Теодор Рузвельт ұлттық паркі

Кіріспе

Солтүстік Дакота штатындағы ұлттық парк, АҚШ

Теодор Рузвельт ұлттық паркі – Батыс Солтүстік Дакотадағы үш географиялық жағынан бөлінген аймақты қамтитын американдық ұлттық парк. АҚШ президенті Теодор Рузвельтке құрмет көрсету мақсатында құрылған бұл парк, жалғыз американдық ұлттық парк, атауы тікелей бір адамның есімімен байланыстырылған. Парк үш бөлімнен тұрады: Солтүстік бөлімі, Оңтүстік бөлімі және Элкхорн ранчо бөлімі. Кіші Миссури өзені парктің барлық үш бөлігінен өтеді. Маа Даа Хей жолы барлық үш бөлімді байланыстырады. Парктің үлкен Оңтүстік бөлімі Солтүстік Дакота штатының Медора қаласына жақын, 94-ші мемлекетаралық тас жолының бойында орналасқан. Кішігірім Солтүстік бөлімі Оңтүстік бөлімінен шамамен 130 км солтүстікке қарай, ал Рузвельттің Элкхорн ранчосы Солтүстік және Оңтүстік бөлімдердің арасында орналасқан. Парктің екі негізгі бөлімінде де көркіндей көріністерге арналған жолдар, жаяу және атпен жүруге арналған шамамен жолдар, жануарлар дүниесін тамашалауға мүмкіндік және жартас үстінде серуендеу мен кемпинг жасауға жағдайлар бар. 2021 жылы паркке 850 000 демалыс турисі келді. Парктің үлкен Оңтүстік бөлімі Солтүстік Дакота штатының Медора қаласына жақын, 94-ші мемлекетаралық тас жолының бойында орналасқан. Кішігірім Солтүстік бөлімі Оңтүстік бөлімінен шамамен 80 миль (130 км) солтүстікке қарай, АҚШ-тың 85-ші тас жолында, Солтүстік Дакота штатының Уотфорд қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан. Рузвельттің Элкхорн ранчосы Солтүстік және Оңтүстік бөлімдердің арасында, АҚШ-тың 85-ші тас жолынан және Солтүстік Дакота штатының Фэрфилд қаласынан батысқа қарай шамамен 20 миль (32 км) жерде орналасқан.

Климат

Кёппен климаттық жіктеу жүйесіне сәйкес, Теодор Рузвельт ұлттық паркі суық жартылай құрғақ климатқа (BSk) ие. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі мәліметтері бойынша, Солтүстік бөлімдегі келушілер орталығында (2008 фут / 612 м) өсімдіктердің қаттылығы 3b аймағына жатады, орташа жылдық ең төменгі температурасы 30,6 °F ( -34,8 °C), ал Оңтүстік бөлімдегі келушілер орталығында (2261 фут / 689 м) 4a аймағына жатады, орташа жылдық ең төменгі температурасы 29,3 °F (-34,1 °C).

Экология

А. В. Кучлердің АҚШ-тағы табиғи өсімдіктер түрлерінің әлеуетіне сәйкес, Теодор Рузвельт ұлттық паркі екі жіктемеге бөлінеді: Бидайық/Инелік шөп (66) өсімдік типі Солтүстік аралас шөптік дала (18) өсімдік пішінімен, ал Солтүстік су тасқыны (98) өсімдік типі Су тасқыны ормандары (24) өсімдік пішінімен сипатталады. Парк Ұлы жазықтың алуан түрлі жануарларына мекен, оның ішінде бизон, қойот, пума, мустанг жылқылары, барс, мысық, бигхорн қой, ақ құйрықты бұлан, қашан бұлан, пронхорн, дала тышқандары және кем дегенде 186 түрлі құстар, соның ішінде алтын бүркіт, өткір құйрықтық қаз және жабайы түйеқұстар бар. Солтүстік бөлімде тоғыз ұзын мүйізді мал бар. Паркке бизон, бұғы және бигхорн қойлары қайта қоныстандырылды. Парк қызметкерлері бизон, жылқы және бұғылардың популяциясын басқара отырып, тепе-тең экожүйені сақтайды. Парктің барлық периметрі 2 метрлік тоқылған сым қоршаумен қоршалған, ол жылқы мен бизонды паркте ұстап тұрады және коммерциялық малды сыртта қалдырады. Басқа жануарлар арнайы мақсатта белгіленген жерлерден қоршаудың үстінен, астынан немесе ішінде өте алады. Бұғылар сыртқы аң аулау қысымынан қашып, паркте пана табады. Бұғылар көбейіп, олардың саны артығымен өскендіктен туындаған ресурстарға зиян келтіруді азайту үшін олардың саны азайтылады. Дала тышқандары – жергілікті жабайы жануарлар, олар топырақты араластырып, табиғи өсімдіктердің әртүрлілігін арттыратын, дені сау ландшафт экологиясы үшін маңызды жем іздеу және қуыс жасау әрекеттеріне байланысты түйіршік түрлер саналады. Олар сонымен қатар басқа да көптеген жергілікті жануарлар үшін жемдік база болып табылады. Парк қоршалғаннан кейін 1954 жылы өткізілген жылқыны шоғырландыру іс-шарасында 200 таңбаланған жануар алынып тасталды. Бірнеше шағын жылқы топтары тұтқындалудан қашып, иесіз қалды. Бұл жылқылар паркте еркін жайылуын жалғастырды. Бірнеше жыл бойы Ұлттық парк қызметі парктегі барлық жылқыларды алып тастауға тырысты. 1970 жылы саябақ саясаты өзгеріп, жылқыны тарихи ортаның бір бөлігі деп мойындады. Тарихи тұрғыдан алғанда, саябақта үш-төрт жыл сайын вертолеттерді пайдаланып жылқыларды жинап, оларды сату үшін аукционға шығаратын. Жылқы бағудың жаңа әдістері сыналып көрілді, соның ішінде контрацепция, аз стресстік ұстау техникалары, генетикалық зерттеулер және коммерциялық емес жылқыны қорғау ұйымдарымен серіктестік. 1978 жылғы Экологиялық бағалау құжатында демонстрациялық үйірдің саны 35-60 басқа дейін белгіленді. Жылқы саны мен үйірдің демографиялық көрсеткіштері бойынша мақсат жаңа басқару жоспарын әзірлеу кезінде қазіргі зерттеулер негізінде қайта қарастырылуда. Малдың болмауы табиғи жайылымдық режимдерді қалпына келтіруге мүмкіндік береді, бұл жергілікті өсімдіктер мен табиғи экожүйелердің жұмыс істеуіне пайдалы. 1956 жылы Оңтүстік бөлімге 29 бизон әкелінді, ал кейіннен 1962 жылы сол үйірден 20 бизонды парктің Солтүстік бөліміне көшірді. Олар әдетте 350 және 20 басқа дейін азайтылады. Үйірді жинау және азайту жыл сайын екі бөлім арасында кезектесіп жүзеге асырылады. Бизонды жергілікті американдық тайпалармен бөліседі, бұл олардың тайпалық үйірлерін көбейтуге және генетикалық әртүрлілікті арттыруға мүмкіндік береді. Бизонды сақтау – бизонды жойылудың алдынан қайтаруға бағытталған үздіксіз, әртүрлі күш-жігер. Ішкі істер министрлігінің 2020 жылғы бизонды сақтау бастамасының бес негізгі мақсаты бар: жабайы, сау бизон үйірлері; генетикалық сақтау; ортақ басқару; экологиялық қалпына келтіру; және мәдени қалпына келтіру. 2020 жылы Рокки-Маунтин Арсенал ұлттық жануарлар қорығынан алты жас бизон әйелдері көшірілді. Ұлттық парк қызметінің мамандары көшірілген жануарлардың қалыптасқан үйірлерге қаншалықты бейімделетінін зерттейді.

According to the A. W. Kuchler U. S. Potential natural vegetation Types, Theodore Roosevelt National Park has two classifications; a Wheatgrass/Needlegrass (66) vegetation type with a North Mixed grass prairie (18) vegetation form, and a Northern Floodplain (98) vegetation type with a Floodplain Forests (24) vegetation form. The park is home to a wide variety of Great Plains wildlife, including bison, coyotes, cougars, mustang horses, badgers, elk, bighorn sheep, white tailed deer, mule deer, pronghorn, prairie dogs, and at least 186 species of birds including golden eagles, sharp tailed grouse, and wild turkeys. Nine longhorn cattle roam the North Unit. The bison, elk, and bighorn sheep were reintroduced to the park. Park officials manage populations of bison, horses, and elk to maintain a balanced ecosystem. The entire park has been surrounded with a 7 feet (2 m) woven wire fence which keeps horses and bison inside the park and commercial livestock out. Other animals are able to pass over, under, or through the fence in specific locations provided for that purpose. Elk seek refuge in the park from external hunting pressure. The elk reproduce and have been removed to mitigate resource damage from overpopulation. Prairie dogs are native wildlife that are considered a keystone species because of their foraging and burrowing behaviors that mix soils and promote native plant diversity, critical to healthy landscape ecology. They also serve as a prey base for a variety of other native wildlife. After the park was fenced, a horse round up held in 1954 removed 200 branded animals. A few small bands of horses eluded capture and went unclaimed. These horses continued to live free range in the park. For several years the National Park Service tried to remove all horses from the park. In 1970, a change of park policy recognized the horse as part of the historical setting. Historically, the park conducted roundups every three to four years using helicopters to herd horses to a handling facility and then sold them at public auction. New methods for herd management were tried including contraceptives, low stress capture techniques, genetics research, and partnerships with nonprofit horse advocacy groups. The 1978 Environmental Assessment document set a population goal for the demonstration herd to 35 60 head. The goal for number of horses and herd demographics is being reevaluated during the development of a new management plan with current research. The absence of livestock would enable reestablishment of natural grazing regimes to benefit native plant life and natural ecosystem function. Twenty nine bison were introduced to a South Unit in 1956 and subsequently transferred 20 bison from that herd to the park's North Unit in 1962. They are routinely culled down to approximately 350 and 20 animals, respectively. The gathering and reduction of the herd alternates between the two units each year. The bison are shared with Native American tribes to increase numbers in existing tribal herds and provide genetic diversity. The conservation of bison is an ongoing, diverse effort to bring bison back from the brink of extinction. The 2020 Bison Conservation Initiative by the Department of the Interior has five central goals: wild, healthy bison herds; genetic conservation; shared stewardship; ecological restoration; and cultural restoration. Six yearling female bison were transferred from Rocky Mountain Arsenal National Wildlife Refuge in 2020. National Park Service experts will study the extent to which translocated animals integrate into the established herds.

Жабайы табиғат

1978 жылы Конгресс актісімен құрылған бұл жабайы табиғат аймағы 29 920 акр (121 км²) аумақты алып жатыр және Теодор Рузвельт ұлттық паркінің үштен бір бөлігінен астам бөлігін құрайды. Ұлттық парктің екі негізгі бөлігінде географиялық тұрғыдан екі бөлек жабайы аймақ бар, әрқайсысы парктің басты бөліктерінде орналасқан. Солтүстік бөлім парктің Солтүстік бөлігінің көп бөлігін, Маккензи округінде, ал оңтүстік бөлім, Біллингс округінде, ірі Оңтүстік бөлімінің батыс жағын қамтиды. Оңтүстік бөлім ұлттық парктің ең жабайы бөліктерін дамытудан қорғайды, бұл аймақ эрозиялық күштердің әсерінен салыстырмалы түрде тегіс далаға тік жартастар ойып шығарған шөлді жерлер ретінде сипатталады. Мұнда бизон, қарсаң, бұғы, елік, қасқыр, түлкі және аққу, бүркіт, қыран сияқты құстардың жүздеген түрлері кездеседі. Жабайы аймақ, паркпен бірге, солтүстік және оңтүстік бөліктерге 70 миль (113 км) қашықтықта бөлінген. Кіші Миссури өзені екі бөліктің де оңтүстік жағында орналасқан және шөлді жерлердің топографиясын қалыптастырған негізгі эрозиялық фактор болып саналады. 85 миль (137 км) ұзындығындағы жолдар жабайы аймақтың ең шалғай жерлеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Кемпингке рұқсат қағазымен рұқсат етіледі, бірақ отын жинауға тыйым салынған, сондықтан түндеуге келгендерге портативті пеш алып келу ұсынылады. АҚШ-тың жабайы аймақтарында велосипедтерді қоса алғанда, моторлы және механикаландырылған көліктерге рұқсат жоқ. Кемпинг пен балық аулауға тиісті рұқсатпен рұқсат берілсе де, 1964 жылғы Жабайы табиғат туралы заңға сәйкес, жолдар мен ғимараттар салынбайды, сондай-ақ орман шаруашылығы және кен өндіруге тыйым салынған. Ұлттық орман және Жерді басқару бюросының аймақтарындағы жабайы аймақтарда маусымдық аң аулауға да рұқсат етіледі.

Көрікті жерлер

Парктің екі негізгі бөлімінде де көркіндей жолдар, шамамен аяқ және ат жолдары, жануарлар дүниесін тамашалау мүмкіндігі, сондай-ақ ел ішінде жаяу серуендеуге және кемпингке шығуға жағдай жасалған. Үш жабдықталған кемпинг бар: Солтүстік бөлімдегі Джунипер кемпингі, Оңтүстік бөлімдегі Коттонвуд кемпингі және Оңтүстік бөлімдегі Раундлап топтық жылқы кемпингі. Жабайы табиғатты тамашалау өте танымал.

Жаздың соңынан қысқа дейін қоңыр, қырылдаған шөп басым, бірақ жаздың басында жүздеген гүлді өсімдіктермен бірге жасыл түске енеді. Қыста қар құрғақ даланың тік беттерін жауып, саябақты Теодор Рузвельт "темірдей шөлге айналған мекен" деп атаған. Оңтүстік бөлімдегі келушілер орталығында Рузвельт және оның ранчодағы өмірі туралы ақпараттар ұсынылады. Рузвельттің "Мальтийлік крест" кабинасы Оңтүстік бөлімдегі келушілер орталығында орналасқан. Рузвельттің Элкхорн ранчосы – парктің жеке, шалғай орналасқан аймағы, Медорадан солтүстікке қарай, қиыршық тас жолдар арқылы қол жетімді. Ранчо үйінің және басқа да шағын ғимараттардың негізі сақталған, бірақ кабинаның қалған бөліктері Рузвельт ранчоны тастап кеткеннен кейін алынып, басқа мақсаттарға пайдаланылды. Элкхорн ранчосының аумағына қауіп төндіретін факторларға жақын жерлердегі мұнай өндірісі, әсіресе мұнай қондырғылары мен көлік қозғалысынан туындайтын көру және шу ластануы жатады. Парк бөлімдері көбінесе далалармен қоршалған. Аймақта түнгі аспан өте қараңғы, жұлдыздарды керемет көруге болады және кейде солтүстік жарығы да көрінеді. Оңтүстік бөлімге кіреберісінде орналасқан Медора қаласы батыс атмосферасын ұсынады, ағаштан жасалған жаяу жолдар, дәстүрлі мұз үйшіктері және атпен серуендеуге мүмкіндік бар. Мұнда бірнеше мұражайлар және "Бёрнинг Хиллс" амфитеатры орналасқан, ол маусымның басынан қыркүйектің басына дейін Медора музыкалық қойылымдарын ұсынады.