Кіріспе
Голландтық цирк дуэті Bassie & Adriaan – клоун Басси мен акробат Адриаан рөлін нағыз цирк дуэті Бас пен Аад ван Тоор ойнаған, олардың шытырман оқиғалары мен өміріне арналған телесериал. Аад ван Тоордың сценарийі бойынша, алғашқы сериясы 1978 жылдың көктемінде Нидерландта үлкен сәттілікке ие болды, продюсері – Жооп ван ден Энде. Ең танымал кезеңінде шоу үш миллионнан астам көрерменді тартты, бұл балалар бағдарламасы үшін «көп» саналды. Шоу тоғыз маусымға созылды, соңғы түпнұсқа эпизоды 1996 жылы эфирге шықты. 1980 мен 1982 жылдар аралығында Ван Тоор ағайындылары Circus Bassie & Adriaan деп аталған жеке цирктерін ұйымдастырды, ол кейіннен Circus Renz циркінің еншілес компаниясы болды.
Bassie & Adriaan was a television program series focusing on the adventures and lives of a circus duo consisting of clown Bassie and acrobat Adriaan, played by real life circus duo Bas and Aad van Toor. Written by Aad van Toor and originally produced by Joop van den Ende, the first series became a television hit in the Netherlands in the spring season of 1978. At its peak, the show attracted over three million viewers, which was noted to be "a lot" for a children's program. The show ran for nine series, with the last original episode airing in 1996. Between 1980 and 1982, the Van Toor brothers ran their own independent circus, which was named Circus Bassie & Adriaan, which later became a subsidiary of Circus Renz.
Өмірбаян
Бас ван Тоор (1935 жылы туған) мектепті ерте тастап, түрлі жұмыстар істеді. 19 жасында циркке қосылып, бір жыл бойы саяхаттап жүрді. Содан кейін ол өзінің інісі Аад (1942 жылы туған)пен акробаттық дуэт құруға бел буды. 1955 жылы The Melton Brothers/The Crocksons тобы құрылды. Bassie & Adriaan идеясы 1964 жылы ағайындылар Руди Карреллдің көшпенді циркінің бір бөлігі ретінде клоундық қойылым көрсеткен кезде пайда болды. Олар Пипо де Клоун үшін клоундық қойылым жазып, оған өзі де қатысты. 1965 жылы олар екі жылға шетелге жұмысқа баруды жоспарлады, бірақ он жыл бойы шетелде тұрды. Осы кезеңде олар Зигфрид пен Роймен дос болып, әйелдерін өнерлеріне (Төрт Кроксон) қосты және Испанияда клубтарда өнер көрсетіп, балаларға арналған таңғы спектакльдерді голланд, неміс және ағылшын тілдерінде қойды. Бұл өте сәтті болғандықтан, ағайындылар Жооп ван ден Энде бақылауымен өздерінің телесериалын жасауға шақырылды.
1978-1982 жж. Бірінші сериясы және Circus Bassie en Adriaan
1978 жылдың қаңтар айында TROS «Басси мен Адрианның шытырман оқиғалары» деп аталатын «Басси мен Адриан» сериалының алғашқы сериясын шығарды. Кроссоверлік мүмкіндігіне ие болған сериал 1978 жылдың бірінші жартысындағы ең көп тамашаланған балалар сериалы болды. Осының нәтижесінде шоу екінші маусымға жаңартылды, ол да осындай жоғары рейтингтерге ие болды. Екі жылдың ішінде үш серия түсіріліп, көрсетілді. 1980 жылы Жооп ван ден Энде осы екіге арналған цирк құрып, онымен елдің барлық аймандарына гастрольдік сапарлар жасады. Цирк алғашқы жылы өте танымал болды және барлық қойылымдары дерлік сатылып кетті.
1982-1987: Цирк жабылады, Жооп ван ден Эндеден бөлініп, TROS-тен бөлініп, оған қайта оралады
1982 жылы "De huilende professor" сериалы жарыққа шыққаннан кейін, TROS сериалдың рейтингісі төмендегенін байқап, Ван Тур ағайындарына сериалды бір жылға тоқтата тұруды және ескі сериалдарды қайта көрсету үшін көбірек уақыт беруді ұсынды. Бас ван Тур TROS-тың енді олардың қызметіне мұқтаж емес екенін мәлімдесе, телеканалдың ойын-сауық бөлімінің басшысы ағайындарға қаласа басқа телеканалдармен де жұмыс істеуге рұқсат екенін айтты. Сонымен қатар, Ван Тур ағайындары продюсер Жооп ван ден Эндемен ұзақ жылғы ынтымақтастығын оның "Circus Bassie & Adriaan" директоры лауазымынан кеткеннен кейін тоқтатты, нәтижесінде ағайындар бизнестің күнделікті басқаруын өз мойнына алды. Бірақ көп ұзамай олар шаршап, өз денсаулықтары үшін цирктің құлдырауына жол берді. Бұған қоса, шығындар кірістен басып кетті. Осыдан кейін олар бельгиялық BRT телеарнасымен ынтымақтасып, бірнеше мини-сериалдар жасады. BRT толыққанды эпизодтары бар ұзақ сериалға тапсырыс беруге де қызығушылық танытты. 1985 жылы TROS осы дуэттің жаңа сериалын тапсырыс берді, осылайша олардың TROS-қа ресми түрде оралуы іске асты.
1987-1996: кейінгі сериялар
1987 жылы бес маусымнан тұратын, олардың өндірген алғашқы телесериалы жарық көрді: Het geheim van de schatkaart (Қазына картасының құпиясы). Ол Нидерландының ең жоғары бағаланған телебағдарламасына айналып, орташа есебімен 10 балдық шкала бойынша 7,7 балл алды. 1987 жылдың 9 қаңтарында өткен премьерасы 7,6 балл алып, аудиторияның 11% үлесін қамтыды, бұл ересектерге арналған басқа да танымал бағдарламалардан басым түсті. Осы сәттің нәтижесінде, жаратылған ағалар тағы екі маусымды өндіруге келісімшарт алды. Өндірілген барлық маусымдарда Барон негізгі қарсыласы ретінде бейнеленеді. Алғашқы үш маусымда оның серіктері – Vlugge Japie (Жылдам Япи) және B2. 4-ші маусымның бірінші бөлімінде үш қылмыскер түрмеден босатылады. B2 олардың босатылғанын естімегендей, әлі де өз камерасында қалады (Барон бұл жағдайды жарамды деп санайды). Баронның Басси мен Адриаанға деген құмарлығынан жалыққан Влугж Япи оны тастап кетуге шешім қабылдайды. Барон жаңа жасырын орын іздеп, яхта ұрлауды жөн көреді. Осы яхтада ол телефон соғып, маңызды сәт туындайды, себебі Барон өз атын (тегін) алғаш рет ашады, осы уақытқа дейін ол тек Де Барон деп белгілі болған. Барон екі жаңа қылмыскерді жұмысқа алады: жарылғыш заттар жөніндегі сарапшы Хэндидж Гарри (Шебер Гарри) және кодтық аты B100 болатын тыңшы. Бұл екеуі соңғы екі маусымда оның серіктері болады.
1997-2003: Адиль ван Турдың қоштасу гастролі мен ауруы
2002 жылдың қазан айында Bassie & Adriaan қоштасу турнесін жариялады. 2004 жылдың 4 қаңтарына жоспарланған соңғы қойылымда үш алаяқ қонақ ретінде қатысуы тиіс болған, алайда Аад ван Тоорға рак диагнозы қойылғандықтан тур 2003 жылдың 31 шілдесінде мерзімінен бұрын аяқталды. Соңғы қойылымның соңында туыстары гүл әкелгенде ол жылап жіберді. "Тағы көбірек қалайсыздар ма?" - деп әдеттегідей сұрады ол. "Мен де қалаймын, бірақ өкінішке орай мен ауырып жатырмын. Мен ауруханаға баруым керек".
2003 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Киноға түсу және қайтадан табысқа жету
2003 жылы Nickelodeon телеарнасының голланд бөлімшесі «Bassie & Adriaan» сериалының бірнеше маусымын көрсету құқығын сатып алды. Бұл қайта көрсетілімдер сәтті болды, себебі ол сол кезде арнаның ең көп тамашаланған бағдарламасына айналып, әр бөліміне шамамен жарты миллион көрермен жинады. Аад ван Тур 2004 жылғы Жаңа жыл күні арна үшін 24 сағаттық эпизодтар марафонын ұйымдастырды. 2014 жылдың қыркүйегінде шоудың «Hallo Vriendjes» әні голланд жасөспірімдері мен студенттері халықаралық достарына әннің мәтінін орындауға шақыру арқылы интернетте кең танымал болды. 2015 жылы Ван Тур ағайындары «Keet&Koen» фильмінде Басси мен Адриаан рөлін сомдады. 2019 жылы олардың өндіріс компаниясы 2012 жылы тіркелген YouTube арнасына эпизодтарды жүктеуді бастады. Бұл өте танымал болды, өйткені олардың ескі эпизодтары барлығы 90 миллионнан астам рет қаралыпты. Осыған байланысты Veronica's Superguide «YouTube-та сәтті болу үшін жас және сұлу болудың қажеті жоқ» деген әзіл айтты. Ағайындар бастапқыда сериалдарын Netflix-ке сатуды жоспарлаған, бірақ Netflix сериалдың нашар бейне сапасынан бас тартқан. Ван Тур ағайындары бірнеше сериалда Барон рөлін ойнаған актер Пол ван Горкуммен ұзақ сот дауында болды. Олар тағы үш актермен бірге Жоп ван ден Эндемен бірлесіп түсірілген сериал үшін авторлық гонорар төлеу құқығы үшін Ван Тур ағайындарына қарсы сотқа жүгінді. 2020 жылы Роттердам аудандық соты Ван Тур ағайындары Ван Горкумды қоса алғанда, төрт актерге барлығы 15 000 евро өтемақы төлеуге міндетті деп шешті. Бұл сома талап етілген 193 000 евродан әлдеқайда аз болды. Аудандық сот актерлерге лайықты жалақы төленбегенін, бірақ талап етілген соманың актерлердің сериалдағы экран уақытына пропорционал еместігін анықтады.
Эпизодтар
Жыл Сериясы Бастапқы басталу күні Бастапқы аяқталу күні Аудиториясы 1978 жылы De avonturen van Bassie en Adriaan 10 қаңтар 1978 4 сәуір 1978 7,1 7,5 Басси мен Адриаан өз цирктерінен ұйқысы кеткендіктен, өздерін тастап кетеді. Олардың қайғы-қасіретіне бір зұлым шаяндар да себепші. Басси мен Адрианды жұмыс орнында кездескен Доу деп аталатын өзін-өзі жариялаған еркін рух құтқарады. Адриан Дуу "жамандық" деп күдіктенді, бірақ оны дәлелдей алмайды. Ақырында, "жаман рух" екеуін де мазалауды тоқтатады. Ол оларға хат жазып, Басси мен Адрианның балаларды күлдіргенін көргеннен кейін жасаған әрекеттеріне өкінгенін айтады және балаларды күлдірудің қайғы-қасіретке себепкер болудан гөрі құнды екенін шешеді. (Ескертпе: Ад ван Тур кейін "жамандықтың" кім екенін айтпағанына өкінді, бірақ көптеген жанкүйерлер Дууді кінәлі деп санайды.) Кейінірек серияның атауы De plaaggeest болып өзгертілді.1978 1979 De nieuwe avonturen van Bassie en Adriaan 9 қазан 1978 21 мамыр 1979 7,1 7,5Басси мен Адриаан жақсы демалыс алады, бірақ оларды екі алмаз ұры қуып жүр, олар тек B1 және B2 кодтық атауларымен ғана аталады, олар Бассиді ұрланған алмаздар сейфінің кілтін алуға келген адам деп қате түсіндіреді. B1 және B2 баспана кілтін Испанияға, Басси мен Адриаан демалыс өткізетін жерге, қайтару үшін көптеген нәтижелі емес әрекеттерді жасайды. Роттердам әуежайына оралғаннан кейін олар ақыры клоунды және оның сүйікті құсы Свитиді өздерінің машинасына тартып, оны ішке сүйретеді. Адриаан Бассиді босатып жіберген кезде, олар Роттердамның орталық вокзалында операция ұйымдастырады. Кейіннен бұл серияны het geheim van de sleutel1979 1980 De diamant деп атады 17 қараша 1979 7 маусым 1980 7,1 7,5 Басси мен Адриаанның атында алмас бар. Алмаз ұрлаушылар түрмеден қашып кетіп, Басси мен Адриаан болып киініп, алмазды ұрлайды. Нақты Басси мен Адриан тұтқындалады, бірақ көп ұзамай босатылады, өйткені олардың саусақ іздері қылмыс орнындағылармен сәйкес келмейді. Басси мен Адрианның беделін кеміткендіктен, олар цирктен кетуі керек. Олар үш күн ішінде кінәсіздігін дәлелдеуге тырысады, алайда олар мұны құпия түрде түсірілген видеоға түсірілген шындықты мойындау арқылы жасайды. Содан кейін олар бұрынғы циркке орала алмай, өздерінің атымен аталған циркте өнер көрсетеді.1982 De huilende professor 4 сәуір 1982 6 желтоқсан 19827,1 7,5 Профессор Арчибальд Чагрийн әлемді өзі ойлап тапқан газға ("griengas", жылау газы) ұшыратуды қалайды, ол адамдарды қайғыртуға және жылауға мәжбүр етеді. Басси газдың әсеріне қарсы иммунитетті дәлелдейді, өйткені ол күлдіретін газды шамадан тыс мөлшерде алды. Профессор Канар аралдарында жасырынып жүр, бірақ Басси мен Адриан оны іздеп табады. Бұл серияда сондай-ақ Свитимен соңғы көріністер және Робинмен бірінші, Бассидің будильник пен радионы біріктіру арқылы оларды жөндеуге тырысқан роботы пайда болды.1987Het geheim van de schatkaart 2 қаңтар 1987 17 сәуір 19877.7Басси мен Адриаан сурет сатып алып, артында қазына картасын табады. Барон, Влугге Жапи және Б2 атты үш ұры қуып, олар қазынаны табу үшін Лансаротеге барады.1988 De verdwenen kroon 5 қаңтар 1988 23 ақпан 1988N/AT Барон, Влугге Жапи және Б2 түрмеден қашып, мұражайдан тәжді ұрлайды. Басси мен Адриаанға төлем ақшасын әкелуді тапсырады, бірақ олар тұзаққа түсіп, ақшаны қалтаға салған деп айыпталады.1989 De verzonken stad 6 қазан 1989 1 желтоқсан 1989N/ABassie және Адриаан Грекияда демалыс өткізіп, кез-келген оқиғаға араласпауға тырысады. Алайда, Басси құпия жазулары бар ежелгі тасты табады, ол бастапқыда "нағыз дана", "қуат" және "бұл кімде болса, ол әлемдегі ең бай адам" деп аударылады. Барон, Влугге Япи және Б2 де түрмеден қашып шыққаннан кейін Грекияда болады. Олар тасты ұрлап, жазудың қалған бөлігін аударуға тырысады. 1992 De geheimzinnige opdracht7 ақпан 199225 сәуір 19927,6Басси мен Адриаан құпия тұлғаны бүкіл Еуропаға жұмбақтар мен тапсырмалар бар посылкаларды жинау үшін жібереді. Осы арада Барон, Влугге Жапи және Б2 түрмеден босағаннан кейін жолды ауыстырады. Барон жаңа серіктестерді іздеу үшін жарылғыш заттар маманы Хендидж Гарриді және коды B100 болып табылатын траншеялық анонимді адамды жалдайды. Қылмыскерлер Басси мен Адрианның тағы бір қазына іздеуге шыққанын және оларды алуға бел буғандығын айтады. Бұл серия жаңадан құрылған Еуропалық қоғамдастыққа құрмет көрсету үшін жасалды, ол серия жазылған жылы құрылды. Бұл серияда бар елдерге қатысты білім беру элементі болды. Кейінгі уақытта серия De reis door Europa деп аталды.1994 De reis vol verrassingen7 қаңтар 199413 мамыр 1994N/ABassie және Адриаан Кюрасаоға тағы бір сәлемдесу сапарына аттанды. Алайда бұл жолы барон, Гарри және Б100 орнатқан...
Басқа медиада
Кейіпкерлер 1983 және 1985 жылдар аралығында Франс Вершхор салған жеке комикс сериясына ие болды.