Кіріспе
Дэниел Роберт Грэм (9 қараша 1936 – 16 сәуір 2024) – американдық заңгер, жазушы және саясаткер (1936–2024). Флорида штатынан шыққан саясаткер.
the politician from Florida
Дэниел Роберт Грэм 1979 жылдан 1987 жылға дейін Флориданың 38-ші губернаторы, ал 1987 жылдан 2005 жылға дейін Флоридадан АҚШ сенаторы болды. Ол Демократиялық партияның мүшесі еді. Флорида штатының Корал Гейблс қаласында туған Грэм Гарвард заң мектебін бітіргеннен кейін Флорида заң шығарушы органына сайланды. Флорида заң шығарушы органының екі палатасында қызмет еткеннен кейін, Грэм 1978 жылы Флорида губернаторы сайлауында жеңіске жетті және 1982 жылы қайта сайланды. 1986 жылғы Сенат сайлауында Грэм қазіргі республикалық сенатор Паула Хокинсті жеңді. Ол Демократиялық көшбасшылық кеңесін құруға көмектесті және ақырында Сенаттың барлау комитетінің төрағасы болды. Грэм 2004 жылы Демократиялық партияның президенттік тізіміне үміткер болды, бірақ алғашқы сайлаулардан бұрын жарыстан шықты. 2004 жылы қайта сайлануға түспей, Сенаттан зейнеткерлікке шықты. Грэм BP Deepwater Horizon мұнай апаттығы және теңіздегі бұрғылау жөніндегі ұлттық комиссияны тең төрағалық етті, сондай-ақ қаржылық дағдарысты зерттеу комиссиясы мен ЦРУ Сыртқы кеңесшілер кеңесінің мүшесі болды. Ол өзі бітірген Флорида университетіндегі Боб Грэм атындағы қоғамдық қызмет орталығында жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Құбылыстың таралуы мен терроризмнің алдын алу жөніндегі комиссияның төрағасы болды. Ол Құбылыс саясаты орталығы арқылы Комиссияның «Қауіпті әлем» есебіндегі ұсыныстарды қолдады. 2011 жылы Грэм өзінің алғашқы романын – «Көкше патшалығының кілттері» триллерін жариялады. Ол сонымен қатар төрт ғылыми еңбек жазды: «Жұмыс күндері: Жұмыста Флориданы табу», «Ақпарат маңызды», «Қауіпті әлем» және «Америка: Иесінің нұсқаулығы», сондай-ақ суреттелген балалар кітабы – «Рода аллигаторы».
Ерте өмір
Грэхам Флорида штатының Корал Гейблс қаласында мектеп мұғалімі Хилда Элизабеттің (қыз есімі Симмонс) және Флорида штатының сенаторы, тау-кен инженері және сүт шаруашылығымен айналысушы Эрнест Р. Грэхам отбасында дүниеге келді. Ол төрт баланың ең кішісі еді. Оның ағасы, Фил Грэм, «Вашингтон Пост» газетінің баспашысы және тең иесі болды. 1959 жылы Майами Шорс қаласынан Адель Хуриге үйленді. Олардың қызы Гвен Грэм 2015 жылдан 2017 жылға дейін Флоридадан АҚШ өкілі болып сайланды. 2021 жылы Гвен АҚШ Білім министрлігінің көмекші хатшысы лауазымына бекітілді. Боб Грэм 1952 жылдан 1955 жылға дейін Майами орта мектебінде оқыды; соңғы курста ол оқушылар кеңесінің төрағасы болды. Ол Киуани сервистік ұйымы – Ки Клубтың халықаралық басқарушысы болды. Майами орта мектебінде оқығанда Грэм мектептің ең жоғары наградасы – Сигма Чи сыйлығына ие болды. 1959 жылы ол Флорида университетінен саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды, онда ол Сигма Ну бауырластығының Эпсилон Зета бөлімшесінің мүшесі болды және Фи Бета Каппа, Флорида университетінің Даңқ залы мен Флориданың Көк кілтіне қабылданды. 1962 жылы ол Гарвард құқық мектебінде заң бакалавры дәрежесін алды. Бұл идея 1974 жылы туды. Грэхам білім беру комитетінің мүшесі ретінде Флориданың жергілікті аймақтарына сапар жасады. Майамиде өткен қоғамдық тыңдаудан кейін, ағылшын тілі пәнінің мұғалімі М. Сью Райли Грэхамға: «Білім беру комитетінің басты мәселесі – ешкімнің білім беру саласында тәжірибесі жоқ», – деді. Оған таңсыққан Грэхам: «Мен бұл мәселені қалай шеше аламын?» – деп сұрады. Райли Грэхамды Майами Кэрол Сити орта мектебінде азаматтық пәндерді оқытуға шақырды. Үш жылдан кейін Грэхам өзінің «жұмыс күні» идеясын губернаторлық науқанын бастау үшін пайдаланды. 1977 және 1978 жылдары Грэхам 100 жұмыс күнін өткізді, оның ішінде лифтер, томат жинаушы және жол төсеуші де болды. Заң аясында жұмыс істеу үшін ол күні бойы жұмыс істеді, баспасөзді қашықтықта ұстады және жұмыстың барлық аспектілерін орындады. Грэхам саяси мансабында 400-ден астам жұмыс күнін өткізді.
Флориданың губернаторы
Грэхам 1978 жылы Флорида штатының губернаторы болып сайланды, бұл жеті үміткер қатысқан Демократиялық партиясының ішкі сайлауынан кейін болды, онда ол бастапқыда Роберт Л. Шевиннен кейін екінші орынды иеленді. Оның сол кездегі қолдаушылары өздерін «Грэхам кәмпір тістілері» деп атады. Грэхам білім беруге ерекше мән берді және штаттың мемлекеттік университеттерін жақсартуға күш салды. Бұдан өзге, Грэхам әкімшілігі экономиканы әртараптандыру және қоршаған ортаға қатысты саясатқа баса назар аударды. Оның губернаторлық қызметі кезінде штатқа 1,2 миллион жаңа жұмыс орны ашылды және штат тарихында алғаш рет Флорида тұрғындарының жан басына шаққандағы табысы АҚШ-тың орташа көрсеткішін басып өтті.
АҚШ сенаторы
Грэхам 1986 жылы АҚШ Сенатына сайланды, бұрынғы сенатор Паула Хокинсті 55 пайызға 45 пайызбен жеңіп шықты. Ол 1992 жылы (Билл Гранттан 66 пайызға 34 пайызбен) және 1998 жылы (Чарли Кристордан 63 пайызға 37 пайызбен) қайта сайланды және 2004 жылы қайта сайлануға түспеді. 2005 жылдың қаңтар айында Сенаттан зейнетке шыққаннан кейін Грэхам 38 жыл бойы үзбей мемлекеттік қызметте болды. 2004 жылы Грэхам «Intelligence Matters: The CIA, the FBI, Saudi Arabia and the Failure of America's War on Terror» атты кітабын жариялады. Оның жазбалары қазір Флорида университетінің кітапханасында сақтаулы.
Президент және вице-президент саясаты
Грэм 1988, 1992, 2000 және 2004 жылдары АҚШ вице-президентіне демократтардың үміткері ретінде қарастырылды. 1992 жылы Билл Клинтонның серікке кандидаттардың ішінен таңдау тізіміндегі соңғы үміткерлердің бірі болды, ал 2000 жылы Ал Гордың тізіміне енгені хабарланды.
2004 жылғы президенттік сайлау
2002 жылдың желтоқсан айында Грэм 2004 жылғы сайлауда АҚШ Президентіне кандидат екенін жариялады. Алайда, ол 2003 жылдың қазан айында, жүрек операциясынан кейін бірнеше ай өткен соң жарыстан бас тартып, келесі жылы Сенаттан зейнетке шықты. Ол әйелімен бірге Матер Хаусында студенттермен бір жыл бойы бірге тұрды. Грэм тиімді азаматтық туралы апталық семинар өткізіп, оқытты. Гарвардта оқып жүрген кезінде Грэм тиімді азаматтыққа арналған кітап жазуға кірісті, ол кейін «Америка, меншік иесінің нұсқаулығы» болып шықты. Кейін ол Гарвардтағы студенттік ассистенттеріне, сондай-ақ профессорлар Архон Фунгқа, Дэвид Кингке және Роберт Д. Путнамға кітаптағы идеяларды түсінуге және қалыптастыруға көмектескендерін айтты. Гарвардтағы бір жылдық оқудан кейін Грэм Флорида университетінде болашақ саяси лидерлерді даярлайтын орталық құруға күш салды, онда ол 1959 жылы саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алған. Боб Грэмнің қоғамдық қызмет орталығы Флорида университетінің Гуманитарлық және табиғат ғылымдары колледжінде орналасқан. Ол студенттерге болашақ басшылық лауазымдарға дайындық жасауға мүмкіндік береді және оларға университет қауымдастығындағы саясаткерлер мен ғалымдармен байланыс орнатуға жол ашады. 2008 жылдың 9 ақпанында Грэм отбасының көп жылдық достары қаржылаған Джеймс және Алексис Пью Холл университеттің тарихи ауданында ашылды. Пью Холл Орталықтың үйі болып табылады, сонымен қатар университеттегі ауызша тарих және африка және азия тілдері бағдарламаларына да қызмет етеді. 2009 жылы Грэм «Америка, меншік иесінің нұсқаулығы: Үкімет сіз үшін жұмыс істесін», азаматтарды демократияға белсенді қатысуға шақырып, оқытатын кітабын жариялады. 2020 жылы инсульттан кейін Грэмнің денсаулығы нашарлады.
Құрметтер
2006 жылғы 6 мамырда Флорида университеті Либералдық өнер және ғылым колледжінің көктемгі бітіру салтанатында Грэхамға құрметті докторлық дәреже – Мемлекеттік қызмет докторын берді. 2005 жылғы 18 қарашада Флорида заң шығарушы органы Грэхам губернатор болған кезеңде қайта жаңартылған Sunshine Skyway көпірін Боб Грэм атындағы Sunshine Skyway көпірі деп атады.