Кіріспе

Объектінің радарлық эхосының күші Радарлық қима (RCS), σ деп белгіленеді, сондай-ақ радарлық қолтаңба деп те аталады, және ол объектінің радармен қаншалықты байқалатынын көрсететін өлшем. RCS-і жоғарырақ болса, объектіні анықтау оңайырақ. Объект радар энергиясының шектеулі бөлігін бастапқы қабылдағышқа қайтара шағылыстырады. Бұған әсер ететін факторлар:

Өлшемі

Әдетте, объект неғұрлым ірі болса, оның радарлық шағылысы соғұрлым күшті болады, демек, оның RCS көрсеткіші де соғұрлым жоғары болады. Сондай-ақ, бір жиілік диапазонындағы радар белгілі бір мөлшердегі нысандарды тіркемей қалуы мүмкін. Мысалы, 10 см (S жиілік диапазоны) радары жаңбыр тамшыларын анықтай алады, бірақ тамшылары тым кішкентай болғандықтан бұлттарды анықтай алмайды.

Материал

Металл сияқты материалдар радар сәулесін күшті шағылыстырып, күшті сигналдар тудырады. Ағаш және мата (бұрын ұшақтар мен ауа шарларының бөліктерін жасау үшін жиі қолданылатын) немесе пластик және шыны талшықтары радар сәулесіне аз шағылысады, тіпті олар үшін мөлдір болып табылады, сондықтан олар радиолокациялық қаптамалар (радомарлар) үшін өте қолайлы. Тіпті өте жұқа металл қабаты да объектіні радар үшін күшті шағылыстыра алады. Шашырату материалдары (чаф) көбінесе металданған пластиктен немесе шыныдан жасалады (тағамдық өнімдердегі металданған фольгалар сияқты), олардың құрамында микроскоптық жұқа металл қабаттары болады. Сонымен қатар, кейбір құрылғылар, мысалы радарлық антенналар, радарлық активті болу үшін жасалады, бұл радиолокациялық шағылыстыру қабілетін (RCS) арттырады.

Радарды сіңіретін бояу

SR-71 Blackbird және басқа ұшақтар арнайы "темір шарлы бояумен" боялды, ол кішкентай металл қаптамалы шарлардан құралған. Радар энергиясы кері шағылысқа түсудің орнына жылуға айналдырылады.

Есептеу

Саны жағынан RCS үш өлшемде есептеледі. Сондықтан, анықтау қашықтығын он есеге қысқарту үшін RCS 10 000 есеге азайтылуы керек. Бұл деңгейдегі жақсарту қиынға түсуі мүмкін, бірақ платформалардың даму концепциясы/жобалау кезеңінде әсер ету және сарапшыларды пайдалану, сондай-ақ озық компьютерлік кодты симуляциялау арқылы төменде сипатталған басқару опцияларын іске асыру көбінесе мүмкін болады.

Мақсатты қалыптастыру

Мақсатты қалыптастыру кезінде нысананың шағылыстыратын беттерінің пішіні энергияны көзден шағылыстырып жіберу үшін жасалады. Мақсаты – нысананың қозғалыс бағытының айналасында "тыныштық конусын" құру. Энергияны шағылыстыруға байланысты, бұл әдіс пассивті (көпстанциялық) радарларды қолдану арқылы жеңіледі. Мақсатты қалыптастыруды F 117A Nighthawk стелс-шабуылшы ұшағының сыртқы беттерінің дизайнында көруге болады. Бұл ұшақ 1970 жылдардың соңында жасалған, бірақ 1988 жылы ғана көпшілікке таныстырылды. Ол кіріп келетін радар энергиясын көзден шағылыстыру үшін көптеген жалпақ беттерді пайдаланады. Юэ болжам бойынша, жобалау кезеңіндегі шектеулі есептеу қуаты беттер санын ең аз деңгейде ұстап тұрды. B-2 Spirit стелс-бомбалаушысы артқан есептеу қуатының арқасында контурлы пішіндерге ие болып, RCS-ті одан әрі азайта алды. F-22 Raptor және F-35 Lightning II мақсатты қалыптастыру тенденциясын жалғастыруда және тіпті кіші моностатикалық RCS-ке ие болады деп күтілуде.

Шашыраған энергияны пішінін өзгертпей қайта бағыттау

Бұл техника метаүстіңектердің ойлап табылуынан кейін, басқа техникалармен салыстырғанда салыстырмалы түрде жаңа. Бұрын айтылғандай, геометрияны өзгертудің басты мақсаты – шашыраған толқындарды кері шашырау бағытынан (немесе көзден) бұру. Дегенмен, бұл аэродинамикалық көрсеткіштерге кері әсер етеді. Жақында кеңінен зерттелген бір мүмкін шешім – нысананың геометриясын өзгертусіз шашыраған толқындарды бұра алатын метаүстіңектерді қолдану.

Бистазиялық РКС

Бистатикалық радиолокациялық конфигурация үшін – бергіш және қабылдағыш бөлек орналасқан (бірге орналаспаған) жағдайда, бистатикалық радиолокациялық шағылысу қимасы (BRCS) нысанаға қатысты бергіштің және қабылдағыштың бағдарына байланысты өзгереді. Моностатикалық NRCS сияқты, нормаланған бистатикалық радиолокациялық шағылысу қимасы (NBRCS) немесе бистатикалық нормаланған радиолокациялық шағылысу қимасы (BNRCS) да анықталуы мүмкін.