Кіріспе

Питтсбургтегі парк, Пенсильвания штаты

Шенли паркі (/ʃɛnli/) – АҚШ-тың Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында орналасқан үлкен қалалық парк. Ол Оукленд, Гринфилд және Скуиррел Хилл аудандарының арасында жатыр. Сондай-ақ, ол тарихи аудан ретінде Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. 2011 жылы Travel + Leisure журналы осы паркті "Американың ең керемет қалалық парктерінің" бірі деп атады. Парк 1889 жылы Мэри Шенли сыйлаған жерлерден және қала кейіннен одан сатып алған қосымша жерлерден тұрады. Кейіннен тағы жерлер сатып алынып, парктің жалпы ауданы 456 акрға (185 гектар) жетті, бұл оны Питтсбургтегі Фрик паркінен кейінгі екінші ірі қалалық парк етті. Парк Карнеги Меллон университеті мен Питтсбург университетінің кампустарымен шектеседі, ал техникалық тұрғыдан алғанда Карнеги Меллон университеті Шенли паркінің ішінде орналасқан.

Мекемелер

Схенли паркінде әсем кіреберіс, Схенли Плаза және бірнеше шақырымдық жаяу жолдар, сондай-ақ Пантер Холлоудағы үлкен көл бар. Фиппс консерваториясының қарсы жағында жазда ашық ауада кино көрсетуге танымал Флагстафф төбесі орналасқан. Схенли паркінің алғашқы жылдарында "Овал" деп аталатын аймақ ат жарысы үшін қолданылған. Бүгінде онда 13 теннис корты, кез келген ауа райына төзімді жүгіру жолы және футбол алаңы бар. Сонымен қатар, мұз айдыны, жалпы пайдалануға арналған бассейн және 18 лункалы дискі гольф алаңы жақын жерде орналасқан. Схенли паркіне Боб О'Коннор гольф алаңы да кіреді. Гольф алаңында жабық жаттығу орталығы бар, онда гольфшылар Pebble Beach және басқа да әйгілі алаңдарда "виртуалды" ойын ойнай алады. Паркте кросс-кантри жарыстары өткізіледі. Бұл Карнеги Меллон университетінің ерлер және әйелдер кросс-кантри командаларының үй алаңы. 1921 жылы АҚШ-тың кросс-кантри чемпионаты осы паркте өткен.

Жыл сайынғы іс-шаралар

1983 жылдан бері Сшенли паркі ежелгі мотор спорты көліктері жарысы – Питтсбургтың ежелгі Гран-приіне үй иесі болып табылады, ол жыл сайын шілде айының ортасында өтеді. Сонымен қатар, 1993 жылдан бері паркте 35 000-нан астам қатысушысы бар, кемпіршақ безге қарсы күрестің және Аналар күнінің дәстүрлі жыл сайынғы қайырымдылық шарасы – "Komen Pittsburgh Race for the Cure" өтіп келеді. Карнеги Меллон университетінің жыл сайынғы көктемгі карнавалы Tech Avenue, Schenley Drive және Frew Street көшелерінде "Sweepstakes" атты багги жарысын өткізеді.

Тарих

1842 жылы Питтсбургтен 15 жастағы Мэри Элизабет Кроган 43 жастағы капитан Эдвард Шенлимен қашып кетті. Олар Англияға көшіп барды. Мэридің әкесі сот арқылы оның мұрасын жоюға тырысты, бірақ сәтті болмады. Мэридің анасының әкесі, генерал Джеймс О’Хара, оған «Мт. Эйри» деп аталатын жер учаскесін мұра етіп берді. Мэридің байлығы Питтсбург айманындағы бірнеше жерді игерушілердің, сондай-ақ Питтсбургтегі Қоғамдық жұмыстар департаментінің директоры Эдвард Бигелоудың назарын аударды. 1889 жылы Бигелоу жерді сатып алуға ниеттенген агенттің Лондонға барып, Мэриден жерді сатып алуға тырысатынын білді. Бигелоу Шығыс Либертидегі адвокатты пойызбен Нью-Йоркке жіберді, ол Англияға бағытталған кемеге отырды. Адвокат жылжымайтын мүлік агентінен екі күн бұрын жетті. Мэримен келіссөздер жүргізгеннен кейін Бигелоудың адвокаты «Мт. Эйри» учаскесінің бір бөлігін Питтсбург қаласына беру туралы келісімге келді, сондай-ақ оның атымен аталатын және ешқашан сатылмауы тиіс парк құру шартымен, қалған бөлігін сатып алу опциясымен. Қала келісіп, бірден қосымша жерді сатып алды. Бигелоу жаңадан аталған Шенли паркін демалыс және ойын-сауық мақсатында дамытуға кірісті. Ол 1893 жылы салынған Фиппс консерваториясы мен ботаникалық бақтарды басқару үшін Уильям Фальконерді жалдады. 1895 жылы Эндрю Карнеги Карнеги мұражайын және музыка залын салып, Окленд пен Шенли паркін мәдени орталық ретінде бекітті. Питтсбург Пираттарының үй алаңы болған Форбс Филд (1909–1970 жж.) өмірлік кезеңінде Шенли паркіне іргелес орналасқан.

Соңғы өзгерістер

2001 жылы кең ауқымды жөндеуден кейін Шенли паркінің алғашқы құрылыстарының бірінде Шенли паркінің келушілер орталығы ашылды. Бұл ғимарат бұрын құрал-саймандар сақтау орны, Питтсбург азаматтық бақ орталығы және 1980 жылдардың соңында жабылған табиғат мұражайы ретінде пайдаланылған. 2006 жылдың көктемінде Шенли Плаза аймағы Шенли паркіне басты кіреберіс ретіндегі бастапқы мақсатына қайта жаратылды. Бұл аймақ бастапқыда басты кіреберіс ретінде жоспарланғанмен, көп жылдар бойы тұрақ ретінде қолданылып келді. Жаңа парктік аймақта карусель және бірнеше шағын тағам сату орындары бар. 2022 жылы судья Джон Маквей Шенли паркіндегі Христофор Колумб мүсінін алып тастауға рұқсат берді. Қола мен граниттен жасалған мүсіннің биіктігі 13 фут, ол 1958 жылдан бері паркте орналасқан. Питтсбург қаласының шенеуніктері 2020 жылы Колумбтың расизм және отаршылдықпен байланысы болғандықтан мүсінді алып тастау туралы шешім қабылдады. Американың итальяндық ұлдары мен қыздарының ұйымы бұл шешімге қарсы шықты, бірақ Маквейдің 2022 жылғы шешімі қаланың мүсінді алып тастауға құқылы екенін көрсетті.