талаптармен (мерзім болмауы да бар) барды, лейбл ақырында оған келісті. Жазу сессиялары 2002 жылы Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Ocean Way студиясында басталды, бірақ кейін Лос-Анджелестегі Paramour Mansion-ға көшті. Альбом жұмысы 2003 жылға дейін жалғасты, және сол жылдың мамырында ол Sony басшыларына ұсынылды. 2004 және 2005 жылдары тректер MP3 форматында интернетке тарап, АҚШ және халықаралық радиода ойнатылды. Кейіннен альбомның барлық MP3 файлдары онлайнға жарияланды. Альбомды таратушы сайт тез арада жабылып қойылды, бірақ ол P2P желілеріне таралып, жанкүйерлер оны жүктеді. Өндіріс негізінен Элизандо тарапынан "қайтадан" жаңартылды және Брайан Кью бірлесіп продюсерлік етті. Бұрынғы 11 тректің екеуі салыстырмалы түрде өзгермеді, сонымен қатар бір жаңа ән де қосылды. Альбом Брион мен Apple арасында араздық тудырды деген болжамдарға қарамастан, олар Лос-Анджелестегі Largo клубында үнемі бірге өнер көрсетеді, тіпті ресми жарияланым туралы жаңалықтар тарағанға дейін Элизандомен бірге бас гитарада орындады. Extraordinary Machine жетінші орында дебют жасады және "Ең үздік поп-вокалдық альбом" номинациясымен Грэмми сыйлығына ұсынылды. Кейін ол алтын сертификат алды, ал Apple альбомды насихаттау үшін концерттік турға шықты. 2000-жылдардың ортасынан бастап Apple жазушы және телесериалдар жасаушы Джонатан Эймспен кездесті. 2006 жылдың маусымында Apple комедиялық актер Зак Галифианакистің "Come Over and Get It (Up in 'Dem Guts)" әзіл-қалжың трегінде пайда болды. Галифианакис бұрын Apple-дың "Not About Love" музыкалық видеосында ойнаған. Apple 2006 жылғы Тим Бертонның "Рождество алдындағы кошмар" фильмінің саундтрегінің арнайы басылымы үшін "Саллидің әні" әнінің каверін жазды. 2006 жылдың мамырында Apple VH1 телеарнасының Decades Rock Live концерттік сериясында Элвис Костеллоға оның "I Want You" хитін орындап құрмет көрсетті. Оның орындауы кейіннен цифрлық сингл ретінде жарық көрді. Apple 2007 жылдың тамызында Nickel Creek тобымен бірге Шығыс жағалауында гастрольдік сапарға шықты. 2008 жылы Apple Christophe Deluy-мен "Still I" атты дуэт жазды. 2009 жылы Apple "Why Try to Change Me Now" және "I Walk A Little Faster" әндерін The Best Is Yet to Come – The Songs of Cy Coleman жинағы үшін орындады. 2010 жылдың қаңтарында Apple және Брион "Love and Haiti, Too: A Music Benefit" атты Хаитидегі жер сілкінісінен зардап шеккендерге арналған қайырымдылық концертінде бірге өнер көрсетті. Apple Нил Морет жазған, Ричард Уайтинг сөзін жазған "(S)he's Funny That Way" әнін орындады, ол көбінесе Билли Холидеймен байланысты. 2010 жылдың маусымында Apple Брион продюсерлік еткен және 826LA коммерциялық емес ұйымының балалары жазған "So Sleepy" әнін шығарды. Ән ұйым шығарған Chickens in Love жинақ альбомына енді. Apple Маргарет Чомен оның Cho Dependent альбомында бірлесіп жұмыс істеді, ол 2010 жылдың 24 тамызында жарық көрді.

2011-2018: Idler Wheel..., турне және заңдық қиындықтар

2010 жылдың соңында Billboard журналы Apple компаниясының 2011 жылдың көктемінде жаңа альбом шығаруды жоспарлап отырғанын хабарлаған мақала жариялады. Музыкант Мишель Бранч жаңа тректердің кейбіреуін естігенін айтты. Барабаншы Чарли Дрейтон Modern Drummer журналына ол альбомды бірге өндіріп жатыр дегенін мәлімдеді. Алайда, альбом көктемде шықпады және Billboard кейіннен Epic рекорд туралы хабардар емес екенін хабарлады. Apple альбомның шығарылуын 2012 жылға дейін кейінге шегерді, себебі ол "өз лейблі жаңа президент табатынша күтеді және корпоративтік дүрбелеңнің арасында жұмысының қате басқарылуын қаламайды" деді. 2012 жылдың қаңтарында, жаңа лейбл жетекшісі Л.А. Рид Apple-дің жаңа музыкасы туралы қысқаша айтқаннан кейін, Epic Records альбомның сол жылдың соңында шығатынын жариялады. Apple South by Southwest фестивалінде өнер көрсетуге және көп ұзамай 2012 жылдың көктемгі гастрольдерін жариялады. The Idler Wheel, Apple-дің төртінші студиялық альбомы, 2012 жылдың 19 маусымында АҚШ-та жарық көрді. Ол Apple-дің Billboard 200 тізіміндегі ең табысты альбомы болды, онда ол үшінші орынға көтерілді және сыншылардың жоғары бағасын алды. American Songwriter журналындағы мақалаға сәйкес: "The Idler Wheel әрқашан әдемі бола бермейді, бірақ ол өмірмен, қатыгездікпен және шындықпен пульстейді". The Idler Wheel-ді насихаттау кезінде Apple 2012 жылдың маусымындағы сұхбатында бұрын аталмаған француз фотографына, кейіннен Лайонель Делуй екені белгілі болған, "қиын себептермен" қысқа мерзімге үйленгенін және жас әйелмен байланыста болғанын айтты. 2012 жылдың 19 қыркүйегінде Apple Техас штатының Сиерра-Бланка қаласындағы АҚШ шекаралық күзет бекетінде ұсталды және гашиш иелігінен айыпталды, ол Остин, Техас қаласындағы Hudspeth округінің түрмесіне қамауға алынды. Apple 2012 жылғы Judd Apatow фильмінің саундтрегіне бұрын жарияланбаған "Dull Tool" әнін қосты. Фильм үшін тағы бір ән жазылды, бірақ пайдаланылмады, нәтижесінде ол 2020 жылғы Fetch the Bolt Cutters альбомындағы "Cosmonauts" трегіне айналды. 2012 жылдың қарашасында Apple өзінің жанкүйерлеріне хат жазды, оның сканерленген көшірмесі оның веб-сайтында және Facebook парақшасында жарияланды, ол өзінің иті Джанеттің денсаулығына байланысты Оңтүстік Америкадағы гастрольдерін кейінге шегерді. Хатта Джанеттің Аддисон ауруы бар және екі жылдан бері "көкшесінде ісік бар" екені айтылды. 2013 жылдың қыркүйегінде Chipotle жарнамасы 1971 жылғы "Уилли Вонка және шоколад фабрикасы" фильмінен алынған "Pure Imagination" әнінің Apple кавер нұсқасымен онлайн пайда болды. Видеода фермалық шаруашылық пен өңделген тағам туралы шындықты білген қорқытқыш бейнеленген. 2014 жылы Apple Showtime драмалық сериалы The Affair үшін "Container" ашылу тақырыбын жазды. 2014 жылы Apple сонымен қатар Блейк Миллстің Нью-Йорк және Массачусетс штатының Кембридж қалаларындағы турнесінде, оның екінші толық альбомын, Heigh Ho-ны қолдау үшін бірнеше концерттерінде болды. Бұл екеуі алғаш рет 2013 жылы Apple-дің "I Know" әнінің акустикалық нұсқасында бірлесіп жұмыс істеді. Apple Эндрю Бёрдпен де ынтымақтастық жасады, ал 2016 жылы ол "Are You Serious" альбомынан "Left Handed Kisses" әнінде есімдері тізілді. 2017 жылдың қыркүйегінде Apple Калифорния штатының Дана Пойнт қаласында өткен Ohana фестивалінде сирек орындалатын әндерді орындады. Сондай-ақ 2017 жылы ол Вашингтондағы әйелдер науқаны үшін "Tiny Hands" әнін шығарды. 2018 жылы ол Лос-Анджелестегі Girl School фестивалінде Лесли Гордың "You Don't Own Me" әнін орындау үшін Ширли Мэнсонға қосылды, олар "KNEEL, PORTNOW" деп жазылған ақ футболка киді. Бұл "Грэмми" сыйлығының басшысы Нил Портноудың әйелдер көбірек "Грэмми" номинациясын алу үшін "көтерілуі" керек деген сынға ұшыраған пікіріне жауап ретінде қарастырылды.

2019 қазіргі уақыт: Болт кескіштерді әкеліңіз

2019 жылдың қаңтар айында Apple King Princess-пен бірлесіп оның 1999 жылғы "I Know" әнінің жаңа нұсқасын жасады. Ән 25 қаңтарда Spotify-дың RISE бағдарламасы аясында жарық көрді. Apple Echo in the Canyon деректі фильмінде және саундтрегінде де көзге түсті, онда Жакоб Дилан Beach Boys және Byrds сияқты әртістердің әндерін орындады. Қараша айында ол Showtime's The Affair телесериалының соңғы бөліміне арнап Waterboys тобының "Whole of the Moon" әнін каверледі. 2019 жылдың наурызында Instagram-дағы екі жазбасында Apple бесінші альбомын жаза бастағанын айтты. 2019 жылдың қыркүйегінде Vulture журналына берген сұхбатында ол альбомның аяқталу сатысында екенін, оны топпен бірге жазғанын және 2020 жылдың басында шығаруды жоспарлап отырғанын растады. 2020 жылдың қаңтарында Vulture журналымен болған келесі сұхбатында жаңа альбомының "бірнеше айдың ішінде" шығатынын мәлімдеді. 2020 жылдың 8 наурызында Apple "M Y R E C O R D I S D O N E" деген сөзді саусақтармен жазып көрсеткен видеоны жариялады. Альбом музыка сыншылары тарапынан жоғары бағаланды. 63-ші жылдық Grammy сыйлығында альбом "Ең үздік альтернативті музыка альбомы" номинациясында жеңіске жетті, ал "Shameika" әні "Ең үздік рок орындау" жүлдесін иеленді. 2020 жылдың 17 маусымында Apple Боб Диланның 39-шы альбомы Rough and Rowdy Ways-тағы "Murder Most Foul" трекінде фортепианода орындаған қосымша музыкант екені расталды. 2021 жылдың 15 сәуірінде Apple Шарон Ван Эттеннің "Love More" әнін каверледі, бұл ән Ван Эттеннің Epic альбомының 10 жылдығына арналған. Желтоқсан айында ол Фиби Бриджерстің шығарған "Silent Night" Рождестволық әнінің каверінде және If We Make It Through December атты Рождестволық EP-інде қатысты. Apple Bear McCreary-мен бірлесіп "Алдақтардың иесі: Биліктің сақиналары" сериалының бірінші маусымының соңғы эпизоды "Alloyed" соңындағы "Where the Shadows Lie" тақырыптық әнін орындады. Әнге Apple сақинаға қара тілде жазылған Ring Verse-ті оқып беруі кірді.

Қайырымдылық

2019 жылдың 30 маусымында Apple компаниясы әншінің "Criminal" әні телешоулар мен фильмдерде пайдаланылғаннан түскен екі жылдық кірісті, босқындарға негізгі қажеттіліктерімен, иммиграциялық алымдарымен және заңдық көмекпен қолдау көрсететін While They Wait қорына беруге міндеттенді. 2020 жылы While They Wait ұйымының Скотт Хечингері Vulture журналына Apple компаниясы 90 000 доллар көмектескенін, оның арқасында 15 отбасыға көмек көрсетілгенін мәлімдеді.

Марапаттар мен ұсыныстар

Apple-дің тұңғыш альбомы оған "Criminal" әні үшін "Ең үздік әйел рок вокалы" номинациясы бойынша Грамми сыйлығын, ал "Sleep to Dream" үшін "Бейнедегі ең жақсы жаңа суретші" номинациясы бойынша MTV Video Music Award сыйлығын әкелді. "When the Pawn" альбомы үшін Apple Калифорния музыкалық сыйлығында "Ең үздік әйел вокалисі" аталымын жеңіп алды. "Extraordinary Machine" үшін ол Esky Music Award сыйлығын "Ең үздік әнші" номинациясы бойынша жеңіп алды. "Fetch the Bolt Cutters" альбомы "Ең үздік альтернативті музыка альбомы" номинациясы бойынша Грамми сыйлығын жеңіп алды, ал "Shameika" әні "Ең үздік рок орындаушысы" номинациясы бойынша Грамми сыйлығын жеңіп алды.