Кіріспе

Американдық бизнесмен

Марвин Трэвис Руньон (16 қыркүйек 1924 – 3 қазан 2004) – американдық бизнес-атқарушы және мемлекеттік қызметкер. Ол зейнеткерлікке шыққанға дейін Ford Motor Company компаниясында өндіріс бойынша жетекші қызметтерде ұзақ жылдар жұмыс істеді, содан кейін Солтүстік Америкадағы Nissan операцияларының басшысы болып тағайындалды. Кейіннен Теннесси өзені алқабының басқармасы (TVA) төрағасы және АҚШ пошта бас директоры қызметтерін атқарды. Ол күшті және харизматикалық тұлға болды, оны "Тамаша Марв" және "Қашап Марвин" деп атады.

Ford Motor Company компаниясы

Форт-Уорт қаласында туған ол 1942 жылы Вудро Вильсон орта мектебін бітіріп, 1943 жылы Фордтың Даллас құрастыру зауытында жұмыс істей бастады, онда оның әкесі де жұмыс істеген. Кейін 1943-1945 жылдары АҚШ Әскери-әуе күштерінде қызмет етіп, Фордқа қайта оралды. 1948 жылы Техас A&M университетін бітіргеннен кейін басқару саласында карьералық өсуді бастады, 1950 жылдары Атлантадағы (Джорджия штаты) және Огайодағы Лорейндегі Фордтың құрастыру зауыттарында жұмыс істеді. 1960-шы жылдары зауыт директоры болды. Ол Канаданың Онтарио штатындағы Лондон қаласында тұрды, онда 1967 жылы жұмысын бастаған Талботвилл (Сент-Томас) құрастыру зауытының ашылуын және штатты толықтыруын қадағалады. 1969 жылы құрастыру операциялары бас басқармасында атқарушы қызметін атқарды, ал 1972 жылы құрастыру бөлімінің бас директоры болды. 1973 жылдан 1977 жылға дейін қозғалтқыш және шасси операциялары жөніндегі вице-президент, ал 1978 жылы көлік құрастыру және кузовты штамптау операциялары жөніндегі вице-президент болды. 1980 жылдың соңында зейнеткерлікке шыққанда, ол АҚШ-тағы Nissan операцияларына жетекші болады деген кең тараған болжам болды, бірақ бұл туралы хабар ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін бірнеше күн өткен соң ғана жарияланды.

Nissan Солтүстік Америка

1981 жылы Руньон Солтүстік Америкадағы Nissan компаниясының бас директоры болып тағайындалды және Теннеси штатының Смирна қаласындағы құрастыру және қозғалтқыш зауыттарының салынуын бақылады. Бұл зауыттар автоөнеркәсіптегі ең өнімділердің қатарына кірді. Жоғары лауазымды басшы болғанына қарамастан, "Руньон құрастырушылармен бірдей көгілдір комбинезон киіп, компанияның мәзірханасында олармен бірге түскі ас ішті", – деп мәлімдеді ол. "Құрастыру желісі мен басшылық кеңсе арасындағы шартты айырманы жою – жұмыскерлердің компаниямен өзіндік байланысын нығайтудың кілті болды". 1988 жылы Руньон Теннесси өңірінің басқару органына көшкенде, оның орнына тағы бір бұрынғы Ford зауытының директоры Джерри Бенефилд келді. Бенефилд Nissan North America компаниясына Руньонның шақыруымен өндіріс жөніндегі бірінші вице-президент болып келген кезде Мичиган штатының Дирборн қаласындағы Ford құрастыру зауытының басшысы болған. 1989 жылдың шілдесінде Бенефилд Nissan Smyrna зауытын ұйымдастыруға тырысқан United Auto Workers кәсіподағының әрекеттерін сәтті тоқтатты.

Теннесси алқабының билігі

1988 жылы президент Рональд Рейган Руньонды Теннесси алқабының басшылығына тағайындады. Американың ең ірі электр энергиясын өндіруші компаниясы – TVA құлдыраған ядролық бағдарламасының салдарынан зор қарызға батқан еді. Жаңа келісім дәуірінде құрылған TVA, сонымен қатар, көптеген федералды бағдарламалар мен жобалардың шоғырланған орнына айналған. TVA ядролық электр станцияларын ғана емес, демалыс орындарын, электр көліктерін сынақтан өткізді, тыңайтқыш өндірді, тіпті бизон фермасын ұстады – барлығы 186-дан астам жеке бизнес бірлігін қамтыды. Өткен жылдары аяқталмаған ядролық электр станцияларын салуға кеткен шығындарға байланысты TVA-ның электр тарифтері күрт өсті, бұл аймақтың экономикасына қауіп төндірді. Тағайындау процесінің асығыс екені байқалды. Ол сенатор Ал Гор және сенатор Джеймс Сассер сияқты саясаткерлердің қолдауын алды, бірақ Теннесси алқабының басқарушы кеңесіне тағайындау коалициясы сияқты ұйымдар бұл процесті «бақылаудан шыққан пойыз» деп сипаттап, Руньон олармен және аймақ тұрғындарымен өзара іс-қимылға түспегенін айтты. Руньон TVA кеңесіне тағайындалғаннан бері коалицияның сұрақтарына жауап бермейтін алғашқы президенттік тағайындама болды. Тағайындалуға дейін ол көптеген мәселелер бойынша үнсіздік сақтап, тағайындалған жағдайда толыққанды ақпарат алатынын мәлімдеді. Руньон және оның қолдаушылары оның Ford және Nissan USA компанияларындағы басқару тәжірибесінің электр энергетикасы, су электр станциялары немесе жерді басқару саласындағы тәжірибесінің болмауынан гөрі маңыздырақ екенін айтты. Техникалық менеджер Руньон TVA басшылығының TVA-ның кең қызметтерінен алаңдап, маңызды емес бизнес бірліктерін жабуға бұйрық берді. Руньонның қатаң шығындарды қысқаруы тұрғын және коммерциялық тұтынушыларға TVA өзінің басшылығымен тарифтерді көтермейтінін уәде берумен басталды. Бұл міндеттеме TVA басшылығын электр тарифтерін тұрақты деңгейде ұстау үшін шығындарды төмендетуге мәжбүр етті. Руньонның шығындарды қысқару шаралары үй иелері мен бизнес қауымдастығы арасында танымал болғанымен, ол кең ауқымды жұмыстан босатуға әкелді – бір күнінің өзінде 7000-нен астам қызметкер жұмыссыз қалды. Қызметкерлерді қысқарту оған «Карвин Марвин» деген лақап атты берді, бұл жергілікті радиостанцияларда пародикалық әнге шабыттандырды. Елде ол өнеркәсіптік басылымдарда мақтауға ие болды. Барон журналында жарияланған редакциондық мақалада оның жұмысы жоғары бағаланды: «TVA үшін үш қуатты ұран! Жекешелендіру оған үшінші орынды жеңіп беруі мүмкін».

Руньон қалдырған TVA бұрынғыдан гөрі тартылып, нақтырақ болды және үлкен қарызын төлеуге кірісті. Кейбір сарапшылар Руньон жүзеге асырған реструктуризация болмағанда TVA тірі қалмас еді деп санайды. Бірақ бұл жаңа TVA 1979 жылы Картердің «ұлттық зертхана» болуға шақырған TVA-дан мүлдем өзгеше болды. 1933 жылы инженерлер мен бюрократтар басқарған TVA Рейган дәуірінде жаңа мәртебеге ие болған қаржылық менеджерлер класына тапсырылды. Бұл менеджерлердің Органмен қарым-қатынасы көбінесе шиеленіскен болды.

Пошта бас директоры

Рунион 1992 жылы АҚШ пошта қызметінің жоғары шығындармен және нашар қызмет көрсету репутациясымен күресіп жатқан кезінде АҚШ пошта бас директоры болып тағайындалды. Рунионның бірінші мақсаты – АҚШ пошта қызметін пайда табуға және клиенттерді қанағаттандыруға бағытталған бизнес ретінде қарау болды. Ол шығындарды бақылау жөніндегі сарапшы еді және Ford компаниясындағы жұмысынан алынған шығындарды өлшеу жүйесін енгізді. Ол тіпті жоғары лауазымды пошта қызметкерлерін Ford компаниясына олардың жүйелерін зерттеуге жіберді. Ол 23 000 басқарушылық лауазымды қысқартты, көбірек хат тасушылар мен кассирлерді жұмысқа алды және пошта жеткізілуін жылдамдату үшін автоматтандыруды күшейтті. Рунион АҚШ пошта қызметінде жұмыс істеген кезінде саяхат еткенде басшылықтан қашықтауды жиі таңдады. Ол әдетте пошта қызметкерлеріне (хат тасушыларға, клерктерге, пошта жұмыскерлеріне және т.б.) жұмыс орындарында баруға басымдық берді. Ол ұшақтағы эконом-класс бөлімінде жалғыз отырып, көркем әдебиет оқумен де жиі кездесетін. 1998 жылы, электрондық франктарды енгізуді қадағалаған жылы ол қызметтен кетті.

Зейнеткерлік

АҚШ пошта қызметінен кеткен соң Руньон Теннесси штатында жеке консультациялық қызмет ашты және оны өмірінің соңына дейін жүргізді. Сонымен қатар, ол Орта Теннесси мемлекеттік университетінде бизнес пәнін оқытты. 1999 жылы Вудро Вильсон орта мектебінің Ардагерлер залына енгізілді.