Кіріспе

Американдық саясаткер (1854–1926)

Бенджамин Баркер Оделл кіші (14 қаңтар 1854 – 9 мамыр 1926) – 1901 жылдан 1904 жылға дейін Нью-Йорк штатының 34-ші губернаторы қызметін атқарған американдық кәсіпкер және саясаткер.

Ерте өмір

1854 жылы Нью-Йорк штатының Ньюбург қаласында туған Оделлдің әкесі, Бенджамин Б. Оделл аға, он екі жыл қала мэрі қызметін атқарған белгілі бизнесмен болды. Оделл Батыс Вирджиниядағы Бетани колледжінде және Колумбия университетінің Колумбия колледжінде оқыды. 1877 жылы бітіруге тиіс болса да, Оделл үшінші курста оқуын тастап, әкесінің бизнесіне көмектесу үшін Ньюбургке оралды. Оделл әкесінің мұз бизнесін басқаруға дейін жетіп, бастапқыда мұз жеткізу машинасының жүргізушісі болып жұмыс істеді және күніне 2 доллар табады. Ньюбург аймағының халқымен жақсы танысқаннан кейін, Оделл әкесінің саяси істеріне қатысты, бұл оған туған қаласының саясатына араласуға мүмкіндік берді, нәтижесінде демократтар басымдығы бар қала республикашылдарға бейім қалаға айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Нью-Йорк штатының Мұз бақылаушысы болып тағайындалды, ал кейін Ньюбургтің Біріктірілген газ, электр жарығы, жылу және қуат компаниясының, сондай-ақ Орталық Гудзон бу кеме компаниясының президенті болды. Саясатқа қатысқан алғашқы күндері Оделл Нью-Уиндзор қаласының басшысы лауазымына сәтті сайланбады, сондай-ақ демократиялық округте республикалық партиядан Сенатқа кандидат ретінде ұсынылып, Нью-Йорк штатының Сенатына өтуге тырысты, бірақ сәтті болмады.

Алғашқы саяси мансап

1894 жылы Оделл 54-ші АҚШ Конгресіне республикашыл ретінде сайланды, ол Нью-Йорк штатының 17-ші округінен өкілдік етті, сол кезде Оранж, Рокленд және Салливан округтерін қамтыды. Ол 1896 жылы қайта сайлануға түсіп, жеңіске жетті, бірақ 1898 жылы сайлауға қатысудан бас тартты. Ол сол кездегі Нью-Йорктегі ең ықпалды республикашыл саясаткерлердің бірі болды және Республикалық штатық атқару комитетінің төрағасы қызметін Конгрестегі екі мерзімінен бұрын да, кейін де он жыл бойы атқарды. 1896 жылы Томас С. Плат шақырған штатық конвенцияда Оделл губернаторлыққа кандидаттыққа ие болуға тырысты, бірақ шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Плат өзінің кандидатурасына 11-ке 5 дауыспен қолдау көрсеткеннен кейін, бір түндік ойланып, Франк С. Блэк артық кандидат екеніне көнді. 1898 жылы Оделл республикашыл басшы Томас С. Платқа алғаш болып Теодор Рузвельттің республикашылдардың губернаторлыққа кандидаттығына ұсынды, бірақ Плат оған қарсы болды. Рузвельттің штат саясатына нұқсан келтіретін тұлға деп есептеген Платқа Оделл Республикалық штатық комитетінің төрағасы ретінде, егер Блэк 1898 жылы қайта сайлануға түссе, жеңіліп қалатынын жеткізді. Испания-Америка соғысынан жеңіспен оралған Рузвельттің Оделл басқарған сайлау кампаниясы 1898 жылы губернаторлыққа сәтті жеңіске жетті. Өз өмірбаянында бұрынғы президент Рузвельт Оделлдің Платқа кандидатурасын ұсынуға ықпал еткен үш адамның бірі болғанын айтты.

Губернаторлық (1901-1904)

1900 жылғы штаттық сайлауда Томас С. Платт Теодор Рузвельтті Нью-Йорк губернаторы лауазымынан "құтылуды" қалаған. Рузвельтті президент Уильям МакКинлидің қайтыс болған вице-президенті Гаррет Хобарттың орнына ұсыну арқылы схема жасап, Платт 1900 жылы Оделлді губернаторлыққа кандидат етіп қойды. Оделл Теодор Рузвельттің орнын басатын жалпы сайлауда Джон Б. Станчфилдті оңай жеңіп шықты. 1901 жылдың 1 қаңтарында қызметке кірген Оделл, екінші мыңжылдықтың алғашқы Нью-Йорк губернаторы болды. Губернатор ретінде Оделл штаттық салықты төмендетті, штаттық психиатриялық емдеу орындарын басқаруды жеңілдетіп, Ақыл-саулық жөніндегі мемлекеттік комиссияға біріктірді, сондай-ақ Томас С. Платтқа адалдығын бұзып, өзінің әкімшілігі үшін тәуелсіз шешімдер қабылдады. 1902 жылғы штаттық сайлауда Оделл екінші мерзімге қайта сайланды, ал Томас Платттың штаттың республикалық саясатындағы ықпалы азайды. Губернатор ретінде екінші мерзімінде Оделл Эри каналын кеңейту туралы референдум ұсынды, ол мақұлданды. Ол заң шығарушы орган қабылдаған, жеке мүдделерге бағытталған "арнайы заңнамаларға" және "жеке заңдарға" қарсы шығып, вето құқығын қолданды.