Құрамы тоқтатылған Шотландия Футбол Лигасы

Кіріспе

Шотландиядағы тоқтатылған футбол лигасы

Шотландия футбол лигасы (SFL) – негізінен Шотландиядан шыққан кәсіби және жартылай кәсіби футбол клубтарын қамтитын, қазірде жойылған лига. 1890 жылы құрылғаннан бастап, 1998 жылы Шотландия Премьер-лигасы (SPL) құрылғанға дейін SFL Шотландиядағы футболдың жоғарғы деңгейі болды. 1998 жылдан кейін SFL шотланд футбол лигасы жүйесінің 2-4 деңгейлерін білдірді. 2013 жылдың маусым айында SFL SPL-мен бірігіп, Шотландия кәсіби футбол лигасы құрылды. SFL 1985/86 маусымынан бастап титулдық демеушімен байланысты болды. Демеуші жылдар бойы өзгергендіктен, лига кезекпен Fine Fare League, B&Q League, Bell's Scottish Football League және соңында Irn Bru Scottish Football League деп аталды. SFL сонымен қатар екі элиминациялық кубок жарысын ұйымдастырды: Шотландия Лига кубогы және Шотландия Челлендж кубогы.

Құрылу

Шотландияда ұйымдастырылған футбол 1873 жылы Шотландия Футбол Ассоциациясының (SFA) құрылуымен басталды. Келесі 15 жылға жуық клубтар жолдастық ойындар, Шотландия кубогының матчтары және жергілікті кубоктар (мысалы, Глазго кубогы немесе Шығыс Шотландия қалқаны) матчтарын өткізді. Бұл 1885 жылы Англияда футболдың кәсіби деңгейге көтерілуіне жауап ретінде жасалды, лигалық ойындардың тұрақты кестесі кездейсоқ жолдастық кездесулерді ығыстырды. Бұл шотланд клубтарын өз лигасының құрылуы туралы ойлануға жетеледі. 1890 жылдың наурыз айында Рентон клубының хатшысы лиганы ұйымдастыру мәселесін талқылауға шақырып, басқа он үш клубқа хат жолдады. Шотландиядағы ең көне ұйымдастырылған клуб және футболдың дамуында маңызды рөл атқарған әуесқой клуб «Квинс Парк» лигаға қарсы болды, себебі ол кәсіби футболға алып келіп, көптеген шағын клубтардың тарауына себеп болар деп санды. 1890–91 жылғы бірінші маусым 11 клубпен басталды, өйткені «Сент-Бернард» сайланбады. «Рентон» 1890–91 жылғы маусымда бес ойыннан кейін құрамынан шығарылды. Командалар плей-офф матчында 2:2 есебімен тең түсті, бірақ командаларды бөлудің басқа тәсілі қарастырылмады және чемпионат ортақ жеңіспен аяқталды.

Бөлімшелерге бөліну

Лига өте табысты болды және 1893 жылы Шотландия футбол альянсының бұрынғы бірнеше клубы қосылып, екінші деңгей құрылды. Бастапқыда командалардың дауыс беруі арқылы жоғарылау жүзеге асырылды; автоматты жоғарылау 1922 жылға дейін енгізілмеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Екінші дивизион тоқтатылды, ал Бірінші дивизион тоқтатылмады, және 1921 жылға дейін қайта жаңғыртылмады, сол кезде Орталық футбол лигасы автоматты жоғарылаумен жаңа дивизион ретінде қосылды. Ескерту: заманауи дереккөздерде дивизиондар көбінесе "бірінші" және "екінші" деп аталды, ал "бір" және "екі" форматы сайтта лиганың Бірінші және Екінші дивизиондарымен шатасуды болдырмау үшін қолданылды, олар 1970 жылдары енгізілген, алдыңғы деңгейден бір саты төмен (төменде қараңыз).

Үшінші бөлім

1923 жылы Лига үшінші деңгейді енгізуді шешті. Батыс лигасы оның негізі ретінде пайдаланылды, бірақ жаңа жүйе ауыр қаржылық шығындарға байланысты үш жылдан кейін тарап кетті. 1926 жылдан 1946 жылға дейін Лига екі дивизионға қайта оралды, ал үшінші деңгейдегі көптеген клубтар Шотландия футбол альянсына қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі реформалар Лиганың үш дивизионмен қайта жандануын қамтамасыз етті, олар «А», «В» және «С» деп аталды, соңғы дивизионда резервтік командалар да болды. 1947 жылы алғаш рет жоғарғы екі дивизион үшін лига чемпиондарының кубоктары енгізілді, осыған дейін жеңімпаздарға тек тулар табыс етілген болатын. Жаңа кубоктарға барлық бұрынғы жеңімпаздардың есімдері жазылды. 1949 жылы «С» дивизиясы екі бөлімге ұлғайтылды: Оңтүстік-Шығыс (1950 жылдан бастап Солтүстік-Шығыс) және Оңтүстік-Батыс. 1955 жылы «С» дивизиясынан резервтік командалардың шығарылуы екі дивизиондық жүйеге оралуға әкелді, ал «С» дивизиясының алғашқы 5 командасы автоматты түрде жоғары дивизионға көтерілді. Ол кезде «А» дивизиясында 18 клуб, ал «В» дивизиясында 19 клуб болды. 1956 жылы дивизиялар 1-ші және 2-ші дивизиялар деп қайта аталды. Клайдбанк 1966 жылы 20-шы клуб ретінде Екінші дивизионға қабылданды, бірақ 1967 жылы «Үшінші Ланарк» клубы таратылғаннан кейін Екінші дивизион 19 клубпен жұмыс істеді; бұл жағдай келесі форматтық өзгеріске дейін, яғни 1975 жылға дейін түзетілмеді. Бұл құрылымдық өзгеріс лиганы үш дивизионға – Премьер, Бірінші және Екінші дивизиондарға бөлді. Бұл жоғарғы клубтардың жиі кездесуіне мүмкіндік берді; олар үшін табыс артуы күтілді, сонымен қатар лига матчтарына қатысушылардың саны күрт төмендеген кезде, жаңа қызығушылықты оятуға үміттенілді. Қайта құрудан бір жыл бұрын лигаға жаңа клуб – «Медоубанк Тистл» (кейін «Ливингстон» аталды) қосылды. Бұл үш дивизиондық құрылым 38 клубтан тұрып, 1994 жылға дейін сақталды.

Төрт бөлімнен тұратын кезең және SPL бөлінісі

Бірнеше онжылдықтан кейін, 1994 жылы лига қайта ұйымдастырылды (1992 жылы жетекші клубтардың «Суперлигадан» бөліну әрекетінен кейін), он командадан тұратын төрт дивизион құрылды. «Хайленд лигасының» клубтары – «Инвернесс Каледонский Тистл» (қаладағы екі клубтың бірігуі) және «Росс Каунти» лиганы толықтыру үшін сайланды. Осымен қатар, SFL жеңіске үш ұпай беру жүйесін қабылдады. 1998 жылы «Премьер-дивизион» клубтары лигадан бөлініп, «Шотландия Премьер-лигасын» (SPL) құрды. Қалған лигалар, әрқайсысы он клубтан тұратын, өздерінің атауларын сақтап, «Премьер-дивизион» қайта құрылмады, ал «Бірінші», «Екінші» және «Үшінші» дивизиялар қалды. Келісімнің бір бөлігі – 2000 жылы SPL құрамын 12 клубқа дейін кеңейту болды. SFL SPL-ге өткен екі клубтың орнына екі жаңа мүшені қабылдады; «Хайленд лигасының» клубтары «Эльгин Сити» және «Питерхед» қабылданды, осылай шотланд футбол лигасы жүйесіндегі клубтардың жалпы саны 42-ге жетті. 2005 жылдан бастап SFL әр дивизион арасындағы жоғарылау және төмендеу орындарын төрт клуб арасындағы плей-офф арқылы анықтады. Плей-офф жоғары дивизиондағы тоғызыншы орынды (екінші соңғы) клуб пен төменгі дивизиондағы екінші, үшінші және төртінші орындарды иеленген клубтар арасында өтті.

Бірігу

Шотландия футбол лигасының төменгі жағынан ешқандай клуб құлатылмады. Шотландия футбол ассоциациясы пирамидалық жүйе құруға мүдделі болды. SFL бірінші дивизионының клубтары SPL-дің бұқаралық ақпарат құралдарынан түсетін кірістің үлкен үлесін алуды қалады. 2013 жылы SPL және SFL жаңа Шотландия кәсіби футбол лигасы құру үшін бірігуге дауыс берді. Челлендж кубогы Шотландия футбол лигасы жүйесінің жоғарғы дивизионына кірмейтін Шотландия футбол лигасы клубтары үшін ғана ашық болды. 2011 жылдан бастап екі "Гайленд" футбол лигасы клубына жыл сайын Челлендж кубогына қатысуға рұқсат берілді, осылайша қатысушылардың саны 32-ге жетті. Лига кубогы мен Челлендж кубогы екеуі де Шотландия кәсіби футбол лигасының басшылығымен жалғасты.

Бұрынғы жеңімпаздары

1890 жылы Шотландия футбол лигасы құрылғанда, барлық клубтар бір дивизионда ойнады. 1893 жылы Шотландия футбол лигасы Шотландия футбол альянсынан көптеген клубтарды қабылдап, тағы бір дивизион құруға жеткілікті клубтарға ие болды. Қолданыстағы дивизион Бірінші дивизия деп аталып, жаңа дивизион Екінші дивизия деп аталды. Дегенмен, ең жоғары екі дивизион арасындағы көтерілу мен құлау 1921–22 жылдары, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін болған үзілістен кейін Екінші дивизия қайта құрылғанда автоматты болған жоқ. Сондықтан, сол дәуірдегі кейбір командалар Екінші дивизияны қатарынан екі рет жеңіп, жоғары дивизионға көтерілді, ал кейбір Екінші дивизия жеңімпаздары мүлде жоғары дивизионға көтерілген жоқ. Шотландия лигасының үшінші деңгейі алғаш рет 1923–24 маусымында құрылды, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты екі толық маусым ғана өтті. 1946–47 маусымында үшінші деңгейлі лига (C дивизиясы деп аталды) қайтадан енгізілді. C дивизиясы, жоғары дивизион клубтарының резервтік командаларын да қамтыды, алғашқы үш маусымда ұлттық жарыс ретінде жұмыс істеді, бірақ кейін екі аймақтық бөлімге бөлінді. Осы кезеңде тек негізгі құрамдағы клубтар ғана (резервтік командалар емес) чемпион атанса, жоғары дивизионға көтерілді. Екі дивизиондық жүйе 1954–55 маусымынан кейін жойылды. 1975–76 маусымынан бастап үшінші деңгей, Екінші дивизия деп аталды. Жоғары деңгей Премьер-дивизияға айналды, ал екінші деңгей Бірінші дивизия деп аталды. Төртінші деңгей – Үшінші дивизия 1994 жылы енгізілді. Шотландия футбол лигасы жүйесіндегі соңғы маңызды өзгеріс 1998–99 жылдары болды, осы кезде Премьер-дивизия клубтары Шотландия футбол лигасынан бөлініп, Шотландия Премьер-лигасын құрды. Шотландия футбол лигасының қалған дивизиондары бұрынғысынша өздерінің орнында қалды.

When the Scottish Football League was established in 1890, all of the clubs played in just one division. In 1893 the Scottish Football League absorbed many clubs from the Scottish Football Alliance and had enough clubs to form another division. The existing division was renamed Division One and the new division was called Division Two. Nevertheless, promotion and relegation between the top two divisions was not automatic until 1921–22 when Division Two was brought back after a hiatus provoked by World War I which affected only that division; hence some teams of the era winning Division Two twice in a row before being promoted, and some Division Two winners being never promoted at all. A third tier of Scottish league football was first established in the 1923–24 season, but it only lasted for two full seasons due to financial difficulties. A third tier league (called Division C) was reintroduced in 1946–47. Division C, which also included reserve teams of higher division clubs, operated as a national competition for the first three seasons but thereafter it was split into two regional sections. During this period only full strength clubs (not reserve teams) were promoted if they finished as champions. The two division tier was abolished after the 1954–55 season. Since the 1975–76 season there has been a third tier, known as the Second Division. The top tier became the Premier Division and the second tier became known as the First Division. A fourth tier, known as the Third Division, was introduced in 1994. The last major change within the Scottish football league system was in 1998–99, when the Premier Division clubs broke away from the Scottish Football League to form the Scottish Premier League. The remaining Scottish Football League divisions continued as before. No. Season1st tier2nd tier3rd tier4th tier 1. 1890–91 Dumbarton (share) 37. 1926–27 Rangers Bo'ness United — 38. 1927–28 Rangers Ayr United 39. 1928–29 Rangers Dundee United 40. 1929–30 Rangers Leith Athletic 41. 1930–31 Rangers Third Lanark 42. 1931–32 Motherwell East Stirlingshire 43. 1932–33 Rangers Hibernian 44. 1933–34 Rangers Albion Rovers 45. 1934–35 Rangers Third Lanark 46. 1935–36 Celtic Falkirk 47. 1936–37 Rangers Ayr United 48. 1937–38 Celtic Raith Rovers 49. 1938–39 Rangers Cowdenbeath 50. 1939–40 League abandoned after five matches due to the commencement of World War II. — 1940–46 League suspended due to World War II. 51. 1946–47 Rangers Dundee Stirling Albion — 52. 1947–48 Hibernian East Fife East Stirlingshire 53. 1948–49 Rangers Raith Rovers Forfar Athletic 54. 1949–50 Rangers Morton Hibernian A Clyde A 55. 1950–51 Hibernian Queen of the South Heart of Midlothian A Clyde A 56. 1951–52 Hibernian Clyde Dundee A Rangers A 57. 1952–53 Rangers Stirling Albion Aberdeen A Rangers A 58. 1953–54 Celtic Motherwell Brechin City Rangers A 59. 1954–55 Aberdeen Airdrieonians Aberdeen A Partick Thistle A 60. 1955–56 Rangers Queen's Park — 61. 1956–57 Rangers Clyde 62. 1957–58 Heart of Midlothian Stirling Albion 63. 1958–59 Rangers Ayr United 64. 1959–60 Heart of Midlothian St Johnstone 65. 1960–61 Rangers Stirling Albion 66. 1961–62 Dundee Clyde 67. 1962–63 Rangers St Johnstone 68. 1963–64 Rangers Morton 69. 1964–65 Kilmarnock Stirling Albion 70. 1965–66 Celtic Ayr United 71. 1966–67 Celtic Morton 72. 1967–68 Celtic St Mirren 73. 1968–69 Celtic Motherwell 74. 1969–70 Celtic Falkirk 75. 1970–71 Celtic Partick Thistle 76. 1971–72 Celtic Dumbarton 77. 1972–73 Celtic Clyde 78. 1973–74 Celtic Airdrieonians 79. 1974–75 Rangers Falkirk 80. 1975–76 Rangers Partick Thistle Clydebank 81. 1976–77 Celtic St Mirren Stirling Albion 82. 1977–78 Rangers Morton Clyde 83. 1978–79 Celtic Dundee Berwick Rangers 84. 1979–80 Aberdeen Heart of Midlothian Falkirk 85. 1980–81 Celtic Hibernian Queen's Park 86. 1981–82 Celtic Motherwell Clyde 87. 1982–83 Dundee United St Johnstone Brechin City 88. 1983–84 Aberdeen Morton Forfar Athletic 89. 1984–85 Aberdeen Motherwell Montrose 90. 1985–86 Celtic Hamilton Academical Dunfermline Athletic 91. 1986–87 Rangers Morton Meadowbank Thistle 92. 1987–88 Celtic Hamilton Academical Ayr United 93. 1988–89 Rangers Dunfermline Athletic Albion Rovers 94. 1989–90 Rangers St Johnstone Brechin City 95. 1990–91 Rangers Falkirk Stirling Albion 96. 1991–92 Rangers Dundee Dumbarton 97. 1992–93 Rangers Raith Rovers Clyde 98. 1993–94 Rangers Falkirk Stranraer 99. 1994–95 Rangers Raith Rovers Morton Forfar Athletic 100. 1995–96 Rangers Dunfermline Athletic Stirling Albion Livingston 101. 1996–97 Rangers St Johnstone Ayr United Inverness Caledonian Thistle 102. 1997–98 Celtic Dundee Stranraer Alloa Athletic 103. 1998–99 — Hibernian Livingston Ross County 104. 1999–2000 St Mirren Clyde Queen's Park 105. 2000–01 Livingston Partick Thistle Hamilton Academical 106. 2001–02 Partick Thistle Queen of the South Brechin City 107. 2002–03 Falkirk Raith Rovers Morton 108. 2003–04 Inverness Caledonian Thistle Airdrie United Stranraer 109. 2004–05 Falkirk Brechin City Gretna 110. 2005–06 St. Mirren Gretna Cowdenbeath 111. 2006–07 Gretna Morton Berwick Rangers 112. 2007–08 Hamilton Academical Ross County East Fife 113. 2008–09 St Johnstone Raith Rovers Dumbarton 114. 2009–10 Inverness Caledonian Thistle Stirling Albion Livingston 115. 2010–11 Dunfermline Athletic Livingston Arbroath 116. 2011–12 Ross County Cowdenbeath Alloa Athletic 117. 2012–13 Partick Thistle Queen of the South Rangers

Жоқ. Маусым 1-деңгей 2-деңгей 3-деңгей 4-деңгей
1. 1890–91 Думбартон (тең бөлісті)
37. 1926–27 Рейнджерс Бонес Юнайтед
38. 1927–28 Рейнджерс Айр Юнайтед
39. 1928–29 Рейнджерс Дунди Юнайтед
40. 1929–30 Рейнджерс Лейт Атлетик
41. 1930–31 Рейнджерс Үшінші Ланарк
42. 1931–32 Матервелл Шығыс Стирлингшир
43. 1932–33 Рейнджерс Гиберниан
44. 1933–34 Рейнджерс Альбион Роверс
45. 1934–35 Рейнджерс Үшінші Ланарк
46. 1935–36 Селтик Фолкирк
47. 1936–37 Рейнджерс Айр Юнайтед
48. 1937–38 Селтик Райт Роверс
49. 1938–39 Рейнджерс Кауденбит
50. 1939–40 Лига бес матчтан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан тоқтатылды.
1940–46 Лига Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты тоқтатылды.
51. 1946–47 Рейнджерс Данди Стирлинг Альбион
52. 1947–48 Гиберниан Шығыс Файф Шығыс Стирлингшир
53. 1948–49 Рейнджерс Райт Роверс Форфар Атлетик
54. 1949–50 Рейнджерс Мортон Гиберниан А Клайд А
55. 1950–51 Гиберниан Королеваның оңтүстігі Мидлотианның жүрегі А Клайд А
56. 1951–52 Гиберниан Клайд Данди А Рейнджерс А
57. 1952–53 Рейнджерс Стирлинг Альбион Абердин А Рейнджерс А
58. 1953–54 Селтик Модервелл Бречин Сити Рейнджерс А
59. 1954–55 Абердин Эйрдрионианс Абердин А Патрик Тистл А
60. 1955–56 Рейнджерс Квинс Парк
61. 1956–57 Рейнджерс Клайд
62. 1957–58 Мидлотианның жүрегі Стирлинг Альбион
63. 1958–59 Рейнджерс Айр Юнайтед
64. 1959–60 Мидлотианның жүрегі Сент Джонстон
65. 1960–61 Рейнджерс Стирлинг Альбион
66. 1961–62 Дунди Клайд
67. 1962–63 Рейнджерс Сент Джонстон
68. 1963–64 Рейнджерс Мортон
69. 1964–65 Килмарнок Стирлинг Альбион
70. 1965–66 Селтик Айр Юнайтед
71. 1966–67 Селтик Мортон
72. 1967–68 Селтик Сент-Миррен
73. 1968–69 Селтик Модервелл
74. 1969–70 Селтик Фолкирк
75. 1970–71 Селтик Партик Тистл
76. 1971–72 Селтик Думбартон
77. 1972–73 Селтик Клайд
78. 1973–74 Селтик Эйрдрионианс
79. 1974–75 Рейнджерс Фолкирк
80. 1975–76 Рейнджерс Партик Тистл Клайдбанк
81. 1976–77 Селтик Сент-Миррен Стирлинг Альбион
82. 1977–78 Рейнджерс Мортон Клайд
83. 1978–79 Селтик Дунди Бервик Рейнджерс
84. 1979–80 Абердин Мидлотианның жүрегі Фолкирк
85. 1980–81 Селтик Гиберниан Королеваның паркі
86. 1981–82 Селтик Модервелл Клайд
87. 1982–83 Дунди Юнайтед Сент Джонстон Бречин Сити
88. 1983–84 Абердин Мортон Форфар Атлетик
89. 1984–85 Абердин Модервелл Монтроз
90. 1985–86 Селтик Хамильтон Академиялық Данфермлин Атлетик
91. 1986–87 Рейнджерс Мортон Медоубанк Тистл
92. 1987–88 Селтик Хамильтон Академиялық Айр Юнайтед
93. 1988–89 Рейнджерс Данфермлин Атлетикалық Альбион Роверс
94. 1989–90 Рейнджерс Сент Джонстон Бречин Сити
95. 1990–91 Рейнджерс Фолкирк Стирлинг Альбион
96. 1991–92 Рейнджерс Дунди Думбартон
97. 1992–93 Рейнджерс Райт Роверс Клайд
98. 1993–94 Рейнджерс Фолкирк Странраер
99. 1994–95 Рейнджерс Райт Роверс Мортон Форфар Атлетик
100. 1995–96 Рейнджерс Данфермлин Атлетик Стирлинг Альбион Ливингстон
101. 1996–97 Рейнджерс Сент Джонстон Айр Юнайтед Инвернесс Каледониялық Тистл
102. 1997–98 Селтик Дунди Странраер Аллоа Атлетик
103. 1998–99 Гиберниан Ливингстон Росс Каунти
104. 1999–2000 Сент-Миррен Клайд Королеваның паркі
105. 2000–01 Ливингстон Партик Тистл Хамильтон Академиялық
106. 2001–02 Партик Тистл Королеваның оңтүстігі Бречин Сити
107. 2002–03 Фолкирк Райт Роверс Мортон
108. 2003–04 Инвернесс Каледониялық Тистл Эйрдри Юнайтед Странраер
109. 2004–05 Фолкирк Бречин Сити Гретна
110. 2005–06 Сент-Миррен Гретна Кауденбит
111. 2006–07 Гретна Мортон Бервик Рейнджерс
112. 2007–08 Хамильтон Академиялық Росс Каунти Шығыс Файф
113. 2008–09 Сент Джонстон Райт Роверс Дамбартон
114. 2009–10 Инвернесс Каледониялық Тистл Стирлинг Альбион Ливингстон
115. 2010–11 Данфермлин Атлетик Ливингстон Арброт
116. 2011–12 Росс Каунти Кауденбит Аллоа Атлетик
117. 2012–13 Партик Тистл Королеваның оңтүстігі Рейнджерс

Шотландия футбол лигасының XI

SFL – Шотландия футбол лигасының XI құрамасын ұйымдастырған орган болды, бұл құрама SFL-ді басқа лигалармен, соның ішінде Англия футбол лигасымен, Ирландия лигасымен, Солтүстік Ирландия лигасымен және Италияның Серия А лигасымен өткен матчтарда өкілдік етті. Бұл матчтар 1892 жылы, SFL құрылғаннан кейін көп ұзамай басталды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін лигааралық матчтар Шотландияның халықаралық матчтарынан кейін маңыздылығы бойынша екінші орында тұрды. Соғыстан кейін, алайда, Еуропалық клубтық футболдың құрылуына және клубтардың ойын кестесінің тығыздығына байланысты ойыншыларды шақыру азайғандықтан, лигааралық матчтардың маңыздылығы төмендеді. Соңғы лигааралық матч 1980 жылы өтті, ал Шотландия футбол лигасының XI құрамасы 1990 жылы SFL-дің 100 жылдығын атап өту үшін Шотландия ұлттық құрамасына қарсы матчқа шақырылды.