Кіріспе

Атлант мұхитындағы дауыл маусымы

1964 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымында АҚШ құрлығына соққан дауылдардың саны 1933 жылдан бері ең көп тіркелді. Бұл маусым орташа көрсеткіштен сәл жоғары болды, онда он үш тропикалық дауыл қалыптасты, ал 1950–2000 жылдар аралығындағы орташа көрсеткіш 9,6 атаулы дауылды құрады. Олардың жетісі дауыл статусына жетті, бұл 1950–2000 жылдардағы орташа көрсеткіштен (5,9) сәл көп. 1964 жылғы Атлант мұхитындағы тропикалық циклоннан кемінде 271 адам қаза тауып, шамамен 640,63 миллион долларлық зиян келтірілді. Маусым ресми түрде 1964 жылдың 30 қарашасында аяқталды. ACE (Аккумуляциялық дауыл энергиясы) – дауылдың күшіне оның өмір сүрген уақытын көбейту арқылы есептелетін көрсеткіш, сондықтан ұзаққа созылған және әсіресе күшті дауылдардың ACE көрсеткіші жоғары болады. Бұл көрсеткіш тек тропикалық дауыл күшіне жеткен немесе одан асып түскен тропикалық жүйелер туралы толық хабарламалар үшін есептеледі.

Желтоқсандағы аталмаған тропикалық дауыл

2 маусымда, Британдық Гондурас (қазіргі Белиз) шығысындағы бұзылыс тропикалық депрессияға айналды. Жалпы алғанда, дауыл шамамен 1 миллион долларлық зиян келтірді. Депрессия солтүстік-шығысқа қарай жылжып, 24 шілде күні таңертең Атлантика мұхитына Солтүстік Каролина штатының Китти-Хок жанынан шықты. Бірнеше сағаттан кейін депрессия тропикалық дауылға күшейді. Кеме деректері мен бароклиникалық күшеюге сүйене отырып, дауыл 26 шілде күні сағат 12:00 UTC шамасында Массачусетс штатының Нантакетінен шамамен 205 миль (330 км) қашықтықта экстратропикалық күйге жеткенге дейін ең жоғары тұрақты жел жылдамдығына жеткен болуы мүмкін. Барлау ұшағынан алынған мәліметтерге сәйкес, 28 шілде күні сағат 06:00 UTC-де тропикалық депрессия пайда болды, ол Ливард аралдары мен Кабо-Верде архипелагының солтүстік аралдарының арасындағы орта тұста орналасқан. Депрессия батысқа қарай жылжыды және бастапқыда дезорганизацияланған күйде болды. Матагордадағы балық аулау компаниясының шатырының бір бөлігі қирады. "Эбби" салдарынан шамамен 750 000 долларлық шығын тіркелді.

Бренда тропикалық дауыл

Тамыз айының басында Бермуда аралдарының батысында төмен қысым аймағы пайда болды. 7 тамызда сағат 18:00 UTC-де әуе компаниясының бір қызметкері 32.0°N, 69.0°W координаталарында төменгі деңгейдегі дөңгелек бұлттың қалыптасуын байқады. 8 тамыздың таңында Бермудадан солтүстік-батысқа қарай 217 шақырым жерде тропикалық депрессия пайда болды. Ол шығыс-оңтүстік-шығыс бағытында жылжып, алты сағаттан кейін "Бренда" тропикалық дауылына айналды. 8 тамызда сағат 13:00 UTC-де циклон Бермудаға соқтығысты, желдің күшіне байланысты аралдағы желдің жылдамдығы жоғары болды. 9 тамызда суық фронт дауылдың солтүстік-шығысқа қарай бұрылуына себеп болды. Гаитидегі қатты жел ауыр зақымдар келтірді. Иле-а-Ваше аралында 50 үйдің шатыры құлап, қабырғалары қирады. Лес-Кейде үйлердің 70 пайызы, сондай-ақ қант зауыты қирады. Қала сыртындағы ауылдық жерлерде тұрғын үйлердің 90-95 пайызы қиратылды. Перрин лагеріндегі үйлердің шамамен жартысы толығымен бұзылды. Сен-Луи-ду-Сад маңында, әсіресе қаланың батыс жағында, көптеген қант егістері жойылды. Гаитиде дауылдан 192 адам қаза тауып, 5 миллион долларлық зиян келтірілді. Шалғайдағы дауыл 19 мың үйге зақым келтірді, тағы 4 үй толығымен қирады, ал 2187 жылжымалы үй қирады немесе ауыр зақымдарға ұшырады. Сонымен қатар, 605 шағын кәсіпорын зақымдалды немесе жойылды. Браувард округінде үш адам қаза тауып, ауыл шаруашылығын есепке алғанда, 125 миллион долларлық зиян келтірілді. "Клео" даулы Вирджиния штаты сияқты бірнеше штаттарда су тасқынына себеп болды. Хэмптон-Роудс аймағында көптеген көшелер суға батып, жолдар жабылды. Жүздеген үйлер суға батып, бірнеше аудандарды эвакуациялауға мәжбүр етті. Вирджинияда үш адам қаза тауып, шамамен 3 миллион долларлық зиян келтірілді. 10 қыркүйекте сағат 04:00 шамасында дауыл Флорида штатының Сент-Огастин қаласының жанында құрлыққа шықты. "Дора" дауылы құрлыққа өткеннен кейін тез әлсіреп, 14 сағаттың ішінде тропикалық дауылға дейін төмендеді. Содан кейін "Дора" қысқа уақытқа Оңтүстік-Батыс Джорджияның үстінен өтіп, 11 қыркүйекте кешке солтүстік-шығысқа бұрылды. 13 қыркүйекте сағат 12:00 UTC шамасында жүйе Оңтүстік Каролинада экстратропикалық циклонға айналды. Қалдықтары Солтүстік Каролина штатының Хатерас мүйісіне жақын Атлантика мұхитында пайда болып, солтүстік-шығысқа қарай жылжуын жалғастырып, 15 қыркүйекте Ньюфаундлендке соқтығысты, көп ұзамай оны үлкен экстратропикалық циклон сіңіріп алды. Жағалау бойындағы су деңгейі теңіз деңгейінен 3 метрге дейін көтерілді. Дауылдық желдер Флаглер округінен Оңтүстік-Шығыс Джорджияға дейін сезілді. Джексонвилл аймағындағы зақымдардың көп бөлігі ескі ғимараттарға және жағалау аймақтарында орналасқан ғимараттарға тиді. Сонымен қатар, қаланың кейбір бөліктері Сент-Джонс өзенінің жанында желдің әсерінен өзеннің су тасқынына ұшырады. Көп жауған жаңбыр жиналмаған егістерге зиян келтіріп, көптеген жолдар мен көпірлерді су басты, кейбір қауымдарды бірнеше күнге оқшаулады. Штатта бір адам қаза тауып, кем дегенде 9 миллион долларлық зиян келтірілді. Басқа бірнеше штаттар дауылдан зардап шекті, бірақ әсері одан әлдеқайда аз болды. Бұл күні ертеңде тропикалық депрессияға айналды, ол Кабо-Вердеден шығысқа қарай 1070 шақырым жерде орналасқан. Депрессия батыс-солтүстік-батыс бағытында жылжып, 4 қыркүйекте сағат 18:00 UTC-де "Этель" тропикалық дауылына айналды. Бастапқыда "Дора" дауылы "Этельді" жұтып алады деп болжанған, өйткені екі дауылдың арасы 1110 шақырымды құрады. Аралдың барлық жеріндегі төмен жатқан жерлер суға батып, ағаштар құлады. Сент-Джордж аралында тұрғындар қысқа уақытқа электр қуаты мен телефон байланысынан айырылып, Сент-Джордж аралын негізгі аралға жалғастыратын тас жол суға батты. 13 қыркүйекте "Этель" 2-ші санаттағы дауылға дейін күшейді және желдің жылдамдығы жоғары болды. 14 қыркүйекте жүйе Ресс мүйісінен оңтүстік-шығысқа қарай 410 шақырым жерде орналасқанда экстратропикалық жүйеге айналды. Экстратропикалық қалдықтар Атлантика мұхитында айналып, баяу әлсіреп, 17 қыркүйекте Азор аралдарының солтүстігінде тарады.

Зейнеткерлік

Кейінірек Клео, Дора және Хильда аттары қолданудан алынып, 1968 жылғы маусымда тиісінше Candy, Dolly және Hannah аттарымен ауыстырылды.

Маусымдық әсерлер

Бұл 1964 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымында пайда болған барлық дауылдардың тізімі. Онда олардың атауы, ұзақтығы, ең жоғары санатталуы мен қарқындылығы, әсер еткен аймақтар, келтірген зиян және қаза болғандардың саны көрсетілген. Қашандағы қазалар (жақша ішінде) қосымша және тікелей емес (мысалы, жол апаты тікелей емес қазаға жатады), бірақ бәрібір сол дауылмен байланысты. Зиян мен қазалар дауыл экстратропикалық, толқын немесе төмен қысым аймағы болған кездегі жалпы соманы қамтиды, ал барлық зиян сомалары 1964 жылғы АҚШ долларымен көрсетілген.