Кіріспе
Ticonderoga класының крейсері USS Normandy (CG 60) – АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі Ticonderoga класының басқарылатын зымырандық крейсері. Теңіздік артиллериямен, сондай-ақ әуеге қарсы, су үстіне қарсы және су астына қарсы зымырандармен, басқа да қару-жарақтармен жабдықталған. Крейсер 1945 жылдан бері алғаш рет өзінің бірінші сапарында соғысқа қатысқан АҚШ әскери кемесі болды. 1998 жылы "АҚШ Әскери-теңіз күштері крейсері атып түсірген ең көп Tomahawk зымыраны" атағымен марапатталды. Ол Франциядағы D күні мен одан кейін болған Екінші дүниежүзілік соғыстың Нормандия шайқасының құрметіне аталған.
USS Normandy (CG 60) is a Ticonderoga class guided missile cruiser in the service of the United States Navy. Armed with naval guns and anti air, anti surface, and anti submarine missiles, plus other weapons, she is equipped for surface to air, surface to surface, and anti submarine warfare. The cruiser was the first US warship since 1945 to go to war on her maiden cruise, and in 1998 was awarded the title "Most Tomahawks shot by a U. S. Navy Cruiser". She is named for the World War II Battle of Normandy, which took place in France on, and following, D Day.
Құрылыс
Нормандия 1987 жылдың 7 сәуірінде Мэн штатындағы Бат қаласындағы «Бат Айн Уоркс» кеме құрылыс зауытында салынды, 1988 жылдың 19 наурызында суға түсірілді және 1989 жылдың 9 желтоқсанында қолданысқа берілді. Оның базалық порты Вирджиния штатындағы Норфолк қаласында орналасқан.
Перс шығанағындағы соғыс
Ньюпортта (Род-Айленд штаты) іске қосылғаннан кейін бір жыл өткен соң, "Нормандия" Кувейтті азат етуге бағытталған көпұлттық күштерге көмек көрсету үшін іс-қимылға кірісті. "Нормандия" және оның экипажы 1990 жылдың 28 желтоқсанында "Құлақ қалқаны" және "Құлақ даулы" операцияларын жүргізіп жатқан Біріккен Ұлттар Ұйымының күштеріне қосылу үшін жолға шықты. Америка ұрыс тобының құрамында "Нормандия" Суэц каналы мен Қызыл теңіз арқылы Парсы шығанағына бет алды. "Нормандия" 26 "Томагавк" зымыранын ұшырып, одақтас кемелер мен ұшақтарды қорғады, теңіздегі тыйым салу операцияларын жүргізді және жаудың миналарын іздеуге және жоюға көмектесті. Ол 1945 жылдан бергі алғашқы АҚШ соғыс кемесі болып табылады, ол өзінің алғашқы сапарында соғысқа қатысты.
Адриатика операциялары
1995 жылдың 11 тамызында Нормандия және Америка ұрыс тобы Біріккен Ұлттар Ұйымының соғысқа тосқан Югославия Федеративтік Республикасына көмек көрсету мақсатымен Адриатика теңізіне жеткізілді. Нормандияның басты міндеті – «Үміт сыйлау», «Ұшуға тыйым салу» және «Қырғи қабақ» операциялары үшін Адриатика әуе кеңістігін басқару болды.
D-Day-дің 50 жылдығы
1994 жылы 18 мамырда Нормандия кемесі тарихи алғаш рет Франция жағалауына одақтас әскерлердің қонуының 50 жылдығын еске алу мақсатымен екінші дүниежүзілік соғыстың тоғыз ардагерін алып шықты. Бұл шаралар 31 мамырға дейін Англияның Портсмут қаласында және Францияның Ле-Хавр қаласында өтті. Нормандия кемесінде 15 000-нан астам адам саяхат жасады, ал Нормандияның құрмет қарауылы ардагерлермен бірге Англия арнасының екі жағында өткен түрлі еске алу рәсімдері мен шараларға қатысты. Нормандия екі апталық мерекелер барысында, әсіресе 31 мамырда Ұлыбританияның Слэптон-Сэндс қаласында АҚШ елшісі Кроу, ал 6 маусымда Нормандия жағажайларында президент Билл Клинтонның қатысуымен өткен ұлттық еске алу шараларында орталық рөл атқарды. 1994 жылы 27 маусымда Нормандия Нью-Йорк әскери-теңіз базасының жабылу салтанатына қатысты. Штатен аралының округ әкімі Гай Молинари және оның қызы, конгрессмен Сьюзан Молинари бас баяндамашылар болды, осы кезде әскери-теңіз күштері базаны қаланың Төтенше жағдайлар қызметіне тапсырды. Нью-Йорк штатының Стейтен аралында төрт жылдан кейін Нормандия жаңа порты – Вирджиния штатының Норфолк қаласына бағыт алды.
"Қасақана күш" операциясы
1995 жылдың 28 тамызында Нормандия Америкамен бірге Жерорта теңізіне алты айлық міндетке кірісті. 8 қыркүйекте Нормандия Батыс Жерорта теңізінде келесі ұрыс тобымен ауыстыру жұмыстарын жүргізді. Адриатика теңізіне ең жоғары жылдамдықпен бару тапсырмасын алғаннан кейін, Нормандия ең жоғары жылдамдықпен теңізді кезіп өтті. 10 қыркүйекте "Делибератты күш" операциясының аймағына келген Нормандия, 20:40 мен 20:45 аралығында Босния және Герцеговинаның Лисина қаласындағы жауынгерлік әуе қорғанысының басқару орталықтарына қарсы 13 "Томагавк" зымыранын ұшырды. Бұл орталықтар Босниялық сербтердің Баня-Лука бекінісінің солтүстігінде орналасқан. Крейсер алғаш рет GPS навигациясымен және топографиялық карталарға негізделген TERCOM жүйесімен жабдықталған Block III үлгісіндегі жаңа "Томагавк" зымырасын қолданды. Бұл шабуылға икемділік пен жылдамдық сыйлады. Өте қысқа мерзімде мінсіз орындалған бұл дәлдікпен жасалған шабуыл, аймақтағы Босниялық серб әскери нысандарына қарсы тактикалық әуе шабуылдарының жолын ашты. Бұл әрекет АҚШ-тың нық қажыр-қайратын көрсетті және Босниялық серб үкіметін жаулықты тоқтатуға және бейбіт келіссөздерді қайта бастауға көндіруде маңызды рөл атқарды. Алты айлық міндеті барысында Нормандия "Жақсы ұшу", "Қырғи қанат" және "Шешуші күш" операциялары үшін Адриатика әуе кеңістігін басқарушы ретінде тағы да қызмет етті.
" Bright Star " және " Southern Watch " операциялары
1997 жылдың 3 қазанында Нормандия тағы да алты айлық міндеттерді орындауға кірісті, бұл жолы Джордж Вашингтон ұрыс тобының әуе қорғанысы командирі ретінде. Қазан айы бойы Нормандия 27 басқа халықаралық бөлімдермен бірге Мысырдың жағалауында "Жарқын Жұлдыз" жаттығуына қатысты. "Жарқын Жұлдыз" жаттығуы аяқталғаннан кейін Нормандияға Персия шығанағына ең жоғары жылдамдықпен баруға бұйрық берілді. 16 қарашадан бастап Нормандия, Джордж Вашингтон ұрыс тобының басқа бөлімдерімен бірге Суэц каналы, Қызыл теңіз, Оман шығанағы және Араб теңізі арқылы өтті. Бес күннің ішінде Нормандия мен Джордж Вашингтон Персия шығанағына кіріп, Нимиц ұрыс тобымен күш көрсету және Иракқа қатысты Біріккен Ұлттар Ұйымының нық қадамдарының танысуы үшін қосылды. Нормандия дереу Персия шығанағындағы "Дайын соққы" платформасының міндеттерін өзіне алды, ал кейін бүкіл Персия шығанағының әуе қорғанысы командирінің міндеттерін де өзіне жүктеді. Төрт ай бойы Нормандия "Оңтүстік күзет" операциясын қолдау үшін Персия шығанағында патрульдеді. Осы уақыт ішінде ол шабуылдық және әуе қорғанысы міндеттерін орындағанмен қатар, бірнеше сәтті теңіз кемелерін ұстау операцияларын жүргізді. Осы миссия барысында Нормандия 300 сағаттан астам апатсыз ұшу операцияларын жүзеге асырды, 27 рет кемеде қайта толықтыру жүргізді және барлығы 48000 миль (77248 км) қашықтықты жүзіп өтті. Жаңа жылдық мерекелерде Нормандия 23 желтоқсанда танымал поп-әнші Паула Коулды қабылдады. Рождество күні таңында Әскери-теңіз күштерінің Бас штабы адмиралы Джей Л. Джонсон, оның әйелі және Әскери-теңіз күштерінің Бас сержанты Джон Хаганды күтіп алды. Джордж Вашингтон ұрыс тобы Персия шығанағында Джон Стеннис ұрыс тобымен алмастырылды, ал Нормандия 1998 жылдың 3 сәуірінде Норфолк портына оралды. Нормандия Норфолк кеме құрылыс зауытында күрделі жөндеуден өту кезеңін 28 ақпанда аяқтады.
2023-2024 Израиль мен Хамас арасындағы соғыс
2023 жылдың 8 қазанында, ХАМАС Израильге шабуыл жасағаннан кейін бір күн өткен соң, АҚШ Қорғаныс министрі Ллойд Остин Джеральд Р. Форд авиациялық шабуыл тобын Жерорта теңізінің шығыс бөлігіне жөнелтті. Топқа авиациялық тасымалдаушымен бірге «Нормандия», «Рамедж», «Карни», «Рузвельт» және «Томас Хаднер» эсминдері кіреді. 2024 жылдың 24 қаңтарында USS «Нормандия» 8 айлық міндетін орындағаннан кейін Норфолкке қайта оралды. 262 күн ішінде «Нормандия» экипажы теңізде 40 рет жабдықтау жүргізіп, 670 рет ұшуға дайындық жасады. «Нормандия» бортындағы әуе бөлімі, 70-ші тікұшақ теңіз шабуыл эскадрильясының «Спартан» тобы 393 рейс жасады, жалпы ұшу уақыты 1132 сағатты құрады.
Түрлі іс-әрекеттер
1990 жылдың 8 мамырында «Нормандия» Вирджиния жағалауында «Конингэм» эсминцінің қиындық туралы хабарына жауап берді. Кемедегі алдыңғы өрт бөлмесінен кеме құрылысына ірі жанармай өрті шығып, экипажды алдыңғы және артқы бөліктерде оқшаулады. «Нормандиядан» келген өрт сөндірушілер кішкентай қайықпен «Конингхэмге» өтіп, өртті сөндіруге көмектесті. 2000 жылдың 21 маусымында «Нормандия» және «Джордж Вашингтон» шайқас тобы Жерорта теңізі мен Араб теңізіне аттанды. 19 желтоқсанда «Нормандия» мереке қарсаңында Норфолкке оралды. 2002 жылдың 20 маусымында «Нормандия» АҚШ-тың шығыс жағалауынан сапарға шықты. Тағы да «Джордж Вашингтон» шайқас тобына бекітілген «Нормандия» 2002 жылдың желтоқсан айында Норфолкке қайтып оралды. 2003 жылы кеме 2-ші крейсерлік-жойғыш тобына бағындырылды. 2005 жылдың 25 наурызында «Нормандия» шабуыл кемесі «Kearsarge ESG» бірге Шығыс жағалауынан шығып, Жерорта теңізі мен Солтүстік Парсы шығанағына жол тартты. «Нормандия» 2005 жылдың қазан айында Норфолкке оралды. 2007 жылдың сәуір айында «Нормандия» 7 айлық НАТО круизіне аттанды. Кеме экипажы НАТО-ның 5-бап медалімен марапатталды. Ол 200 күн бойы елдің туын көрсеткеннен кейін Хэллоуин күні оралды, соның нәтижесінде Африканы айналып өткен алғашқы кеме атанды. Осы круиз барысында кемедегі теңізшілер «Көк мұрын» және «Смарагд қабық» белгісін алды. 2010 жылдың 13 қаңтарында «Нормандияға» 2010 жылғы Гаитидегі жер сілкінісінен кейін гуманитарлық көмек көрсетуге бұйрық берілді. 2010 жылдың 20 мамырында «Нормандия» жеті айлық сапармен Парсы шығанағына аттанды. Ол 2010 жылдың 12 желтоқсанында қатты суық, қарлы күні оралды. 2012 жылы «Нормандия» BaltOps 2012 және FRUKUS 2012 (Франция, Ресей, Ұлыбритания және АҚШ) дипломатиялық қатынастарын қолдау мақсатымен Балтық теңізіне екі айға орналастырылды. 2015 жылдың 20 сәуірінде «Нормандия» «Теодор Рузвельтпен» бірге Йемен жағалауында Хуси көтерілісшілеріне арналған, Йемен үкіметтік күштерімен шайқасып жатқан, күдікті ирандық қару-жарақ тасымалдарын тоқтату үшін орналастырылды. 2020 жылдың 9 ақпанында Араб теңізінде патрульдеу кезінде «Нормандия» 358 зымыран тасымалдаған, мемлекеттік егемендігі жоқ кемені ұстады, олар ирандық жер-әуе зымырандары еді.
Марапаттар
Нормандия Desert Shield және Desert Storm операцияларын қолдаған қызметі үшін Әскери-теңіз күштерінің мақтау белгісін, Ұлттық қорғаныс қызметі медалін және Оңтүстік-Батыс Азия қызметі медалін (екі қола жұлдызымен) алды. 1994 жылғы маусымда D күнін еске алу шараларына белсенді қатысқаны үшін екінші Әскери-теңіз күштерінің мақтау медалімен марапатталды. Нормандия 1995 жылы Адриатика теңізіндегі қызметі үшін үшінші Әскери-теңіз күштерінің мақтауымен және Еңбегімен марапатталған бөлімше мақтау белгісімен наградталды. 1997 жылы Атлант флоты үшін Марджори Стеррет ұрыс кемесі қорының сыйлығын жеңіп алды. 1998 жылғы "АҚШ Әскери-теңіз крейсері атып түсірген ең көп Tomahawk зымыраны" атағымен қатар, Нормандия жалпы кемелік өнімділігі үшін үш "E" ұрыс сыйлығын иеленді.
Қалқан
Қалқандағы әріптер, арыстан, зәкір және шекара алтын түсті. Әріптердің астындағы жиек және елтаңбаның фоны қою көк түсті. Бұл түстер дәстүрлі түрде Теңіз күштерімен байланысты. Тікенді сымдар Нормандия жағалауындағы миналар мен неміс қорғанысын бейнелейді. Зәкір теңіз күшін және мықтылығын көрсетеді. Шеврон сындырылып, алға қарай бағытталған, ол шабуылдық десантты және жау қорғанысын "бұзуды" көрсетеді; ол құрмет пен адалдықты білдіреді, ал қызыл жиек батылдық, құрбандық және қан төгілуді символдайды.
Қалқасы
Поляр жұлдызы Нормандияға шабуылға біріккен одақтас күштерді көрсетеді. Сонымен қатар, ол жер шарының төрт бұрышын бейнелейді, Нормандияның бүкіл әлемдік миссиясын білдіреді. Францияның Нормандия гербінен алынған алтын арыстан шабуыл болған жерді көрсетеді және шабуыл жасаушы күштердің батылдығын, күшін және нығайтылған жігерін сипаттайды. Ол теңіз құдайы Нептунның құрметіне, сондай-ақ Нормандия шайқасында теңіз күштерінің маңызды оқ ату қолдауы мен құрлық әскерлерін жеткізудің кодолық атауы ретінде жалындаған үш тісті шаныш ұстап тұр.
Девизі
"ЖЕҢІСҚА ЖОЛ АШУШЫ" деген сөздер Нормандия шайқасының Еуропадағы соғыстың бағытын өзгертетін одақтастардың қорғанысының алғы шебі болғанын, сондай-ақ бүгінгі әлемде AEGIS крейсерінің әлемдік еркіндікті қорғаушы рөлінің маңыздылығын көрсетеді.