Кіріспе

Реубин О'Донован Аскеу (11 қыркүйек 1928 - 13 наурыз 2014) – 1971 жылдан 1979 жылға дейін Флорида штатының 37-ші губернаторы болған американдық саясаткер. Демократиялық партия мүшесі, ол 1979-1980 жылдары президент Джимми Картер басшылығымен АҚШ-тың 7-ші сауда өкілі қызметін атқарды. Ол салық реформасы, азаматтық құқықтар және мемлекеттік қызметкерлердің қаржылық ашықтығы мәселелерінде жетекшілік етті, жеке адалдығымен ерекше көзге түсті. Аскеу 1972 жылғы Демократиялық ұлттық конвенциясында негізгі спикер болды және 1972 жылғы президенттік сайлауда Джордж Макговерннің вице-президенттікке үміткерлігінен бас тартты. Аскеу 1979 жылдан 1981 жылға дейін АҚШ Сауда өкілі қызметін атқарды. Ол 1984 жылғы президенттік сайлауда Демократиялық партиядан ұсынылым алуға тырысты, бірақ жарыс басталғанда үміткерліктен бас тартты. Мемлекеттік қызметтен кеткен соң Аскеу Флорида мемлекеттік университеттерінде оқытумен айналысты.

Ерте өмір және білім

Аскеу Оклахома штатының Маскоги қаласында Леон Г. Аскеу мен Альберта (О'Донован) Аскеудің алты баласының ең кішісі болып дүниеге келді. Оның ата-анасы ол екі жаста болғанда ажырасып кетті, себебі Аскеудің айтуынша, әкесінің "ауыр ішімдік проблемасы" болған. 1937 жылы анасы Реубинмен бірге Флорида штатының Пенсакола қаласына көшіп барды. Аскеудің ортаңғы аты – О'Донован, бұл оның анасының бойжеткен кездегі тегі. Ол анасының құрметіне қолтаңбасында екі әріпті (O'D.) қолданды. 1944 жылы Аскеу жас ерлерге арналған масондық ұйым – ДеМолайдың Эскамбия бөліміне қабылданды. 1946 жылы Пенсакола орта мектебін бітірді. Сол жылы Аскеу әскерге десантшы болып қабылданып, екі жыл қызмет етті; 1948 жылы сержант шенімен запасқа шығарылды. Аскеу Флорида мемлекеттік университетінде оқыды, онда Delta Tau Delta және Alpha Phi Omega ұйымдарының мүшесі болды. Флорида штатында Аскеу студенттік кеңестің президенті болып сайланды, осылайша саясаттағы ұзақ мансабы басталды. Ол 1951 жылы Флорида мемлекеттік университетін мемлекеттік басқару мамандығы бойынша бітірді. Кейін Флорида университетінің Левин заң мектебінде заң білімін аяқтады.

Мансап

Корея соғысы кезінде Аскью 1951 жылдан 1953 жылға дейін АҚШ Әуе күшінде әскери барлау офицері болып қызмет етті. Ол Батыс Еуропаның әуеден түсірілген барлау суреттерін алу және талдау бағдарламасын басқарды. Бұл жұмыс оған ұнамады, себебі ол бұл шараның қолданыстағы келісімдерді бұзатынына сенді. 1955 жылы Аскью Пенсаколаға қайтып оралды, онда Дэвид Левинмен бірге заң фирмасын құрды. Фирма Levin & Askew деп аталды, ал қазір Levin Papantonio Law Firm деп аталады.

Заң шығарушылық мансап

1956 жылы Аскеу Флорида штатының Эскамбия округінің округ прокурорының көмекшісі болып сайланды. 1958 жылы ол Флорида штатының Өкілдер палатасына Эскамбия округінен өкіл болып сайланды. Палатада екі мерзім қызмет еткеннен кейін, 1962 жылы Аскеу Флорида Сенатына 2-ші округтен сайланды, сондай-ақ Эскамбия округін де өкілдік етті. 1966 жылы ол Эскамбия және Санта-Роза округтерін қамтитын қайта бөлінген орынға қайта сайланды, және 1967 және 1968 жылдары да қайта сайланды. 1969 жылдан 1970 жылға дейін ол Сенаттың уақытша төрағасы қызметін атқарды. 1971 жылы ол ДеМолай орденінің Халықаралық Жоғарғы Кеңесінен Құрмет легионын алды. Аскеу прогрессивті заң шығарушы ретінде көзге түсті: ол штат заң шығарушы органында халық санының өзгеруін ескере отырып, және халық саны жоғары қалалық округтердің өкілдігін арттыру мақсатында қайта бөлуді қолдады, өйткені ауылдық округтерге қарағанда олардың халық саны көп болатын. Штаттың заң шығарушы органдары географиялық округтер бойынша бөлінген, бұл қазіргі штаттың жағдайын көрсетпейтін теңсіздіктерге әкелді. Қалалық аймақтар заң шығарушы органдарында жеткіліксіз өкілдік етілді. Көптеген штаттардағыдай, ауылдық заң шығарушылар билікті сақтап қалу үшін қайта бөлуге қарсылық көрсетті. Аскеу заңмен бекітілген нәсілдік сегрегацияға және қара нәсілді сайлаушылардың сайлау құқығынан әрі қарай айырылуына қарсы болды. Олар ғасырдың басында, Флорида штаты сайлаушылардың тізімін жүргізу және сайлау өткізу ережелерін қамтитын жаңа конституцияны қабылдағаннан кейін, сайлауға қатысудан шеттетілді, бұл қара нәсілділерді дауыс беруден тиімді түрде алдын алды. 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заңның қабылдануы федералды үкіметке сайлаушылар тізімінде және дауыс беру үлгілерінде тарихи түрде жеткіліксіз өкілдік етілген сайлаушылар санаттарын бақылауға рұхсат берді; афроамерикандықтардың саяси жүйеге қайта оралуына көмектесті.

Басқарушылық

1970 жылы Аску демократтардың губернаторлыққа үміткері атанды. Флорида штатының мемлекеттік хатшысы Томас Бертон Адамс оның вице-губернаторлыққа кандидат болды. Аскеу-Адамс таңдауын қолдаған «Майами Геральд» газеті Аскеудің «жаңа басшылыққа мұқтаж штаттың қиялын ортақ пайдаланғанын» жазды. Науқан барысында қолданыстағы республикалық губернатор Клод Р. Кирк қарсыласы Аскеуді «заң шығарушылардың қарсылығына төтеп бере алмайтын ананың баласы» және «либералдардың өкілі ретінде таңдалған жақсы жігіт» деп қысым көрсетті. Мұндай риторика демократтық коалицияны қайта жандандыруға көмектесті. 1970 жылғы республикалық губернаторлық сайлау кампаниясын жүргізген Майк Томпсон, штат өкілі Л.А. «Скип» Бафалис, Кирк пен Аскеу арасындағы басты сайлауға қатыспады. Томпсон кейіннен жиі сынаушы Кирктің «1966 жылы оны сайлаған республикашылдар мен консервативті демократтардың коалициясын» қиратқанын айтты. «Таллахассиден Палм-Бичке дейінгі жол Клод Кирктің сөздеріне сене кетіп, қазаға ұшыраған бұрынғы достарының, қолдаушыларының және азаматтардың денелерімен толы». 57% дауыспен Аскеу мен Адамс Киркті және вице-губернатор Рэй С. Осборнды жеңіске жеткізді. 1887 жылдан 1969 жылға дейін Флорида Конституциясы вице-губернатор лауазымын қарастырмаған. Бұл өзгеріс ең жоғары екі лауазымды бір партиядан шыққан кандидаттармен толтыруға мүмкіндік берді. 1974 жылы Аскеу қайта сайланды, оның серігі Ж.Х. Уильямс болды. Ол Флориданың екі мерзімге сайланған жеті губернаторының бірі (қалғандары Лерой Коллинз, Боб Грэм, Лоутон Чайлс, Джеб Буш, Рик Скотт және Рон ДеСантис). Аскеу төрт жылдық екі толық мерзімге сайланған алғашқы губернатор атанды. Екі мерзімінде Аскеу салық реформасымен айналысты. 1971 жылы ол штаттағы алғашқы корпоративтік табыс салығын қабылдады. Губернатор Аскеу жеке өзі өлім жазасы тек ерекше жағдайларда ғана орынды деп санайтын болса да, бұл заңға қол қойды. Кейіннен Жоғарғы Сот Грегке қарсы Джорджия ісі бойынша жаңа штаттық өлім жазасы заңдарын қабылдады. Бұл шешім АҚШ-та өлім жазасын қайта қолдануға жол ашты, содан кейін губернатор Аскеу өлім жазасын орындау туралы бұйрықтарға қол қоя бастады. Өлім жазасын орындау оның ізбасары Боб Грэмның кезінде ғана қайта басталды. Өмір бойына сотталған екі тұтқын – Уилберт Ли және Фредди Питтстің істеріне байланысты мәселелерді қарастырып, Аскеу жаңа тергеу жүргізуге бұйрық берді, нәтижесінде олардың 1963 жылы кісі өлтіргені үшін заңсыз сотталғаны анықталды. Аскеу тергеуге қатысып, 1975 жылы екі тұтқынды да кешірді, олар Жоғарғы Соттың өлім жазасын тоқтату туралы шешімінен кейін өлім жазасынан алынған еді.

Президенттік саясат

Демократиялық партиядағы Аскеудің ұлттық беделі артып, 1972 жылы Майами Бичте Демократиялық ұлттық конвенцияда негізгі сөйлеуші болды. 1972 жылғы президенттік сайлауда оған президенттікке үміткер Джордж Макговернмен бірге вице-президенттік лауазым ұсынылды, бірақ ол одан бас тартты. Кейіннен ол президент Джимми Картердің тағайынымен Елшілерді тағайындау жөніндегі кеңесші комитетінің төрағасы қызметін қабылдады.

Сауда өкілі

Флорида Конституциясы бойынша губернатор қызметін екі мерзімге ғана атқаруға құқылы болған Аскеу келесі мүмкіндігін іздеді. 1979 жылы ол президент Джимми Картердің шақыруын қабылдап, АҚШ Сауда өкілі қызметін атқарды, бұл қызметті Картердің өкілеттігі 1981 жылдың қаңтарында аяқталғанға дейін жалғастырды. Аскеу – бұрынғы сауда өкілдері «Арнайы сауда өкілі» деп аталатын болса, «АҚШ Сауда өкілі» атағын алған алғашқы өкіл болды.

1984 жылғы президенттікке үміткерлік

Аскеу Майамидегі заң фирмасына қосылды және сонымен бірге 1984 жылғы Демократиялық партияның президенттік үміткерлігіне таласу үшін ұйымдастыру жұмыстарын бастады. Ол 1983 жылғы 23 ақпанда, барлық 50 штатқа сапар жасағаннан кейін өзінің үміткер екенін жариялады. Флорида штатынан президенттікке алғаш рет үміткер болған Аскеу, Демократиялық партияның ұлттық деңгейінде қолдау таба алмады. Азаматтық құқықтар мәселесінде прогрессивті көзқарасты білдіргенімен, ол басқа үміткерлерге қарағанда көбінесе консервативті болды. Аскеу абортқа қарсы болды, өмірдің туған сәттен басталатынына сенді және Роу против Уэйд шешімін жою үшін конституциялық түзетуді қолдады. Басқа мәселелер бойынша ол Әйелдер теңдігі туралы түзетуді (ERA) қолдады, бірақ гомосексуалдар құқықтарына қарсы болды, ядролық қаруды тоқтатуды қолдады, бірақ қару-жарақтарды бақылауға қарсы шықты, қару-жарақтарды бақылауды және өлім жазасын қолдады, сондай-ақ американдық теңізшілерді Бейруттен шығаруға шақырды, бірақ президент Рональд Рейганның Гренадаға жасаған шабуылын қолдады. Аскеу 1984 жылғы 1 наурызда Нью-Гэмпшир штатында өткен алғашқы сайлауда соңғы орынға ие болғаннан кейін үміткерліктен бас тартты.

1988 жылы АҚШ Сенатына үміткерлік

1987 жылы Аскеу АҚШ Сенатына үміткерлігін жариялады. Бірақ 1988 жылдың мамырында ол үнемі қаражат жинау қажеттілігіне байланысты сайыстан бас тартты. Ол бас тартқан кезде сауалнамалар бойынша алда тұрған болатын. Кейін ол конгрессмен Бадди МакКейді қолдады. Ол сайыстан бас тартқаннан кейін үш күн өткен соң, заң фирмасынан кетіп, серіктестерінің Аскеу үшін көп сомада ақша жинағанына наразы болғандықтары айтылды.

Саяси мансаптан кейінгі өмір

1994 жылы Аскеу Флорида ДеМолай Даңқ залының алғашқы құрамына енгізілді. Флорида штаты университетінің Реубин О'Д. Аскеу атындағы Мемлекеттік басқару және саясат мектебі оның құрметіне аталды. Онда Флориданың бірнеше университетінде мемлекеттік басқару бойынша курстар оқытылады. 1999 жылдан өмірінің соңына дейін Аскеу мектепте штаттық және жергілікті басқару, сондай-ақ халықаралық сауда тақырыбында магистрлік семинарлар өткізді.

Өлім

Аскеу 2014 жылғы 13 наурызда Флорида штатының Таллахасси қаласындағы ауруханада 85 жасында пневмония және инсульт салдарынан қайтыс болды.

Мұра мен құрмет

Аскью «Салық реформасы, нәсілдік әділдік және үкіметтегі шыншылдық» үшін «20 ғасырдың үздік 50 флоридалықтарының» бірі деп танылды. Пенсаколадағы 110 тас жолы Реубин О’Донован Аскью атындағы тас жол деп аталды. Пенсакола халықаралық әуежайының басты терминалы Реубин О’Донован Аскью терминалы деп аталды. 1998 жылы Флорида штатының Сыртқы істер департаменті оны «Ұлы Флоридалық» деп атады. Бұл бағдарлама Флорида штатының дамуы мен игілігіне үлкен үлес қосқан, тірі немесе қайтыс болған флоридалықтардың жетістіктерін мойындайды.