Кіріспе

Windows NT-нің төртінші ірі нұсқасы, 1996 жылы шығарылды. Windows NT 4.0 – Microsoft компаниясы әзірлеген және бизнеске бағытталған Windows NT операциялық жүйесінің маңызды нұсқасы. Ол Windows NT 3.51-дің тікелей жалғасы болып табылады және 1996 жылдың 31 шілдесінде өндіріске жіберілді. Бұл 32 биттік операциялық жүйе, ол бір процессорлы немесе симметриялық көп процессорлы компьютерлермен жұмыс істеуге арналған. Windows 2000 енгізілгенге дейін Microsoft-тың бизнеске бағытталған негізгі операциялық жүйесі болды. Жұмыс станциясы, сервер және кіріктірілген нұсқалары сатылды, барлық нұсқаларында Windows 95-ке ұқсас графикалық пайдаланушы интерфейсі бар. Windows NT 4.0 – Alpha, MIPS және PowerPC архитектуралары үшін Windows-тың соңғы жалпы қолжетімді нұсқасы. Windows NT 4.0 Workstation қолдауы 2002 жылдың 30 маусымында аяқталды, ал кейін 2004 жылдың 30 маусымында кеңейтілген қолдау тоқтатылды. Windows NT 4.0 Server негізгі қолдауы 2002 жылдың 31 желтоқсанында аяқталды, ал кеңейтілген қолдау 2004 жылдың 31 желтоқсанында тоқтатылды. Windows NT 4.0 Embedded негізгі қолдауы 2003 жылдың 30 маусымында аяқталды, содан кейін 2006 жылдың 11 шілдесінде кеңейтілген қолдау тоқтатылды, сонымен бірге Windows 98 және Windows Me қолдауы да сол күні тоқтатылды. Бұл нұсқалар тиісінше Windows 2000 Professional, Windows 2000 Server Family және Windows XP Embedded нұсқаларымен алмастырылды.

Шолу

Windows NT 3.51-нің мұрагері Windows NT 4.0 Windows 95 пайдаланушы интерфейсін Windows NT отбасына енгізді, оның ішінде Windows қабығы, File Explorer (сол кезде Windows NT Explorer деп аталған), және қабық папкалары үшін "Менің" (My) атауын қолдану (мысалы, Менің компьютерім). Сондай-ақ, Windows 95-пен бірге енгізілген көптеген компоненттер де бар. Windows NT 4.0 ішкі түрде Shell Update Release (SUR) деп белгіленген. Әкімшілік құралдардың көптеген түрлері, атап айтқанда, Домендерге арналған пайдаланушы басқарушысы, Сервер басқарушысы және Домендік атау қызметі басқарушысы әлі де ескі графикалық интерфейстерді қолданған, бірақ Windows NT 4.0-дағы Бастау мәзірі жеке пайдаланушыға арналған сілтемелер мен папкаларды ортақ сілтемелер мен папкалардан бөлу үшін жеке сызық қолданды. Windows NT 4.0 Microsoft Plus! for Windows 95-тен Space Cadet пинбол ойыны, шрифттерді тегістеу, сүйреу кезінде терезе мазмұнын көрсету, жоғары түсті белгішелер және экранға сәйкес обоиды созу сияқты бірнеше жақсартуларды қамтиды. Windows Desktop Update Windows NT 4.0-қа орнатылып, қабық нұсқасын жаңартуға және Task Scheduler орнатуға мүмкіндік берді. Windows NT 4.0 ресурстық жиынтығына үстел тақырыптарын басқару құралы кірді. Windows NT 4.0 – Microsoft Windows-тың Alpha, MIPS немесе PowerPC процессор архитектураларын қолдайтын соңғы негізгі нұсқасы, себебі Windows 2000 тек IA 32 жүйесінде ғана жұмыс істейді. Microsoft клиенттерді Windows 2000 және одан кейінгі нұсқаларға жаңартуға көп күш салғанына қарамастан, ол көп жыл бойы бизнесте қолданылып келді. Бұл Windows NT отбасындағы Windows NT деп аталатын соңғы нұсқасы болды, бірақ Windows 2000 "NT технологиясымен құрылған" деген белгіні сақтап қалды.

Windows 95-пен салыстыру

Windows NT 4.0, Windows NT-нің бұрынғы және кейінгі нұсқалары сияқты, толыққанды 32 биттік операциялық жүйе, ал Windows 95 – 16/32 биттік гибридтік операциялық жүйе. Windows 95-ке қарағанда әлдеқайда тұрақты болғанымен, Windows NT 4.0 жұмыс үстелі тұрғысынан азырақ икемділікке ие болды. Тұрақтылықтың көп бөлігі қорғалған жадты және аппараттық абстракция қабатын пайдалану арқылы қамтамасыз етілді. Жабдыққа тікелей қол жеткізуге рұқсат берілмеді, ал «бұзылған» бағдарламалар компьютерді қайта іске қосу қажеттілігінсіз тоқтатылды. Мұның айырбасы – NT-ге Windows 95 сияқты тұтынушыға бағытталған өнімдерге қарағанда әлдеқайда көп жад қажет болды (қалыпты жұмыс үстелі үшін 32 МБ, ауыр 3D қолданбалар үшін 128 МБ немесе одан да көп). Windows 95 үшін жазылған дерлік барлық бағдарламалар Windows NT-де жұмыс істейтін болса, көптеген 3D ойындар Windows NT 4.0 үшін DirectX қолдауы шектеулі болғандықтан жұмыс істемейтін еді. Үшінші тараптың құрылғы драйверлері жабдыққа тікелей қол жеткізудің баламасы болды, бірақ нашар жазылған драйверлер жүйе қайта іске қосылуын талап ететін, «Көк Экран Өлімі» (BSoD) деп аталатын кең таралған қателердің себебіне айналды. Windows 95-тен бір жыл кейін шығарылғанына қарамастан, Windows NT 4.0 әдепкі бойынша Legacy Plug and Play қолдауына және Құрылғы Менеджеріне ие емес, бұл аппараттық құрылғыларды орнатуды ыңғайлырақ етеді (бірақ шектеулі қолдау кейін орнатылуы мүмкін еді). Көптеген қарапайым DOS бағдарламалары жұмыс істейтін, бірақ графикалық DOS бағдарламалары графикалық жабдыққа қол жеткізу тәсіліне байланысты жұмыс істемейтін еді. Windows NT 4.0 фрагментация үшін қолданбалық бағдарламалау интерфейсін (API) енгізгенімен, AGP қолдауын SP3 немесе одан кейінгі нұсқалармен қосуға болады. Үлкен дискілерді (> 8 ГБ) қолдау SP4 немесе одан кейінгі нұсқалармен қосылуы мүмкін. FAT32 Windows NT 4.0-да ресми түрде қолдау көрсетілмейді. NT отбасы мен 9x отбасы арасындағы айырмашылық 2001 жылы Windows XP шығарылғанға дейін сақталды. Сол кезде OpenGL және DirectX сияқты API-лер жалпы PC жабдығы үшін жазуды тиімді ету үшін жеткілікті деңгейде жетілді, ал жабдық өзі API өңдеу жүктемесін басқаруға жеткілікті қуатты болды. Windows NT 4.0-да қолдау көрсетілетін физикалық жеке жадтың (RAM) максималды көлемі – 4 ГБ, бұл PAE қолдауын көрсетпейтін 32 биттік операциялық жүйе үшін максималды мүмкіндік. Қарама-қарсылығы, Windows 95 шамамен 480 МБ-тан астам жады бар компьютерлерде жүктелмейді. NT-нің бұрынғы нұсқалары сияқты, 4.0 нұсқасы да бірнеше процессор архитектураларында жұмыс істей алады. Алайда Windows 95 тек x86 жүйесінде ғана жұмыс істейді.

Басылымдар

Windows NT 4.0 Server BackOffice Small Business Server жиынтығының 4.0 және 4.5 нұсқаларында қамтылған.

Клиент

Windows NT 4.0 Workstation жалпы бизнес қолданушысының операциялық жүйесі ретінде қолдануға арналған.

Серверлер

Windows NT 4.0 Server, 1996 жылы шығарылған, шағын бизнес серверлік жүйелер үшін арналған еді. Enterprise Edition нұсқасында жүктелу белгісі енгізілді, ол әдепкі виртуалды адрестік кеңістіктің 2 ГБ ядро және 2 ГБ пайдаланушы кеңістігінен 1 ГБ ядро және 3 ГБ пайдаланушы кеңістігіне ауыстырылғаннан кейін өзгертілді. Бұл нұсқада кластерлік қызмет алғаш рет пайда болды. Windows NT 4.0 Terminal Server Edition, (бета нұсқаларында Windows негізделген Terminal Server 4.0 және Windows Terminal Server 4.0 деп белгіленген) 1998 жылдың 16 маусымында шығарылды, ол пайдаланушыларға қашықтан кіруге мүмкіндік береді. Осы мүмкіндік Windows 2000 және одан кейінгі серверлік нұсқаларда Terminal Services деп аталды, сондай-ақ Windows XP және Windows-тың кейінгі нұсқаларында пайда болған Қашықтан жұмыс үстелі мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Windows NT 4.0 Terminal Server Edition, Windows NT 4.0 Server, Enterprise Edition сияқты, 3-ші сервистік жинақты қамтиды.

Тіркелген

Windows NT 4.0 Embedded (қысқаша NTe) – Windows NT 4.0 нұсқасы, ол негізгі тұтыну құралдарына, сауда автоматтарына, банкоматтарға және жалпы мақсаттағы компьютерлерге жатпайтын басқа да құрылғыларға бағытталған. Бұл стандартты Windows NT 4.0 жүйесімен бірдей, бірақ ол компоненттер мен тәуелділіктердің дерекқоры түрінде ұсынылады, одан әзірлеушілер жеке компоненттерді таңдап, бейімделген орнату дискілерін (CD) және қатты дискіде жүктеуге арналған бейнелерді құра алады. Windows NT 4.0 Embedded 5-ші сервистік пакетті қамтиды. Оның ізбасары Windows XP Embedded болды. Microsoft Windows NT 4.0 Embedded үшін негізгі қолдауды 2003 жылдың 30 маусымында тоқтатты және үш жылдық кеңейтілген қолдау көрсетілді, яғни Windows NT 4.0 Embedded үшін қолдау Windows 98 және Windows Me үшін қолдау тоқтаған күні – 2006 жылдың 11 шілдесінде аяқталды.

Жаңартылуы

1998 жылы басталған опциялық пакет тегін жинақталған CD ретінде қолжетімді болды, оған IIS 4.0, Active Server Pages, FrontPage Server Extensions, Certificate Server, MTS, MSMQ, CDONTS, Internet Authentication Service (IAS), Indexing Service, Microsoft Management Console 1.0, Microsoft Site Server, SMTP және NNTP қызметтері, сондай-ақ басқа да жаңа бағдарламалық жасақтама кірді. Бұл шығарылған жалғыз опциялық пакет, өйткені оның көптеген мүмкіндіктері Windows 2000 жүйесіне енгізілді. Windows NT Server 4.0 үшін бірнеше мүмкіндік, мысалы, Distributed File System және Windows NT Load Balancing Service (WLBS) қосымша ретінде ұсынылды. Routing and Remote Access Service Windows NT 4.0-тың бөлек RAS және Multi Protocol Routing қызметтерін алмастырған жүктеуге болатын мүмкіндік болды. Windows NT 4.0-пен үйлесімді Microsoft Office-тің соңғы нұсқасы Office XP болып табылады. Сол сияқты, Windows Media Player 7.0 (2000 жылдың маусымында шығарылды) және DirectX 3.0a (1996 жылдың желтоқсанында шығарылды) Windows Media Player және DirectX-тің Windows NT 4.0 үшін қолжетімді соңғы нұсқалары болып табылады. Windows NT 4.0 үшін қолжетімді .NET Framework және Windows Installer-дің соңғы нұсқалары .NET Framework 1.1 (2003 жылдың сәуірінде шығарылды) және Windows Installer 2.0 (2001 жылдың қыркүйегінде шығарылды) болып табылады. Windows NT 4.0-де қолдау көрсетілетін Internet Explorer-дің соңғы нұсқасы – Internet Explorer 6 SP1, ол 2002 жылдың қыркүйегінде шығарылды (Service Pack 6 немесе 6a қажет). Windows NT 4.0-тың орнын Windows 2000 басты, оған Windows Desktop Update және Internet Explorer 5 де кірді. Ол сондай-ақ тек IA 32 негізіндегі жүйелерде Windows XP Professional-ға тікелей жаңартылуы мүмкін.

Ресурс жиынтықтары

Microsoft Windows NT 4.0 Workstation және Server Resource Kit-тің (түпнұсқалық нұсқасы және төрт толықтыруы) бес қайта жаңартылуын шығарды, онда көптеген құралдар мен пайдалы бағдарламалар, мысалы, бірнеше жұмыс үстелін пайдалануға мүмкіндік беретін desktops.exe сияқты, сондай-ақ үшінші тараптан алынған бағдарламалық жасақтамалар болды.

Қауіпсіздік

Microsoft Windows NT 4.0 Workstation үшін қауіпсіздік жаңартуларын беруді 2004 жылдың 30 маусымында, Windows NT 4.0 Server үшін 2004 жылдың 31 желтоқсанында және Windows NT 4.0 Embedded үшін 2006 жылдың 11 шілдесінде тоқтатты, себебі Microsoft Security Bulletin MS03 010 сияқты маңызды қауіпсіздік кемшіліктері болды. Microsoft-тың мәлімдемесіне сәйкес, негізгі операциялық жүйеде үлкен өзгерістер енгізбей бұл кемшіліктерді жою мүмкін емес. Қауіпсіздік туралы хабарламада былай делінген: «Windows NT 4.0 мен Windows 2000 және одан кейінгі нұсқалары арасындағы түбірлі айырмашылықтарға байланысты, Windows NT 4.0 үшін әлсіздікті жою мақсатында бағдарламалық құралды қайта құру мүмкін емес. Мұндай жұмысқа Windows NT 4.0 операциялық жүйесінің маңызды бөлігін қайта жасау қажет болады және Windows NT 4.0 үшін жасалған қосымшалар түзетілген жүйеде де жұмыс істей беретініне ешқандай кепілдік жоқ». 2003 жылдың маусымынан 2007 жылдың маусымына дейін Windows 2000 Server-де 127 қауіпсіздік кемшілігі анықталып, түзетілді, олардың көпшілігі Windows NT 4.0 Server-ге де әсер етуі мүмкін. Алайда, Microsoft қолдау көрсетілмейтін бағдарламалық құралдарға қатысты қауіпсіздік хабарламаларын сынап бақыламайды.