"USS Monterey" крейсерінің тарихы және қызметі

Кіріспе

Ticonderoga класының крейсері

USS Monterey (CG 61) – Ticonderoga класының басқарылатын зымырандық крейсері, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен. Ол 1846 жылы Мексика-Америка соғысы кезіндегі Монтеррей шайқасының құрметіне аталған, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің төртінші кемесі. Кеме Мэн штатындағы Bath Iron Works кеме құрылыс зауытында салынған. 2022 жылдың 16 қыркүйегінде қызметтен босатылды.

1992-1993 жылдар

1992 және 1993 жылдары Монтерей 6-шы авиациялық топтың құрамына кірді, сол кездегі флагман – «Америка» авиациялық кемесі. 10–11 қаңтарда Монтерей Криттегі Суда шығанағынан Израильдегі Хайфаға бағыт алды. 12–19 қаңтар аралығында Хайфа портында болды. 20–22 қаңтар аралығында Израильдің Хайфа қаласынан «Noble Dina Seven» жаттығуына аттанды. 22–23 қаңтарда ол Израильдің Хайфа портында жаттығудан кейінгі брифингтер үшін болды, содан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштері/НАТО Біріктірілген Әуе қорғанысы жаттығуына кетті. 29 наурызда АҚШ-тың 6-шы флотының қолбасшысы вице-адмирал У.А. Оуэнс 28 адамнан тұратын Армия, Әскери-теңіз күштері және Әуе күштері штабымен, соның ішінде бригадир генерал Джеймс Мэтерспен (Операция «Қамтамасыз ету жайлылығы» бас қолбасшысы) Хайфада Еуропа театрында теңіздегі алғашқы Біріктірілген операциялық топтың жаттығуына – «Juniper Falconry II» жаттығуына қатысты. 1–7 сәуірде Монтерей «Juniper Falconry II» жаттығуына бағыт алды, 3–4 сәуірде Хайфаға екі күндік портқа тоқтады. 7–9 сәуірде жаттығудан кейінгі брифингтер үшін және Біріктірілген операциялық топты таратқан үшін тағы да Хайфаға барды. 1993 жылдың 24–26 сәуірінде Монтерей COMPTUEX аясында су астына қарсы жаттығуларға қатысты, бұл «Америка» Біріктірілген операциялық тобының (JTG) MED 3–93 дайындығы бойынша алғашқы ірі жаттығуы болды. COMPTUEX 21 сәуірден 14 мамырға дейін жалғасты және «Америка» JTG-ін үйлестірілген соғыс операцияларында сынады. Жаттығу сәтті аяқталды және JTG «дайын» деп танылды. Мамыр және маусым айларында Монтерей Багам аралдарындағы Нассау және Пуэрто-Рикодағы Рузвельт Роудс порттарына сапар жасады. Монтерей 9–12 мамыр аралығында COMPTUEX және NSRR аяқталуына байланысты Нассауда болды, ал 31 мамырдан 3 маусымға дейін неміс Әскери-теңіз күштерімен зымырандық жаттығуларға дейін NSRR-де болды. 1993 жылдың қыркүйегінде Монтерей алғаш рет БҰҰ қаулыларын қолдау мақсатында «Ақ күзет», «Ұшудан бас тарту» және «Уәде беру» операцияларында Адриатика крейсері ретінде қызмет етті. 6–13 қыркүйек аралығында Адриатика крейсері болып қызмет еткеннен кейін ол Түркияның Измир қаласына бағыт алды. 16–22 қыркүйек аралығында Измирде жаттығудан өткеннен кейін Монтерей Түркия Әскери-теңіз күштері ұйымдастырған «Dynamic Guard» жаттығуына дайындалды. 22 қыркүйектен 4 қазанға дейін ол десанттық, әуеге қарсы, су үстіне қарсы, су астына қарсы және миналық соғыс іс-шараларына қатысты. Ол бүкіл жаттығу кезеңінде Эгей теңізінің үстіндегі әуе кеңістігін аумақтық бұзушылықтарға қадағалау үшін Eagle бақылау кемесі ретінде қызмет етті. «Dynamic Guard» аяқталғаннан кейін Монтерей 6–13 қазан аралығында «Америкамен» бірге Адриатика теңізіне эскорт міндетін орындау үшін бағыт алды. Адриатикада жұмыс істеген кезде ол БҰҰ қаулыларын қолдау мақсатында әртүрлі НАТО/БЭҰ кемелері мен ұшақтарымен көптеген су астына қарсы соғыс жаттығуларына қатысты. «Америкадан» шыққаннан кейін Монтерей 17–28 қазан аралығында Израильдің Хайфа қаласына бағыт алғанда Аугуста шығанағында қысқа тоқталым жасады. 30 қазаннан 5 қарашаға дейін Монтерей Адриатика теңізінде SHAREM 106 жаттығуына қатысты. Жаттығу аяқталғаннан кейін ол Грекияның Волос қаласына бағыт алды. Содан кейін ол 7–8 қарашада Грекияның Волос қаласында «Niriis» жаттығуына дайындық бойынша жаттығулар өткізді. 8–13 қарашада ол Грекия Әскери-теңіз күштері ұйымдастырған «Niriis» жаттығуына қатысты. Ол «Niriis» кезінде «Александрия» су асты кемесімен бірге қолдау операцияларын үйлестіруші орган ретінде қызмет етті. Аяқталғаннан кейін Монтерей Адриатика теңізіне бағыт алды. Адриатикада Монтерей Біріккен Ұлттар Ұйымының қаулыларын қолдау мақсатында НАТО/БЭҰ күштерімен жұмыс істеді. 15–20 қараша аралығында Адриатика крейсері болып қызмет еткеннен кейін ол Италияның Чивитавеккия қаласына, Римнің портына бағыт алды. Экипаж Алғыс айту күнін Чивитавеккияда өткізді. 1993 жылдың 1–16 желтоқсаны аралығында Монтерей Адриатика крейсері ретінде қызмет етті. Осы кезеңде ол келесі жылғы жедел қозғалтқыш қондырғысын тексеруге дайындық барысында Нью-Йорк штатының Стейтен-Айленд қаласынан инженерлік оқу тобын қабылдады. SECNAV және CINCUSNAVEUR 11–12 желтоқсанда сапарға шықты және кеме мен экипажға қатты әсер етті. Сонымен қатар, Оңтүстік Адриатикадағы НАТО/БЭҰ кемелерінің командирлері – Италия Әскери-теңіз күштерінің капитаны Болонгаро және Канада Корольдік Әскери-теңіз күштерінің комиссары Мэддисон сәйкесінше 2 және 15 желтоқсанда Монтерейге келді. Адриатика крейсері ретінде кемелік міндеттерін аяқтағаннан кейін ол Францияның Тулон қаласына бағыт алды. Монтерей 20 желтоқсанда Тулонға келді және Рождество мен Жаңа жыл мерекелерінде сол жерде қалды. Портта болған кезде кеме жөндеу жұмыстарын жүргізді. Көптеген экипаж мүшелері демалысқа шығып, жақын жердегі серіктерімен демалды. Экипаждың қалған бөлігіне француз отбасылары «Теңізшіні қабылдау» бағдарламасы арқылы экскурсиялар мен кешкі ас ұйымдастырды.

In 1992 and 1993, Monterey was part of Carrier Group 6, whose flagship at the time was aircraft carrier America. On 10–11 January, Monterey was underway from Souda Bay, Crete, to Haifa, Israel. From 12 to 19 January, she was in port in Haifa. From 20 to 22 January, she was underway from Haifa, Israel for exercise Noble Dina Seven. On 22–23 January, she was in port in Haifa, Israel for post exercise debriefs, before leaving for a US Navy/NATO Combined Air Defense Exercise. On 29 March, Vice Admiral W. A. Owens, Commander, United States Sixth Fleet, embarked with a 28 man Army, Navy, and Air Force Staff including Brigadier General James Mathers (Commanding General, Operation Provide Comfort) at Haifa for the first Joint Task Force Operation at sea in the European Theater, Exercise Juniper Falconry II. From 1–7 April, Monterey was underway for Juniper Falconry II, with a two day port visit in Haifa on 3–4 April. From 7–9 April, she visited Haifa again for exercise debriefs and to disembark the Joint Task Force. From 24 to 26 April 1993, Monterey participated in ASW Proficiency Training as a part of COMPTUEX, the first major exercise the America Joint Task Group (JTG) in preparation for MED 3–93. COMPTUEX lasted from 21 April to 14 May and tested the America JTG in coordinated warfare operations. The exercise was a success and the JTG was certified "ready" for more advanced training. In May and June, Monterey conducted port visits to Nassau, Bahamas and Roosevelt Roads, Puerto Rico. Monterey visited Nassau from 9–12 May as a wrap up to COMPTUEX and NSRR from 31 May to 3 June prior to a missile exercise with the German Navy. September 1993 was the first time that Monterey served as the Adriatic Cruiser in support of United Nations Resolutions in Operations Sharp Guard, Deny Flight, and Provide Promise. After a stint as the Adriatic Cruiser from 6–13 September, she departed for İzmir, Turkey. After a training anchorage in Izmir from 16 to 22 September, Monterey prepared for Exercise Dynamic Guard, hosted by the Turkish Navy. From 22 September to 4 October, she participated in amphibious, anti air, anti surface, anti subsurface, and mine warfare events. She served as the Eagle Control ship for the entire exercise, monitoring the airspace above the Aegean Sea for possible territorial airspace violations. Upon completion of Dynamic Guard, Monterey departed for the Adriatic Sea for carrier escort duty with America from 6–13 October. While operating in the Adriatic, she participated in numerous Anti Submarine Warfare exercises with various NATO/WEU ships and aircraft operating in support of United Nations' resolutions. After detaching from America, Monterey conducted a brief stop in Augusta Bay while en route to Haifa, Israel, where she conducted a port visit from 17 to 28 October. From 30 October to 5 November, Monterey participated in SHAREM 106 in the Adriatic Sea. Upon completion of the exercise, she departed for Volos, Greece. She then conducted a training anchorage from 7–8 November in Volos, Greece in preparation for Exercise Niriis. From 8–13 November, she participated in Exercise Niriis which was hosted by the Greek Navy. She served as the Support Operations Coordinating Authority with submarine Alexandria during Niriis. Upon completion, Monterey departed for the Adriatic Sea. In the Adriatic, Monterey operated with NATO/WEU forces in support of United Nations' resolutions. After serving as the Adriatic Cruiser from 15 to 20 November, she departed for Civitavecchia, Italy, the port city of Rome. The crew spent Thanksgiving in Civitavecchia. From 1–16 December 1993, Monterey served as the Adriatic Cruiser. During this period, she hosted the Engineering Training Group from Staten Island, New York, in preparation for the next year's Operational Propulsion Plant Examination. SECNAV and CINCUSNAVEUR visited from 11 to 12 December and were very impressed with the ship and the crew. In addition, the Commanders of the NATO/WEU ships in the Southern Adriatic, Capt. Bolongaro of the Italian Navy and Commodore Maddison of the Royal Canadian Navy visited Monterey on 2 and 15 December respectively. After completing the ship's duties as Adriatic Cruiser, she departed for Toulon, France. Monterey arrived in Toulon on 20 December and remained there throughout the Christmas and New Years holidays. While in port, the ship underwent voyage repairs. Many crewmembers took leave and vacationed nearby with their partners. The rest of the crew were given tours and dinners by French families through the Adopt A Sailor program.

1998 жыл

1998 жылы Carrier Group Seven тобының дислокациясы кезінде, Helicopter Antisubmarine Squadron Light 42 (HSL 42) бөлімшесінің 2-ші бөлімі Monterey кемесіне екі SH 60B Seahawk тікұшағын орналастырды.

2000 жыл

2000 жылдың 2 ақпанында Монтерей ресейлік «Волга Нефт-147» танкерін тоқтатты. Танкер Ирактың Шатт-әл-Араб портынан шығып, БҰҰ санкцияларын бұза отырып, ирактық мұнайды контрабандалық жолмен тасымалдады деген күдік болды. «Сийл» тобының екінші командасы кемеге өтті, танкер экипажының ынтымақтастығының арқасында оқ атылмады. Танкер кейін Оманға бұрылды, онда оның заңсыз түрде ирактық мұнай тасымалдап жүргені расталды. Заңсыз жүк түсірілгеннен кейін экипаж пен танкер босатылды.

2003 жыл

2003 жылғы наурыз айында кеме 6-шы авиациялық жекеленген топқа бекітілді.

2009 жыл

2009 жылдың 4 наурызында Монтерей Африка мүйісі жағалауында неміс теңіз күштерінің пираттарды (барлығы 9 адам) тұңғыш рет ұстауына көмектесті. Монтерей «MV Courier» Антигуа кемесіне шабуылда вертолеттерді жөнелтті.

2011 жыл

2011 жылдың наурыз айында Монтерей жоспарланған Еуропалық баллистикалық зымыранға қарсы қорғаныс қабатының бірінші бөлігі ретінде Жерорта теңізіне жіберілді. 2011 жылдың маусым айында Монтерей АҚШ және Украинаның бірлескен демеушілігімен өткен "Sea Breeze 2011" көпұлттық әскери оқу-жаттығуына қатысу үшін Қара теңізге келді, оның тақырыбы қақпайлыққа қарсы операциялар болды, бұл Ресей тарапынан наразылық тудырды.

2017 жыл

2017 жылдың қазан айында Монтерей 5-ші флотқа жоспарланбаған міндетке жіберілді.

2018 жыл

2018 жылдың 14 сәуірінде Монтерей, Сирия үкіметінің Думадағы азаматтарға қарсы химиялық қару қолданды деген күдікпен, жауап ретінде бомбалау науқаны аясында Қызыл теңіздегі позициясынан отыз "Томагавк" зымыранын ұшырды.

2020 жыл

2020 жылдың желтоқсан айында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Конгреске әскери кемелерді салудың жылдық ұзақ мерзімді жоспары бойынша баяндамасында, кеме 2022 жылы пайдаланудан тоқтатылып, резервке қойылатыны айтылған.

2021 жыл

2021 жылдың мамыр айында Монтерей Солтүстік Араб теңізінде мемлекеттік тіркелмеген дхоу кемесін тоқтатты және мыңдаған шағын қарудың заңсыз партиясын тәркіледі, оның ішінде 56 типті мылтықтар, ПКМ пулеметтері, ресейлік танкіге қарсы басқарылатын зымырандар, гранаталық ракеталар және снайперлік мылтықтар бар еді.

Қалқан

Орталық қалқан AEGIS-ті бейнелейді, грек құдайы Зевстің бұзылмас қорғаныс қалқаны. Осының үстінде үш өлшемді (әуе, су және су асты) қауіпті көрсететін Жер үсті соғыс логотипі орналасқан. AEGIS-тің созылған сегізбұрышы осы белгіні қамтиды. Бұл сегізбұрыш заманауи соғыс кемесінің күрделі радарлық жүйесін көрген әркімге таныс. Сегізбұрыштың ортасында теңіз күшін, күштілік пен Әскери-теңіз флотының дәстүрін көрсететін қою көк түсті якорь бейнеленген. Алтын жұлдыз – бұрынғыда Монтерей аталған авианосецтің ұтып алған наградалық жұлдыздарын көрсетеді. Басты түстер – қызыл және алтын, олар CG 61 кемесінде батылдық пен үлкен жетістіктерге құрмет көрсетілетінін білдіреді.

Қалқасы

Суретте генерал Закари Тейлор әдеттегі шайқас позасында, әйгілі ақ атты "Олд Уайтидің" үстінде, Монтерей шайқасының шешуші нүктесі болған, қатты қорғалған Тәуелсіздік төбесінің алдында бейнеленген. Артқы жағында қаланы қорғайтын тағы бір алып тас құрылыс – Қара қамал көрініп тұр.

Девизі

"Шаялда қаһарлы, бейбіт уақытта дайын" деген ұран Закари Тейлордың "Қатал дайын" деген лақап атынан шыққан, ол Флоридада семинолдармен болған шайқаста алған еді, кейіннен АҚШ президенті сайлау науқанында осы ұранды пайдаланды.

Мөр

Герб ақ түсті овалға бейнеленген, ол сыртынан алтын арқанмен шектелген көк жағамен оралып, жоғарыда «USS MONTEREY», ал төменде «CG61» деген сөздер алтын әріптермен жазылған.