Кіріспе

Аризона – АҚШ-тың батыс бөлігінде орналасқан штат. 2020 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, Аризона халқы 7,151,502 адамды құрайды (2020 жылғы санақ бойынша) және халық саны бойынша 14-ші орында, ал жер аумағы бойынша 113,623.1 шаршы мильді (294,283 км²) қамтитын 6-шы орында тұр. Аризона 15 округке бөлінген және 91 қала мен қалашықты қамтиды. Аризонадағы біріктірілген елді мекендер – қала немесе қалалық кеңес арқылы жергілікті басқару құқығына ие болған жерлер. Халықтың көп бөлігі Феникс қалалық аймағында шоғырланған, 2020 жылғы санақ бойынша халық саны 4,845,832 адамды құрайды (штат халқының 67,8 пайызы). Феникс – Аризона штатының астанасы және халқы бойынша ең ірі қаласы, онда 1,608,139 тұрғын тұрады. 2020 жылғы санақ бойынша АҚШ-тың ең көп халқы бар бесінші қаласы болып саналады. Халық саны және жер аумағы бойынша ең кішкентай муниципалитет – Винкельман, онда 296 тұрғын бар.

Муниципальдік инкорпорациялау

Аризона Конституциясы 1912 жылы ратификацияланғаннан бері 3500 немесе одан көп халқы бар кез келген қауымдастықта муниципалдық корпорация құруға мүмкіндік берді. Конституцияға сәйкес, муниципалдық харта арнайы заңдармен немесе заң шығарушы орган арқылы емес, жалпы заңда белгіленгендей, қауымдастықтардың өзі жасауы тиіс. Конституцияда көрсетілген халық санының шегі мемлекеттік заңмен көптеген жерлер үшін кемінде 1500 адамға, ал ұлттық саябақ немесе ұлттық ескерткіштен 10 миль (16 км) қашықтықта орналасқан қауымдастықтар үшін 500 адамға дейін төмендетілді. Мемлекеттік заң қалалық аймақтарда жаңа муниципалитеттердің құрылуын да шектейді, олар – қалалар мен поселкарды қоршаған белгілі бір буферлік аймақ ретінде анықталады. Мемлекеттік заң қауымдастықты қала немесе поселке ретінде тіркеуге мүмкіндік береді; қала ретінде тіркелудің қосымша талабы – кемінде 3000 адам болуы. Аризонадағы қалалар мен поселкалар көбінесе бірдей жұмыс істейді, бірақ қалалар поселке хартасында көзделмеген қосымша өкілеттіктермен қамтамасыз етіледі, олар негізінен коммуналдық қызметтерді және қала шегіндегі құрылысты реттеуге қатысты белгілі бір өкілеттіктермен шектеледі. Мемлекеттік заң жанындағы поселкаларды біріктіруге және қалаға поселкені қосуға рұқсат береді, бірақ қалаларды біріктіруге рұқсат бермейді. Сонымен қатар, поселке ең аз 3000 халқына жеткен кезде өзін қала ретінде қайта тіркеуге құқылы. Дегенмен, үлкен халқына қол жеткізгеніне қарамастан, поселке ретінде тіркелген үлкен қауымдастықтар бар; мысалы, 267 918 тұрғыны бар Гилберт поселке ретінде тіркелген. Аризонаның жиырма муниципалитеті 1912 жылға дейін, штат Одаққа қабылданғанға дейін құрылған. Осылайша, бұл қалалар мен поселкалар қазіргі мемлекеттік заң мен Конституцияда белгіленгеннен өзге тәсілдермен құрылған. Мысалы, Финикс 1881 жылы Аумақтық Заң шығарушы орган актісімен құрылды.

Қалалар мен қалалардың тізімі

АтауыТүріАймақХалық саны (2020)Халық саны (2010)ӨзгерісЖер ауданы (2020)Халық тығыздығы (2020)Құрылған жылыкм2Apache JunctionҚалаPinal, Maricopa 35.07 шаршы миля (91 км2)1978AvondaleҚалаMaricopa 47.28 шаршы миля (122 км2)1946BensonҚалаCochise 41.64 шаршы миля (108 км2)1924BisbeeҚалаCochise 5.18 шаршы миля (13 км2)1902BuckeyeҚалаMaricopa 392.98 шаршы миля (1,018 км2)1929Bullhead CityҚалаMohave 59.37 шаршы миля (154 км2)1984Camp VerdeКентYavapai 42.35 шаршы миля (110 км2)1986CarefreeКентMaricopa 8.81 шаршы миля (23 км2)1984Casa GrandeҚалаPinal 110.87 шаршы миля (287 км2)1915Cave CreekКентMaricopa 37.71 шаршы миля (98 км2)1986ChandlerҚалаMaricopa 65.30 шаршы миля (169 км2)1920Chino ValleyКентYavapai 62.42 шаршы миля (162 км2)1970ClarkdaleКентYavapai 10.18 шаршы миля (26 км2)1957CliftonКентGreenlee 14.62 шаршы миля (38 км2)1909Colorado CityКентMohave 9.20 шаршы миля (24 км2)1985CoolidgeҚалаPinal 76.27 шаршы миля (198 км2)1945CottonwoodҚалаYavapai 16.60 шаршы миля (43 км2)1960Dewey HumboldtКентYavapai 18.79 шаршы миля (49 км2)2004DouglasҚалаCochise 9.98 шаршы миля (26 км2)1905DuncanКентGreenlee 2.15 шаршы миля (6 км2)1938EagarКентApache 11.58 шаршы миля (30 км2)1948El MirageҚалаMaricopa 9.90 шаршы миля (26 км2)1951EloyҚалаPinal 113.57 шаршы миля (294 км2)1949FlagstaffҚалаCoconino 66.03 шаршы миля (171 км2)1894FlorenceКентPinal 62.62 шаршы миля (162 км2)1908Fountain HillsКентMaricopa 20.28 шаршы миля (53 км2)1989FredoniaКентCoconino 8.88 шаршы миля (23 км2)1956Gila BendКентMaricopa 64.37 шаршы миля (167 км2)1962GilbertКентMaricopa 68.57 шаршы миля (178 км2)1920GlendaleҚалаMaricopa 61.60 шаршы миля (160 км2)1910GlobeҚалаGila 18.26 шаршы миля (47 км2)1907GoodyearҚалаMaricopa 191.30 шаршы миля (495 км2)1946GuadalupeКентMaricopa 0.80 шаршы миля (2 км2)1975HaydenКентGila, Pinal 1.27 шаршы миля (3 км2)1956HolbrookҚалаNavajo 17.34 шаршы миля (45 км2)1917Huachuca CityКентCochise 2.83 шаршы миля (7 км2)1958JeromeКентYavapai 0.79 шаршы миля (2 км2)1889KearnyКентPinal 2.70 шаршы миля (7 км2)1959KingmanҚалаMohave 37.55 шаршы миля (97 км2)1952Lake Havasu CityҚалаMohave 46.34 шаршы миля (120 км2)1978Litchfield ParkҚалаMaricopa 3.28 шаршы миля (8 км2)1987MammothКентPinal 26.32 шаршы миля (68 км2)1958MaranaКентPima, Pinal 121.10 шаршы миля (314 км2)1977MaricopaҚалаPinal 42.46 шаршы миля (110 км2)2003MesaҚалаMaricopa 138.70 шаршы миля (359 км2)1883MiamiКентGila 0.89 шаршы миля (2 км2)1918NogalesҚалаSanta Cruz 20.82 шаршы миля (54 км2)1893Oro ValleyКентPima 34.87 шаршы миля (90 км2)1974PageҚалаCoconino 38.18 шаршы миля (99 км2)1975Paradise ValleyКентMaricopa 15.38 шаршы миля (40 км2)1961ParkerКентLa Paz 21.98 шаршы миля (57 км2)1948PatagoniaКентSanta Cruz 1.29 шаршы миля (3 км2)1948PaysonКентGila 19.35 шаршы миля (50 км2)1973PeoriaҚалаMaricopa, Yavapai 176.08 шаршы миля (456 км2)1954PhoenixҚалаMaricopa 518.00 шаршы миля (1,342 км2)1881PimaКентGraham 7.30 шаршы миля (19 км2)1916Pinetop LakesideКентNavajo 11.15 шаршы миля (29 км2)1984PrescottҚалаYavapai 44.97 шаршы миля (116 км2)1883Prescott ValleyКентYavapai 40.47 шаршы миля (105 км2)1978QuartzsiteКентLa Paz 36.30 шаршы миля (94 км2)1989Queen CreekКентMaricopa, Pinal 40.32 шаршы миля (104 км2)1989SaffordҚалаGraham 9.27 шаршы миля (24 км2)1901SahuaritaКентPima 31.69 шаршы миля (82 км2)1994San LuisҚалаYuma 34.03 шаршы миля (88 км2)1979ScottsdaleҚалаMaricopa 184.00 шаршы миля (477 км2)1951SedonaҚалаYavapai, Coconino 18.26 шаршы миля (47 км2)1988Show LowҚалаNavajo 65.50 шаршы миля (170 км2)1953Sierra VistaҚалаCochise 152.25 шаршы миля (394 км2)1956SnowflakeКентNavajo 33.74 шаршы миля (87 км2)1948SomertonҚалаYuma 7.27 шаршы миля (19 км2)1918South TucsonҚалаPima 1.03 шаршы миля (3 км2)1940SpringervilleКентApache 11.50 шаршы миля (30 км2)1948St. JohnsҚалаApache 25.91 шаршы миля (67 км2)1946Star ValleyКентGila 36.14 шаршы миля (94 км2)2005SuperiorКентPinal 1.96 шаршы миля (5 км2)1976SurpriseҚалаMaricopa 110.30 шаршы миля (286 км2)1960TaylorКентNavajo 32.66 шаршы миля (85 км2)1966TempeҚалаMaricopa 39.94 шаршы миля (103 км2)1894ThatcherКентGraham 6.60 шаршы миля (17 км2)1899TollesonҚалаMaricopa 5.73 шаршы миля (15 км2)1929TombstoneҚалаCochise 9.25 шаршы миля (24 км2)1881TucsonҚалаPima 240.99 шаршы миля (624 км2)1877TusayanКентCoconino 16.83 шаршы миля (44 км2)2010WelltonКентYuma 28.88 шаршы миля (75 км2)1970WickenburgКентMaricopa, Yavapai 25.86 шаршы миля (67 км2)1909WillcoxҚалаCochise 6.15 шаршы миля (16 км2)1915WilliamsҚалаCoconino 43.83 шаршы миля (114 км2)1901WinkelmanКентGila, Pinal 0.77 шаршы миля (2 км2)1949WinslowҚалаNavajo 12.99 шаршы миля (34 км2)1900YoungtownКентMaricopa 1.49 шаршы миля (4 км2)1960YumaҚалаYuma 120.67 шаршы миля (313 км2)1914Барлық муниципалитеттер — — 4548.054548.05 шаршы миля (11,779 км2) — Аризона штаты — —113623.1113623.1 шаршы миля (294,283 км2) —