Кіріспе

Атлантика мұхитындағы дауыл маусымы

1970 жылғы Атлантика дауыл маусымы 1 маусымда ресми түрде басталды және 30 қарашаға дейін жалғасты. Бұл мерзім әр жылдың Атлантика бассейнінде тропикалық циклондардың көпшілігі қалыптасатын кезеңін белгілейді. Маусым орташа деңгейде болды, 14 атаулы дауыл пайда болды, олардың жетісі – дауылдар. Осы жеті дауылдың екеуі Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші немесе одан жоғары санаттағы күшті дауылдарға айналды. Сонымен қатар, бұл тропикалық циклонның барлық төрт квадрантына барлау ұшақтарының алғаш рет кірген маусымы болды, бірақ 17 мамырда пайда болған Альма дауылмен қызмет сәл ертерек басталды. 21 тропикалық депрессия қалыптасқанымен, олардың тек он төртеуі тропикалық дауыл күшіне жетті. Дегенмен, бұл көрсеткіш 1950-2000 жылдардағы маусымдық орташа көрсеткіш – 9,6 атаулы дауылдан жоғары болды. Олардың жетісі дауыл статусына жетті, бұл 1950-2000 жылдардағы орташа көрсеткіш – 5,9-дан сәл көп. Атлантика дауыл маусымы 30 қарашада ресми түрде аяқталды.

Альма дауылы

Мамыр айының ортасында оңтүстік-батыс Кариб бассейнінде қолайсыз ауа райы сақталды. Бұл жағдай бірте-бірте ұйымдасып, 17 мамырда тропикалық депрессия пайда болды. Төмен жел жылдамдығы мен жылы теңіз беті температурасының ықпалымен, ең ауыр зардап Кубаға тиді, онда күрт су тасқыны салдарынан жеті адам қаза тауып, бірнеше үй қирады, Ориенте провинциясында 3000 адам эвакуацияланды және 16 қант фабрикасы жұмысын тоқтатуға мәжбүр болды. Басқа штаттарда әсер көбінесе жаңбыр түрінде болды, алайда Оңтүстік Каролина штатының Колумбия қаласының жанында болған дауыл бір ғимараттың шатырын жұлып кетті.

Тропикалық дауыл Беки

16 шілдеде Панама маңындағы Тропикалық конвергенция аймағынан ірі бұзылыс бөліне бастады. Таллахасси маңындағы кейбір үйлерді 1 метрге дейін су басып, 15 отбасы қайықпен эвакуацияланды. Аймақта 100-ден астам автомобиль су астында қалды. Жақын орналасқан Вакулла округінде Кроуфордвиллдегі округ сотында су тізеге дейін көтерілгені хабарланды. Луизианадағы аномальды толқындар шағын жағалау су тасқынына әкеп соқты. Техастағы ең күшті тұрақты жел жылдамдығы шамамен [мәнді қосу керек] болды, ал желдің күркіреуі Нюесс округінде шамамен [мәнді қосу керек] жеткені болжалды. Нюесс округінде ауыр зақымдар тіркелді, Силияның жалпы мүліктік шығындарының 85% Корпус-Кристиде ғана туды. Қала орталығындағы ғимараттардың шамамен 90% зақымдалды немесе қиратылды, ал қаладағы үйлердің шамамен үштен бірі ауыр зақымдарға ұшырады немесе қиратылды. Техаста "Силиа" салдарынан 15 адам қаза тауып, 930 миллион долларлық зиян келтірді.

Тамыз даулы

7 тамызда Африканың батыс жағалауында тропикалық депрессия пайда болды, ұйымдасқан конвекция мен жолақтық ерекшеліктері байқалды. Бір күннен кейін, тропикалық Атлантика мұхиты арқылы қозғалғанда, депрессия Кабо-Вердеден оңтүстікке қарай өтті. 10 тамызда, нөсерлер күшейгеннен кейін, ол тропикалық дауылға айналды. Алайда, екі күннен кейін «Hurricane Hunters» ұшағы жүйенің әлсіз екенін анықтады, бұл дауылдың қайтадан тропикалық депрессияға дейін әлсірегенін көрсетеді. Кіші Антиль аралдарына жақындағанда, депрессия солтүстік-батысқа бұрылып, қайтадан тропикалық дауылға айналды, орталықтың солтүстігінде дауылдық күшті жел соғып тұрды. 14 тамыздың кешінде айналым кеңейіп, троппаға айналды. 15 тамызда айналым қайта қалыптасып, жүйе Багам аралдарының шығысын айналып өте келе қайтадан тропикалық депрессияға айналды. Бір күннен кейін жүйе солтүстікке бұрылып, қарқынды тропикалық дауылға айналды. 17 тамызда дауыл Солтүстік Каролинаның сыртқы жағалауына, ең алдымен Атлантик-Бичке, кейін Родантеге соқты. Дауыл солтүстік-шығысқа қарай жылдамдық алғанда, анық көрінетін көзге және жақын мандағы кемеден алынған мәліметтерге сүйене отырып, желдің максималды жылдамдығы 80 миль/сағ (130 км/сағ) болды. 18 тамызда жүйе Ньюфаундлендтен оңтүстікке қарай экстратропикалық жүйеге айналды, содан кейін баяулап, оңтүстікке қарай бағытталды, бірақ 21 тамызда қайтадан шығысқа қарай бағытталды. 24 тамыздың кешінде бұрынғы дауыл Азор аралдарының солтүстігінде тарады. Атлантик-Бич және Морехед-Ситиде жеңіл жел зақымдары тіркелді, көбінесе ағаштар, электр сымдары, шатыр жабындары, теледидар антенналары және белгілерге келген зақымдармен шектелді. Солтүстік Каролинадан Мэрилендке дейін құтқарушылар ондаған адамды құтқарып алды. Төрт адам суға батып қайтыс болды, олардың екеуі Солтүстік Каролинада, екеуі Вирджинияда болды.

Тропикалық дауыл Дороти

13 тамызда Африканың батыс жағалауынан тропикалық толқын жылжыды. Батысқа қарай қозғалғанда, толқыннан туған тропикалық бұзылыс 18 тамызда Кіші Антиль аралдарынан 805 шақырым шығысқа қарай тропикалық депрессияның пайда болуына себеп болды. Батыс-солтүстік-батысқа қарай жылжу барысында ол бірте-бірте күшейіп, бірнеше сағаттан кейін «Дороти» тропикалық дауылға дейін жаңартылды. 20 тамызда сағат 06:00 UTC шамасында «Дороти» ең жоғары қарқындылығына жетті, содан кейін бірнеше сағаттан соң Мартиникаға соқты. Кіші Антиль аралдарынан өткеннен кейін «Дороти» жоғары атмосфералық суық ядролы ойысқа түсті, нәтижесінде банан, қант қамысы және басқа да егістерге ауыр зиян келді. Доминика мен Гваделупаны да су тасқыны шапты, бірақ салдары азырақ болды. «Дороти» дауылдан болған нақты қаза тапқандар саны белгісіз, алайда кейбір дереккөздер 51 адамның қаза тапқанын хабарлайды. Дауылдан келген зиян 34 миллион долларды құрады.

Қыркүйек айының басында тропикалық дауыл

29 тамызда Африка жағалауынан тропикалық толқын шығып, батысқа қарай жылжыды, спутниктік суреттерде оған байланысты күркіреген дауылдар байқалды. Жүйенің құрылымы ұйымдасып, 3 қыркүйекке қарай тропикалық депрессияға айналды. Солтүстіктегі ойыс жаңадан пайда болған депрессияны солтүстікке қарай бағыттады. Желдің күшті өзгеруіне қарамастан, дауылдар аймағы кеңейген сайын депрессия күшейді. 5 қыркүйекте "Hurricane Hunters" тобы жүйеге ұшып кіріп, желдің жылдамдығы сағатына 75 шақырым (45 миль) екенін анықтады, осымен ол тропикалық дауылға айналды. Айналым батыс-оңтүстік бағытқа қозғалғанда, үздіксіз жел ағыны дауылдарды орталықтан шығысқа қарай ығыстырды. 7 қыркүйекте дауыл қайтадан тропикалық депрессияға дейін әлсіреді. 11 қыркүйекте ол Кіші Антиль аралдарының солтүстігінен әлсіз депрессия ретінде өтті. Пуэрто-Риконың солтүстігінен өткеннен кейін, депрессия 13 қыркүйекте Эспаньола аралдарының солтүстігінде тарады. Қалдықтары дамымай батысқа қарай жылжуын жалғастырды. "Элла" Мексиканың солтүстік-шығыс аймақтарына нөсер жаңбыр әкелді. Бірнеше үй қирады, Сан-Маркос өзенінің жағасындағы ауылдар суға батты. Бір қыз үйі құлап қалып қайтыс болды. Су тасқыны мен үздіксіз жауын-шашынның салдарынан тікұшақтармен азық-түлік пен дәрі-дәрмектерді қоса алғанда, көмек заттарын жеткізуге мүмкіндік болмады. Техаста су деңгейі қалыпты деңгейден 2 метрге дейін көтерілді, бірақ жағалауда су тасқынының зияны туралы хабарламалар түспеді.

Феличе тропикалық дауыл

12 қыркүйекте Абако аралдарының оңтүстігіндегі жоғары қабаттағы ойыстан тропикалық депрессия пайда болды. Дауылға дейін, билік өкілдері осал елді мекендердегі тұрғындарға үйлерін эвакуациялауға кеңес берді және уақытша дауыл бекеттері құрылды. Алайда, Фелицеден түскен әсер жалпы алғанда жеңіл болды. Оңтүстік Флориданың бір бөлігінде пайдалы жаңбыр жауды, ал Луизиананың жағалау аймақтарында жеңіл дауыл және қалыптыдан жоғары толқындар байқалды. Техаста Гальвестон қаласында желдің күші 55 миль/сағ (89 км/сағ) жетіп, басқа жерлерде шамамен 70 миль/сағ (110 км/сағ) болды, бұл шашыраңқы түрде электр қуатының тоқтауына және ағаштардың аз зақымдануына себеп болды. Сонымен қатар, 6 дюймнен (150 мм) астам жаңбыр кейбір көшелердің суға батуына әкелді.

Зейнеткерлік

Кейін Силия деген есім қолданудан тоқтатылды.

Маусымдық әсерлер

Бұл 1970 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымында қалыптасқан барлық дауылдардың тізімі. Онда олардың атауы, соқтығысу ұзақтығы, ең жоғары санатталуы мен қарқындылығы, әсер еткен аймақтар, келтірген зиян және қаза болғандардың саны көрсетілген. Қашандағы өлімдер (жақшада көрсетілген) қосымша және тікелей емес (мысалы, жол апаты тікелей емес өлімге жатады), бірақ бәрібір сол дауылмен байланысты. Зиян мен қаза болғандардың саны дауыл экстратропикалық аймаққа өткенде, толқынға айналғанда немесе төмен қысымды аймақ болғандағы көрсеткіштерді де қамтиды, ал барлық зиян сомасы 1970 жылғы АҚШ долларымен есептелген.