Кіріспе

2004 жылғы американдық ғылыми фантастикалық телесериал, 2021 жылғы CW телесериалы. "4400" (айтылуы "қырық төрт жүз") – CBS Paramount Network Television компаниясы BSkyB, Renegade 83 және American Zoetrope компанияларымен бірлесіп, АҚШ-тағы USA Network және Ұлыбританиядағы Sky One телеарналары үшін жасаған ғылыми фантастикалық телесериал. Оны Скотт Петерс және Рене Эчеваррия жазған, ал басты рөлдерді Жоел Греч пен Жаклин Маккензи сомдады. Сериал 2004 жылдың 11 шілдесінен 2007 жылдың 16 қыркүйегіне дейін төрт маусым бойы көрсетілді.

Негізгі идея

Сериалдың тұңғыш эпизодында жарық шар 4400 адамды АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Рейнир тауының алдындағы Каскад тауларының етегіне қондырады. Бұл 4400 адамның әрқайсысы 1946 жылдан бастап немесе кейін жасыл жарық сәулесінде жоғалып кеткен. Олардың ешқайсысы жоғалып кеткен сәттен бері қартайған жоқ. Шатасып, бағдарынан жаңылып, олар қайтып келгенге дейін не болғанын есіне түсіре алмайды.

Атау

Шығармашы Скотт Петерс сериалдың бастапқыда "Аспандағы жарық" деп аталғанын айтты, бірақ ерекше бір нәрсе іздегенде, ол "сандармен ойнап көруге" шешім қабылдады және "4400" санына келді, себебі ол "жағымды естілді" және "екі 4-ті және екі 0-ді қамтитын өте дөңгелек сан болды".

Қысқаша мазмұны

Ұлттық қауіп-қатерді бағалау командасы (NTAC) – Ішкі қауіпсіздік департаментінің бөлімшесі, 4400 адамның қайта оралуымен айналысады. Денис Райланд – NTAC басшысы. Райланд Том Болдуин мен Диана Скоуристі 4400-ді тергеуге жетекші топ ретінде тағайындайды. Екінші маусымда Райланд Вашингтонға кетеді, ал оның орнына Нина Джарвис келеді. Төртінші маусымда Меган Дойл NTAC басшысы болып тағайындалады. Көптеген оралғандар жылдар бойы әлемнен кеткеннен кейін өміріне оралуда қиындықтарға тап болады. Одан да маңыздысы, оралғандардың бір бөлігі телекинез, телепатия және болжам жасау сияқты паранормальді қабілеттерді, сондай-ақ басқа да "сыйлықтарды" көрсете бастайды. Мысалы, пилоттық серияда Шон Фаррелл өлі құстың сынған мойнын жазып, оны тірілте алады. Сонымен қатар, 4400-дің бірі Лили Мур жоғалып кеткеннен кейін жүкті болып қалды. Бірінші маусымның финалында "Ақ жарық" 4400-дің шетелдіктер емес, Жердің болашағынан келген адамдар тарапынан ұрланғанын, Кайл Болдуин олардың "елшісі" болғанын және олар апатты болдырмау үшін қайтарылғанын көрсетеді. Екінші маусымда 4400-дің миында оларға күш беретін ойдан шығарылған нейротрансмиттер – промицин бар екені анықталады. Үкімет осындай күшпен осы үлкен топ не істейтінінен қорқып, барлық 4400-ге жасырын түрде промицин тежегішін енгізеді, ол көпшілігіне әсер етеді, бірақ барлығына емес. Тежегіштің жанама әсерлерінің бірі – өлімге әкелуі мүмкін иммундық жетіспеушілік. Тежегіш ақырында Кевин Беркофф нәресте Изабелдің қанынан (тежегіш ешқашан енгізілмеген) алынған промицин дозасымен 4400-ден алынып тасталады. Үшінші маусымның басында 4400-ден құралған террористік ұйым – Nova Group пайда болады. Промицин тежегішіне байланысты даудан кейін "қорғаныш" тобы ретінде құрылған Nova Group ақырында үкіметке және NTAC-қа қарсы көптеген террористік шабуылдарды жасайды. Ұйым көптеген террористік шабуылдарға жауапты, оның ішінде промицин тежегішінің құпиясына қатысқан адамдарды өлтіру; Райландты өлтіруге талпыну; Болдуинды қылмыста айыптау; және тағы бір адамды ақылсыздыққа итеру. Үшінші және төртінші маусымдарда болашақтың белгілі бір фракциясы ғана тарихты өзгертуді қалайтыны белгілі болады. Басқа фракция, қалыпты жағдайды сақтауды қалайды, 4400-ге қарсы тұрады және өздерінің оперативтік қызметкерлерін, соның ішінде Изабел Тайлер мен "Белгіленгендерді" өткенге жібереді. Екі фракцияның да нақты мақсаты ашылмады. Соңында, өзін адамзаттың құтқарушысы деп жариялаған оралған Джордан Коллиер промицин инъекцияларын жалпы жұртшылыққа қолжетімді етеді. Алайда, адамдардың жартысы ғана промицинге төзе алады, осылайша адамнан жоғары қабілеттерді дамытады, ал қалған жартысы инъекциядан кейін қайтыс болады. Үкімет промициннің қолданылуын тыйым салғанмен, мыңдаған қарапайым адамдар адамнан жоғары қабілеттерге ие болады, бұл NTAC-тің жұмысын қиындатады. Кейін Коллиер Сиэтлдің бір бөлігін өзіне қосып, оны "Уәделі қала" деп атайды, ол өзін-өзі жұмаққа айналдырып, адамнан жоғары қабілеттері бар барлық адамдарға ашық. АҚШ үкіметі Уәделі қаланы қайтарып алуға тырысады, бірақ сәттілік аз. Сериалдың соңында Дэнни Фареллдің бақылаусыз қабілеті Сиэтл тұрғындарының біразын промицинге ұшыратып, шамамен 9000 адамның өліміне және көптеген жаңадан күш алған адамдарға әкелді, сонымен бірге NTAC қалдықтарын (қазір олардың көпшілігі промицинге оң реакция береді) Джордан Коллиер мен оның ізбасарларынан (өлімге ұшырау мүмкіндігі 50% болмайтын жалғыз топ) Сиэтлдің де-факто үкіметі болуға мәжбүр етеді. Сериал Коллиердің өзі уәде еткен болашақты құруға уәде беруімен аяқталады, ал үкімет Коллиердің милициясы Сиэтлді, қазір Уәделі қаланы, бақылауда ұстап тұрғанын алаңдаушылықпен бақылайды.

Промицин

Сериалда промицин – адам ағзасы өндіретін, дене функцияларын бақылайтын және реттейтін ойдан шығарылған нейротрансмиттер. «4400» сериалында ол әрбір адамға мидың бұрын-соңды қолданылмаған бөліктерін пайдалануға мүмкіндік береді. Осының нәтижесінде әрбір қайтып келген адамның жаңа қабілеттері пайда болады. Промициннің мінез-құлқы мен әсері болжауға келмейді, кез келген қабілеттің дамуына әкелуі мүмкін. Үкіметтік құпия операцияның бөлігі ретінде, барлық «4400» мүшелеріне жүйелі түрде промицин ингибиторы егіледі, бұл олардың жаңа қабілеттерін басады. Үкімет промицин ингибиторын егуді тоқтатқаннан кейін, әрбір «4400» мүшесінде қабілет пайда болады, оған жаңару қабілеті беріледі. Үкімет бұл жаңалықты анықтап, Изабел Тайлерден алынған, әлдеқайда таза промициннің қорын жинақтайды, одан кейін «4400» қабілеттеріне ие әскерлердің кем дегенде бір тобын құру үшін пайдаланады, бұл үкіметтің «Уәде Етілген қалаға» жасаған шабуылында көрінеді. Джордан Коллиер үкіметтің қорын ұрлап, оны адам курьерлері арқылы барлық тілек білдіргендерге таратуды бастайды. Промицин егудің 50% ықтималдығы адамның өліміне (аневризмадан) немесе «4400» қабілетіне ие болуына байланысты. Төртінші маусымда доктор Буркофф промициннің организммен қалай өзара әрекеттесетінін анықтағанын мәлімдейді, соның арқасында адамның егуден аман қалатынын немесе қаза болатынын болжауға болады. Егу алған сол жақ қолды адамдардың тоғызынан он екі аман қалады. Мида корпус каллозум деп аталатын шағын бөлік бар. Ол екі жарты шарды байланыстыратын нейрон талшықтарының жиынтығы және әдетте сол жақ қолды адамдарда оң жақ қолдылардан сәл үлкен болады. Сондықтан сол жақ қолды адамдар аман қалады. Мидың осы бөлігінің мөлшері жаңа нейротрансмиттерді қабылдау қабілетін анықтауға көмектеседі. Доктор Буркоффтың пікірінше, қарапайым КТ-суреттеу арқылы кез келген адамның организмі промицинге қалай реакция жасайтынын анықтауға болады. Адам организмінен промициннің барлық іздерін жоя алатын зат бар, бұл егу алған адамды кез келген «4400» күшінен айырып, одан әрі бұл адамды промицинге аллергиялық етеді. «4400» емес адамдардан промициннің жоғалуына арналған тағы бір әдіс бар, ол Джордан Коллиердің промициннің әсерін жоя алу қабілеті арқылы жүзеге асырылады. Сондай-ақ, антипромициннің әсеріне қарсы әрекет ететін зат бар сияқты, өйткені Том Болдуин «Белгіленгендер» тобының мүшесі болған кезінде, бұл затты Изабел Тайлердің промицинге аллергиясын жою арқылы оның күштерін қайтаруға көмектеседі. Антипромицин сияқты, бұл зат та болашақтан келген сияқты. Марконың «Старцл мутациясы» эпизодында анықталғандай, Сиэтл пресвитериан ауруханасы 1969 жылы қатерлі ісікпен ауыратын науқастарды емдеу үшін ақаулы сәулелендіру машинасына қолдана бастады. Машинаны басқаратын микробұғаттауыштар дұрыс жұмыс істемеді, сондықтан дозалар дұрыс емес еді. Бұл шамамен бес жылға созылды. Аурухана қызметкерлері олардың не істеп жатқанын білгеннен кейін, оған ұшырағандардың барлығын тексерді. Кейбір жағдайларда сәулелендіру кішкентай мутацияны тудырды. Бұл мутация он бірінші хромосоманың сәл өзгеруі болды, ол ақаулы машинаны жасаған компанияның атымен «Старцл мутациясы» деп аталды. Мутация тұқым қуалайтын, яғни оны алған адамдар оны балаларына береді. «Старцл мутациясы» зиянсыз және олардың ұрпақтарында сақталады, олар қалыпты, сау өмір сүреді. Көбінесе қайтып келгендердің ұрпақтары промицин өндіру қабілетін сақтамайды, бірақ Джон Шаффнердің (бұрынғы арнайы операциялар жасақшысы) екінші қол есебінде «4400» және «Старцл мутанттарының» ұрпақтары «промицинге оң» болады, яғни олардың қабілеттері болады. Том Болдуин мен Диана Скоурис ұрланғандардың Сиэтл аймағына қайтарылуының себебі осы деп санайды. Бұл олардың «Старцл мутациясына» ие адамдарды кездестіретін жалғыз жері және сондықтан «4400» қабілеттері бар балаларды өндіруге болатын жалғыз орын. Промицин ингибиторы миға диффузия арқылы кіргеннен кейін «глюкозаға сүйенеді». Бұл белдіктің біріне байлағыш, яғни ол организмдегі промицинмен байланысып, оны бейтараптайды. Егер оның қосылатын промицині болмаса, ол организмде қалады. Ақырында лимфа түйіндерінде уытты мөлшерге жетіп, иммундық жүйені зақымдайды. Нәтижесінде иммунитет тапшылығы пайда болады. Промицин ингибиторына қарсы тұру үшін доктор Буркофф Изабелдің таза промицинін қамтитын сарысуды жасайды. Бұл сарысу зарядты бейтараптайды, сондықтан ингибитор мембранадан өтіп кетпейді және организмнен шығарылады. Бұл фильмді Ванкуверде, Британдық Колумбияда, Канадада түсірген. Ойынның орындалуы: «Уәде Етілген қала»: Джордан Коллиер мен Кайл Болдуиннің басшылығымен құрылған. Бұл «промицинге оң» (P оң) адамдарға пана беріп, Коллиердің қозғалысының промицинды әлемге тарату базасы ретінде құрылған. Коллиер «Уәде Етілген қаланың» болашақ үшін үлгі болып, «Жердегі Жұмақ» құрудың бірінші кезеңі болуын қалайды. Кейіпкерлер орналасқан жері Дувамиш өзенінің дельтасында екенін мәлімдеседі, бірақ пайдаланылған карта мен «Уәде Етілген қаланың» кадрлары бұл мүмкін емес екенін көрсетеді. Комментарийде «Уәде Етілген қала» Ванкуверде, Бёррард шығанағында, Екінші тарам көпірінің астында түсірілгені айтылады. «Хаспел Корпорациясы»: «ХаспелКорп», «Хаспелкорп» немесе «Хаспел Корп» деп қысқартылатын ойдан шығарылған компания. Компанияның аты мен логотипі «Бітіру күні» эпизодының соңғы минутында ұсынылады, онда оның ғимараттарында кем дегенде 24 қабат бар екені де көрінеді. Деннис Райландтың атқарушы директоры болып табылатын жеке қорғаныс келісімшар компаниясы, «Хаспел Корпорациясы» – промициннің жалғыз белгілі өндірушісі, оны Изабел Тайлердің қанынан сүзіп алған. «Уәде Етілген қалаға қош келдіңіз» кітабында «Хаспел Корпорациясы» «Уәде Етілген қаланың» шегінен қуылған. «ХаспелКорп» үшін түсірілім орны Британдық Колумбия университетіндегі Өмір ғылымдары орталығы. Ол университеттің Өмір ғылымдары институатының және кампустағы медициналық зерттеу орталықтарының бірінің орны. «4400 орталығы»: Джордан Коллиердің бірінші және екінші маусым арасында «4400» мүшелеріне пана табуға және олардың қабілеттерін пайдалануды үйренуге, ал «4400» емес адамдарға өздерінің «ішкі» «4400» іздеуге мүмкіндік беретін ғимарат. «4400» емес адамдардың орталыққа қосылуының жанама салдары олар орталыққа көп ақша әкелді. Джордан өлтірілгеннен кейін, оның «ұстазы» Шон Фаррелл орталықтың басқаруын өз қолына алды. Сериалдағы кейіпкерлер «4400 орталығын» культ деп атайды. Орталық үшінші маусымның финалында жабылып, үкімет тарапынан тартылып алынды. Төртінші маусымда Шон орталықты емдеу қорының базасы ретінде қайта ашады. «4400» кітабында «Бұзылған уәделер» «4400 орталығы» «Уәде Етілген қала үшін шайқаста» үкіметке қарсы соңғы тұрақ ретінде тұрады. Үшінші маусымның «Кетті» эпизодындағы почта карточкасына сәйкес, орталықтың ойдан шығарылған орны – Вашингтон штаты, Сиэтл қаласы, Кресент Роуд көшесі, 6265. Ванкувердегі дәл сол мекенжай Чан орталығының мекенжайы, «4400 орталығы» ретінде бейнеленген нақты ғимарат. «Хайленд Бич»: Британдық Колумбиядағы Коквитламдағы Бантзен көлінде түсірілген.

Эпизодтар

"4400" төрт маусым бойы көрсетілді. Бірінші маусым бес сериядан тұратын шағын сериал ретінде ұсынылды, ол 2004 жылдың 11 шілдесінен 8 тамызына дейін апта сайын, екі сағаттық премьерамен эфирге шықты. Екінші, үшінші және төртінші маусымдардың әрқайсысы 13 сериядан тұрады (екінші және үшінші маусымдардағы екі сағаттық премьералар екі серия ретінде есептеледі). "4400: Құпияларды ашу" атты арнайы серия екінші және үшінші маусымдар арасында, 2006 жылдың 3 маусымында NBC арнасында көрсетілді. Үшінші маусымның түсірілімі Ванкуверде 2006 жылдың 26 шілдесіне дейін жүргізілді. Үшінші маусым 2006 жылдың 11 маусымында 4,2 миллион көрерменнің бақылауымен басталды. Атқарушы продюсер Айра Стивен Бер үшінші маусымды "ірі және мифологиялық" деп сипаттады. "Біз көптеген нәрсені сығып салудамыз, сондықтан 13 серияның орнына 26 сериядай сезіледі". Кольер рөлін ойнаған актер Билли Кэмпбелл әлемді шарлап қайту үшін үшінші маусымның көп бөлігін қатыстырмады, соңғы төрт серияда оралды. Төртінші және соңғы маусымның түсірілімі 2007 жылдың басында басталды және "Грэхамның қаһары" атты сериямен қайта жаңартылды.

Қабылдау

4400 сериалы сыншылар тарапынан жағымды бағаланды. Rotten Tomatoes сайты 95% мақұлдау рейтингін көрсетеді.

Қайта іске қосу

2018 жылдың қарашасында The CW телеарнасында «The 4400» сериалының жаңадан түсірілімі дайындалып жатқаны жарияланды. Тейлор Элмор және Крейг Суини, соңғысы түпнұсқа сериальда сценарист ретінде және кейіннен қадағалаушы продюсер ретінде жұмыс істеген, түпнұсқа сериальдың продюсері CBS Television Studios-пен жасасқан келісімдері арқылы «жаңаша ойлап шығарылған» сериальдың атқарушы продюсерлері болады. Егер жоба алға жылжуы мүмкін болса, Элмор шоураннер қызметін атқарады. 2019 жылдың ақпан айында жобаның келесі даму циклына ауыстырылатыны хабарланды, бұл Элмор мен Суиниге пилоттық сценарийді аяқтауға мүмкіндік береді. 2021 жылдың ақпан айында The CW сериальды 2021 жылдың күзінде тікелей эфирге шығаруға тапсырыс берді. «Ривердейл» сериалының атқарушы продюсері Ариана Джексон мен Анна Фрике шоураннерлер болады. 2021 жылдың наурызында Джозеф Дэвид Джонс пен Хайла Джонсон сериалдың тұрақты актерлері ретінде тағайындалды. 2021 жылдың сәуірінде Бриттани Адебумола, Джей Ладимор және Амар Вутэн де сериалға тұрақты актерлер ретінде қосылды. 2021 жылдың мамырында ТЛ Томпсон, Кори Джекома, Айреон Роуч, Деррик А. Кинг және Отауын Бест те актер құрамына алынды. Сериалдың тұсаукесері 2021 жылдың 25 қазанында өтті. 2022 жылдың мамырында сериал бір маусымнан кейін жабылды.