Wine: Windows қолданбаларын Unix жүйелерінде іске қосуға арналған қабат

Кіріспе

Windows үйлесімділік бағдарламалық жасақтамасы

Wine – Microsoft Windows үшін жасалған қолданбалы бағдарламалық жасақтама мен компьютерлік ойындарды Unix сияқты операциялық жүйелерде іске қосуға мүмкіндік беретін тегін және ашық кодты үйлесімділік қабаты. Бағдарламашылар Windows бағдарламаларын WineLib-ке компиляциялап, Unix сияқты жүйелерге көшіруге көмектесе алады. Wine көбінесе авторлық құқық мәселелерін болдырмау үшін «қара қорап» әдісімен сынау және кері инженерия қолданып жазылады. Кодты эмуляциялау немесе виртуализациялау жүргізілмейді. Wine негізінен Linux және macOS үшін дамытылған. 2007 жылы desktoplinux.com сайты жүргізген 38 500 Linux пайдаланушысы арасындағы сауалнама бойынша, жауап берушілердің 31,5% Windows бағдарламаларын іске қосу үшін Wine қолданғанын мәлімдеді. Бұл көрсеткіш x86 виртуализациялық бағдарламалардың барлығынан да жоғары, сондай-ақ Windows бағдарламаларын іске қоспайтындардың саны – 27,9%-дан да көп.

Тарих

Алғашқы жоба жетекшісі Боб Амштадт пен Эрик Янгдейл 1993 жылы Linux жүйесінде Windows қолданбаларын іске қосу мақсатымен Wine жобасын бастады. Ол Sun Microsystems компаниясының екі өнімінен шабыттанды: Solaris операциялық жүйесі үшін Wabi және Public Windows Initiative. Public Windows Initiative – Windows API-ді ISO стандарты ретінде ашық қолжетімді етуге жасалған әрекет болған, бірақ 1996 жылы Microsoft компаниясының ықпалымен тоқтатылды. Wine бастапқыда Windows 3.x үшін 16 биттік қолданбаларды қолдайтын, бірақ 2010 жылдан бері жаңа операциялық жүйелерде стандартқа айналған 32 биттік және 64 биттік нұсқаларға көшті. Жоба 1993 жылдың маусым айында Usenet-тегі comp.os.linux талқылауларынан бастау алды. Александр Жюльяр 1994 жылдан бері жобаны басқарып келеді. Жоба әзірлеушілер үшін уақытты көп алатын және қиынға соқты, себебі Windows API құжаттамасы толық емес және кейде қателі болды. Microsoft Win32 функцияларының көп бөлігін толыққанды құжаттағанымен, кейбір файл форматтары мен протоколдар сияқты салаларда Microsoft-тан ашық немесе толыққанды сипаттамалар жоқ. Сонымен қатар, Windows құжатталмаған төменгі деңгейдегі функцияларды, болжамсыз мінез-құлықты және Wine-тің кейбір қолданбалардың дұрыс жұмыс істеуі үшін дәл қайталауы қажет болатын жасырын қателерді қамтиды. Осы себепті Wine командасы көптеген функциялық шақыруларды және thunking сияқты файл форматтарын кері инженерия арқылы зерттеді. Wine жобасы бастапқыда Wine-ты X Window System сияқты MIT лицензиясымен шығарды, бірақ Wine-тың меншік нұсқалары өзгерістерін негізгі жобаға қайтармайтынына алаңдағандықтан, 2002 жылдың наурызынан бастап LGPL лицензиясын қолдана бастады. Wine 2005 жылдың 25 қазанында 0.9 нұсқасымен ресми түрде бета-тестілеуге кірді. 1.0 нұсқасы 15 жылдық дамудан кейін 2008 жылдың 17 маусымында жарық көрді. 1.2 нұсқасы 2010 жылдың 16 шілдесінде, 1.4 нұсқасы 2012 жылдың 7 наурызында, 1.6 нұсқасы 2013 жылдың 18 шілдесінде, 1.8 нұсқасы 2015 жылдың 19 желтоқсанында және 9.0 нұсқасы 2024 жылдың 16 қаңтарында шығарылды. Даму нұсқалары әдетте екі апта сайын жаңартылады. Wine staging – WineHQ әзірлеушілерінің Wine репозиторийіне қосуға дайын деп санамайтын, бірақ wine compholio бұтағы үшін пайдалы деп есептейтін тәжірибелік түзетулер жиынтығы. Ол негізінен эксперименттік функциялар мен қателерді жоюға бағытталған. 2017 жылдың қаңтарынан бастап wine staging-тегі түзетулер WineHQ-ның негізгі тармағына біріктіріле бастады, себебі wine compholio жобаны WineHQ-ның маңызды әзірлеушісі Алистер Лесли Хьюзге тапсырды. 2019 жылдан бастап WineHQ сондай-ақ wine staging-тің алдын ала құрастырылған нұсқаларын ұсынады.

Bob Amstadt, the initial project leader, and Eric Youngdale started the Wine project in 1993 as a way to run Windows applications on Linux. It was inspired by two Sun Microsystems products, Wabi for the Solaris operating system, and the Public Windows Initiative, which was an attempt to get the Windows API fully reimplemented in the public domain as an ISO standard but rejected due to pressure from Microsoft in 1996. Wine originally targeted 16 bit applications for Windows 3. x, but as of 2010 focuses on 32 bit and 64 bit versions which have become the standard on newer operating systems. The project originated in discussions on Usenet in comp. os. linux in June 1993. Alexandre Julliard has led the project since 1994. The project has proven time consuming and difficult for the developers, mostly because of incomplete and incorrect documentation of the Windows API. While Microsoft extensively documents most Win32 functions, some areas such as file formats and protocols have no publicly or incomplete available specification from Microsoft, and Windows also includes undocumented low level functions, undocumented behavior and obscure bugs that Wine must duplicate precisely in order to allow some applications to work properly. Consequently, the Wine team has reverse engineered many function calls and file formats in such areas as thunking. The Wine project originally released Wine under the same MIT License as the X Window System, but owing to concern about proprietary versions of Wine not contributing their changes back to the core project, work as of March 2002 has used the LGPL for its licensing. Wine officially entered beta with version 0.9 on 25 October 2005. Version 1.0 was released on 17 June 2008, after 15 years of development. Version 1.2 was released on 16 July 2010, version 1.4 on 7 March 2012, version 1.6 on 18 July 2013, version 1.8 on 19 December 2015 and version 9.0 on 16 January 2024. Development versions are released roughly every two weeks. Wine staging is an independently maintained set of aggressive patches not deemed ready by WineHQ developers for merging into the Wine repository, but still considered useful by the wine compholio fork. It mainly covers experimental functions and bug fixes. Since January 2017, patches in wine staging begins to be actively merged into the WineHQ upstream as wine compholio transferred the project to Alistair Leslie Hughes, a key WineHQ developer. as of 2019, WineHQ also provides pre built versions of wine staging.

Корпоративтік демеушілік

Wine-ның негізгі корпоративтік демеушісі CodeWeavers болып табылады, ол Wine және CrossOver жобаларында жұмыс істеу үшін Julliard және көптеген басқа Wine әзірлеушілерін жұмысқа алады. CrossOver, Wine-ның бастапқы нұсқасына қолайсыз деп саналған қолданбаға қатысты кейбір өзгертулерді, сондай-ақ қосымша меншік компоненттерді қамтиды. Бір кезде Corel компаниясының қатысуы жобаға көмектесті, негізінен Julliard және басқаларды жұмысқа орналастыру арқылы. Corel WordPerfect Office кеңсе пакетін Linux-қа (әсіресе Corel Linux) көшіруге мүдделі болды. Кейіннен Microsoft Corel-ге үлкен инвестиция жасағаннан кейін Corel Linux-қа қатысты барлық жобаларды және Wine-ды тоқтатты. Басқа корпоративтік демеушілердің қатарында Google бар, ол Picasa бағдарламасы Windows-тағыдай бірдей бинарлық файлды пайдаланып Linux-қа тікелей көшірілуі үшін Wine-ды түзетуге CodeWeavers-ті жалдады; Google кейіннен Wine-ның Adobe Photoshop CS2 қолдауын жақсарту үшін төлем жасады. Wine сондай-ақ Google Summer of Code бағдарламасының тұрақты иегері болып табылады. Valve, CodeWeavers компаниясымен бірлесіп, Linux операциялық жүйелерінде Microsoft Windows ойындарын іске қосуға арналған Wine негізіндегі үйлесімділік қабатын – Proton-ды әзірлеуде. Proton-да Win32 функцияларының Linux-қа тән іске асырылуы сияқты әртүрлі себептермен Wine-ның бастапқы нұсқасы қабылдамайтын бірнеше түзетулер бар. Valve-дің Proton-ды әзірлеуге қатысуы (және, осылайша, Linux ойындарын жақсарту) Windows ойындарымен Wine үйлесімділігін жақсартуға көмектесті.

Дизайн

Wine-ның мақсаты – Unix-ке ұқсас жүйеде пайдаланушылар іске қосуды қалайтын бағдарламаларға қажет Windows API-ін толық немесе ішінара жүзеге асыру.

Негізгі архитектура

Microsoft Windows бағдарламалау интерфейсі негізінен динамикалық байланыс кітапханаларынан (DLL) тұрады. Бұларда ядроның жүйелік шақырулары үшін көптеген орауышшалар бар, NTOS ядролық режим бағдарламасы (ntoskrnl.exe) арқылы. Әдеттегі Windows бағдарламасы бірнеше Windows DLL-дерін шақырады, олар өз кезегінде gdi/user32 пайдаланушы режиміндегі кітапханаларын шақырады, ол өз кезегінде kernel32.dll (win32 кіші жүйесін) қолданады, ол жүйелік шақырулар арқылы ядромен байланыс жасауға жауапты. Жүйелік шақырулар қабаты Microsoft бағдарламашылары үшін құпия саналады, себебі құжаттама ашық қолжетімді емес, ал жарияланған интерфейстердің барлығы ядроның үстінде жұмыс істейтін кіші жүйелерге сүйенеді. Бұлардан басқа, жеке процестер ретінде іске асырылған бірқатар бағдарламалау интерфейстері бар. Қолданбалар пайдаланушы режиміндегі қызметтермен RPC арқылы байланысады. Wine Windows қосымша бинарлық интерфейсін (ABI) толығымен пайдаланушы кеңістігінде, ядро модулі ретінде емес, іске асырады. Wine көбінесе иерархияны көшіреді, Windows-та әдетте ядромен қамтамасыз етілетін қызметтердің орнына wineserver деп аталатын демонмен қамтамасыз етіледі, оның міндеті Windows-тың негізгі функционалдығын іске асыру, сондай-ақ X Window System-мен интеграциялау және сигналдарды Windows-тың түпкілікті ерекшеліктеріне аудару. Wineserver Windows ядросының кейбір аспектілерін іске асырғанымен, Wine-ның негізгі архитектурасына байланысты онымен түпкілікті Windows драйверлерін қолдану мүмкін емес.

Пайдаланушы интерфейсі

Wine әдетте командалық жол интерпретаторы арқылы іске қосылады: wine бағдарлама.exe.

шарапcfg

Winecfg пайдалы бағдарламасы негізгі опцияларды реттеуге арналған басқару элементтерімен графикалық интерфейсті іске қосады. Бұл Wine жиынтығымен бірге келетін GUI конфигурациялық құрал. Winecfg тіркелімді тікелей өңдеу қажеттілігін жойғандықтан Wine-ды конфигурациялауды жеңілдетеді, бірақ қажет болған жағдайда, оны құрамына енген тіркелім редакторымен (Windows regedit-ке ұқсас) жасауға болады.

Үшінші тараптың қолданбалары

Кейбір қолданбалар дұрыс жұмыс істеуі үшін қолданбаны жай орнатудан гөрі қосымша түзетулерді қажет етеді, мысалы, Wine-ды белгілі бір Windows DLL-дерін пайдалану үшін қолмен конфигурациялау. Wine жобасы мұндай шешімдерді Wine код базасына енгізбейді, оның орнына тек Wine-ның Windows API-ін жақсартуға баса назар аударады. Бұл тәсіл Wine-ды ұзақ мерзімді үйлесімділікке бағыттайды, бірақ айналып өтуді қажет ететін қолданбаларды іске қосуды қиындатады. Осының салдарынан, Wine-да тікелей жұмыс істемейтін қолданбаларды пайдалануды жеңілдету үшін көптеген үшінші тараптық қолданбалар жасалды. Wine wiki үшінші тараптың қолданыстағы және ескірген қолданбаларының тізімін ұстап тұрады. Winetricks – кейбір негізгі компоненттерді (әдетте Microsoft DLL-дері мен қаріптер) орнату және кейбір қолданбалардың Wine-да дұрыс жұмыс істеуі үшін қажетті параметрлерді өзгертуге арналған скрипт. Ол көптеген қолданбалар мен ойындарды, қажетті шешімдерді де қоса, толық автоматтандырып орнатуға мүмкіндік береді. Winetricks-тің графикалық интерфейсі бар. Wine жобасы Winetricks пайдаланушыларынан келіп түскен қате туралы хабарламаларды қабылдайды, көптеген үшінші тараптық қолданбалардан өзгеше. Оны Wine әзірлеушісі Остин Инглиш (Austin English) қолдайды. Q4Wine – Wine-ды кеңейтілген түрде орнатуға арналған ашық графикалық интерфейс. Wine Doors – GNOME жұмыс үстелі үшін қолданбаларды басқару құралы, ол Wine-ға қосымша мүмкіндіктер қосады. Wine Doors – WineTools-қа балама, ол WineTools мүмкіндіктерін жақсартуға және бастапқы идеяны заманауи дизайнмен кеңейтуге бағытталған. IEs4Linux – Internet Explorer-дің барлық нұсқаларын, соның ішінде 4-тен 6-ға дейінгі және 7-ші нұсқасын (бета-версияда) орнатуға арналған құрал. Wineskin – Wine қозғалтқышының нұсқаларын басқару және macOS үшін орау құратын құрал. PlayOnLinux – Windows қолданбаларын (көбінесе ойындарды) орнатуды жеңілдететін қолданба. Сондай-ақ, PlayOnMac деп аталатын Macintosh нұсқасы да бар. Lutris – Linux-та Windows ойындарын оңай орнатуға арналған ашық кодты қолданба. Bordeaux – winelib қолданбаларын іске қосатын Wine GUI конфигурациялық менеджері. Ол сондай-ақ үшінші тараптық құралдарды орнатуды, қолданбалар мен ойындарды орнатуды және жеке конфигурацияларды пайдалану мүмкіндігін қолдайды. Қазіргі уақытта Bordeaux Linux, FreeBSD, PC BSD, Solaris, OpenSolaris, OpenIndiana және macOS компьютерлерінде жұмыс істейді. Bottles – GTK4+Libadwaita негізіндегі Wine үшін ашық кодты графикалық Wine префиксі және іске қосушылар менеджері. Ол бұрынғы күйге қайта оралу үшін қоймаға негізделген тәуелділіктерді орнату жүйесін және бөтелке нұсқаларын ұсынады. WineGUI – Wine-ды басқаруға арналған тегін және ашық кодты графикалық интерфейс. Ол сізге оңай Wine бөтелкелерін жасауға және Windows қолданбаларын немесе ойындарын орнатуға мүмкіндік береді.

Some applications require more tweaking than simply installing the application in order to work properly, such as manually configuring Wine to use certain Windows DLLs. The Wine project does not integrate such workarounds into the Wine codebase, instead preferring to focus solely on improving Wine's implementation of the Windows API. While this approach focuses Wine development on long term compatibility, it makes it difficult for users to run applications that require workarounds. Consequently, many third party applications have been created to ease the use of those applications that do not work out of the box within Wine itself. The Wine wiki maintains a page of current and obsolete third party applications. Winetricks is a script to install some basic components (typically Microsoft DLLs and fonts) and tweak settings required for some applications to run correctly under Wine. It can fully automate the install of a number of applications and games, including applying any needed workarounds. Winetricks has a GUI. The Wine project will accept bug reports for users of Winetricks, unlike most third party applications. It is maintained by Wine developer Austin English. Q4Wine is an open GUI for advanced setup of Wine. Wine Doors is an application management tool for the GNOME desktop which adds functionality to Wine. Wine Doors is an alternative to WineTools which aims to improve upon WineTools' features and extend on the original idea with a more modern design approach. IEs4Linux is a utility to install all versions of Internet Explorer, including versions 4 to 6 and version 7 (in beta). Wineskin is a utility to manage Wine engine versions and create wrappers for macOS. PlayOnLinux is an application to ease the installation of Windows applications (primarily games). There is also a corresponding Macintosh version called PlayOnMac. Lutris is an open source application to easily install Windows games on Linux. Bordeaux is a proprietary Wine GUI configuration manager that runs winelib applications. It also supports installation of third party utilities, installation of applications and games, and the ability to use custom configurations. Bordeaux currently runs on Linux, FreeBSD, PC BSD, Solaris, OpenSolaris, OpenIndiana, and macOS computers. Bottles is an open source graphical Wine prefix and runners manager for Wine based on GTK4+Libadwaita. It provides a repository based dependency installation system and bottle versioning to restore a previous state. WineGUI is a free and open source graphical interface to manage Wine. It allows you to easily create Wine bottles and install Windows applications or games.

Функционалдылығы

Wine-тің Direct3D бөліктерін әзірлеушілер ойын қолдауын арттыру мақсатында пиксельдік шейдерлер сияқты жаңа мүмкіндіктерді енгізуді жалғастырып келеді. Wine тікелей DLL-дерді де пайдалана алады, бұл функционалдықты арттырады, бірақ егер DLL-дер қолданбамен бірге таралмаса, Windows лицензиясы қажет болады. Wine бірнеше Windows бағдарламаларының ашық кодты нұсқаларын да қамтиды, мысалы, Notepad, WordPad, Басқару тақтасы, Internet Explorer және Windows Explorer. Wine Application Database (AppDB) – Wine-мен қандай Windows бағдарламаларының жұмыс істейтіні және олардың қаншалықты жақсы жұмыс істейтіні туралы қоғамдық түрде қолдау көрсетілетін онлайн деректер базасы.

Артқа қарай үйлесімділік

Wine Windows 3.1x үшін жазылған және одан бұрынғы Windows бағдарламаларымен жақсы артқа қарай үйлесімділікті қамтамасыз етеді. Wine кейбір бағдарламаларға қажетті Windows-тың әртүрлі нұсқаларын, тіпті Windows 2.0-ға дейін еліктей алады. Алайда, Windows 1.x және Windows 2.x қолдауы Wine 1.3.12 даму нұсқасынан бастап алынып тасталды. Егер жүйеге DOSBox орнатылған болса (MS DOS туралы төменде қараңыз), Wine 1.3.12 және одан кейінгі нұсқалары Windows нұсқасы ретінде "Windows 2.0" опциясын көрсетсе де, Wine Windows 2.0 бағдарламаларының көпшілігін іске қоспайды, себебі MS DOS және Windows функциялары әзірге біріктірілмеген. Wine-дағы артқа қарай үйлесімділік, әдетте, Windows-қа қарағанда артық, өйткені Windows-тың жаңа нұсқалары пайдаланушыларды ескі Windows бағдарламаларын жаңартуға мәжбүрлейді және операциялық жүйедегі өзгерістерге бағдарламаны бейімдеуші болмағандықтан, қолдаусыз бағдарламаларды мәңгілікке бұзуы мүмкін. Көп жағдайда Wine, Windows-тың "Үйлесімділік режимімен" жаңа нұсқаларына қарағанда, бұрынғы нұсқаларға жақсы қолдау көрсете алады. Wine 64-бит операциялық жүйеде 16-бит Windows бағдарламаларын (Win16) іске қома алады, ол x86 64 (64-бит) процессорын пайдаланады, бұл мүмкіндік Microsoft Windows-тың 64-бит нұсқаларында жоқ. WineVDM 16-бит Windows бағдарламаларын 64-бит Windows нұсқаларында іске қосуға мүмкіндік береді. Wine Windows консольдік бағдарламаларын жартылай қолдайды, сонымен қатар пайдаланушы консольді басқару үшін қандай бэкендті пайдалану керектігін таңдай алады (таңдауларға шикі ағындар, curses және user32 кіреді). Шикі ағындар немесе curses бэкендтерін пайдаланғанда, Windows бағдарламалары Unix терминалында іске қосылады.

64-битті қолданбалар

64 битті Windows бағдарламаларына алдын ала қолдау 2008 жылдың желтоқсанында Wine 1.1.10 нұсқасына қосылды. 2019 жылдан бастап бұл қолдау тұрақты деп есептеледі. Wine-ның екі нұсқасы жеке құрастырылады, нәтижесінде тек wine64 құрастыру ғана x86 64 бағдарламаларын іске қоса алатын ортаны құрайды. 2019 жылдан бастап Wine, 32 биттік және 64 биттік Windows бағдарламаларын бір Wine инстанциясында іске қосуға мүмкіндік беретін WoW64 құрастыруын тұрақты түрде қолдайды. Мұндай құрастыруды жасау үшін, ең алдымен 64 биттік нұсқаны құрастырып, содан кейін 64 биттік нұсқаға сілтеме беріп 32 биттік нұсқаны құрастыру қажет. Microsoft-тың WoW64 сияқты, 32 биттік құрастыру процесі 64 биттік құрастыруға 32 биттік бағдарламаларды өңдеуге қажетті бөліктерді қосады.

MS-DOS

Microsoft Windows-тың алғашқы нұсқалары MS-DOS-тың үстінде жұмыс істейді, және Windows бағдарламалары қолданылуы үшін MS-DOS бағдарламаларына тәуелді болуы мүмкін. Wine MS-DOS-ты жақсы қолдамайды, бірақ 1.3.12 дамыту нұсқасынан бастап, егер жүйеде DOSBox болса, Wine оны пайдаланып MS-DOS бағдарламаларын іске қосуға тырысады. Дегенмен, қателікке байланысты, Wine-дың қазіргі нұсқалары Windows 1.x және Windows 2.x бағдарламаларын MS-DOS бағдарламалары ретінде қате таниды және оларды DOSBox-та іске қосуға әрекеттенеді (бірақ ол жұмыс істемейді).

Winelib

Wine Winelib-ті ұсынады, ол Unix бағдарламасы үшін Windows API-нің ортақ нысандар түріндегі іске асырылуын нақты кітапханалар ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл Windows кодының Unix-тің түпкілікті орындалатын файлдарына енгізілуін қамтамасыз етеді. 2010 жылдың қазан айынан бастап Winelib ARM платформасында да жұмыс істейді.

x86 емес архитектуралар

Solaris SPARC қолдауы 1.5.26 нұсқасынан бастап тоқтатылды.

ARM, Windows CE және Windows RT

Wine ARM (сондай-ақ ARM64/AArch64) процессорларын және оларда жұмыс істейтін Windows нұсқаларын қолдайды. 2019 жылдан бастап Wine, құлпы ашылған Windows RT құрылғылары үшін жасалған ARM/Win32 қолданбаларын (бірақ Windows RT бағдарламаларын емес) іске қоса алады. Windows CE қолдауы (x86 немесе ARM) жоқ, бірақ WineCE деп аталатын ресми емес, альфаға дейінгі концепциялық нұсқасы қандай да бір деңгейде қолдау көрсетеді.

Android үшін Wine

2013 жылдың 3 ақпанында Брюссельде өткен FOSDEM баяндамасында Александр Джульярд Google-дің Android операциялық жүйесінде Wine-ның алғашқы көрсетілімін жасады. WINE-дың Android (x86 және ARM) үшін сынақ нұсқалары 2017 жылдың соңында жарияланды. Одан бері ресми дамытушылар оны үнемі жаңартып келеді.

Microsoft қолданбалары

Wine әдетте Microsoft-тың Internet Explorer және .NET Framework-ке орнына Gecko және Mono-ның арнайы Windows нұсқаларын пайдаланады. Wine JScript және VBScript тілдерін қолдауды ішке кіріктірген. Сол бағдарламаларға арналған Microsoft-тың орнатушыларын Winetricks арқылы немесе қолмен жүктеу және іске қосу мүмкін. Wine көптеген Internet Explorer (IE) нұсқаларын жақсы қолдамайды. Соңғы нұсқалардың ішінде Windows XP үшін Internet Explorer 8 ғана Wine AppDB-де пайдалануға жарамды рейтингке ие. Дегенмен, Google Chrome алтын рейтинг алған (Wine 5.5 нұсқасы бойынша), ал Microsoft-тың IE-ні алмастырған Edge веб-браузері соңғысының негізінде жасалған (Microsoft-тың өз көрсету қозғалтқышынан ауысқаннан кейін). Winetricks Internet Explorer 6-дан 8-ге дейінгі нұсқаларды автоматты түрде орнату мүмкіндігін ұсынады, сондықтан бұл нұсқалар оның кіріктірілген түзетулерімен жұмыс істеуі мүмкін. Internet Explorer-ді тікелей орнатудың тағы бір жолы – қазір тоқтатылған IEs4Linux бағдарламасын пайдалану. Ол Wine-дың соңғы нұсқаларымен үйлесімсіз, және IEs4Linux-тің дамуы тоқтап қалған.

Wine-ның басқа нұсқалары

Wine негізгі дамуының мақсаты – Windows API-ді толыққанды және дұрыс іске асыру болып табылады, бірақ кейде белгілі бір қолданбалармен үйлесімділік тұрғысынан кейбір аймақтарда қалып қойды. Мысалы, Direct3D 1998 жылға дейін іске асырылмады, алайда жаңа нұсқаларында оның іске асырылуы толыққандырақ болды.

Кроссовер

CodeWeavers CrossOver-ді Microsoft Office және басқа да маңызды Windows қолданбаларын, соның ішінде кейбір ойындарды іске қосу үшін нарыққа шығарады. CodeWeavers компаниясы Alexandre Julliard-ты Wine жобасымен жұмыс істеу үшін жұмысқа алып, өз кодын LGPL лицензиясы бойынша Wine жобасына үлкен үлес қосады. CodeWeavers 2007 жылдың 10 қаңтарында Intel негізіндегі Apple Macintosh компьютерлері үшін CrossOver Mac деп аталатын жаңа нұсқасын да шығарды. Бастапқы Wine-нан айырмашылығы, CrossOver "wine32on64" деп аталатын техниканы пайдаланып, macOS-тың x64 нұсқаларында ғана жұмыс істей алады. 2012 жылдан бастап CrossOver CrossOver Games және CrossOver Pro өнімдерінің мүмкіндіктерін біріктірді, сондықтан CrossOver Games және CrossOver Pro енді жеке өнімдер ретінде қолжетімді емес. CrossOver Games Windows ойындарын іске қосу үшін жақсартылған. CrossOver-ден өзгеше, ол Wine-тің ең тұрақты нұсқасын ұсынуға баса назар аударған жоқ, керісінше, жаңа ойындарды қолдау үшін тәжірибелік мүмкіндіктер ұсынды.

Протон

2018 жылдың 21 тамызында Valve компаниясы Wine-ның жаңа түрін, Proton деп аталатын, жариялады. Ол компанияның Steam бағдарламалық қамтамасының Linux нұсқасымен үйлесімді жұмыс істеуі үшін жасалған (соның ішінде Linux негізіндегі SteamOS операциялық жүйесіне және Steam Machine компьютерлеріне орнатылған Steam нұсқалары). Valve-дің Proton-ды жасауының мақсаты – Linux-тағы Steam қолданушыларына Linux-қа арналған түпнұсқасы жоқ ойындарды (әсіресе, ескі ойындар каталогындағыларын) ойнауға мүмкіндік беру, сондай-ақ Steam-мен интеграция арқылы және негізгі Wine-ға қарағанда ойынды жақсы қолдау арқылы қолданушыларға Linux-та ойын ойнағанда алатын "оңай қосып, ойнату тәжірибесін" ұсыну. Бұған DXVK және D9VK көп жіпті өнімділігін esync арқылы жақсарту, толық экранды ойындарды жақсы басқару және ойын контроллерлеріне автоматтік аппараттық қолдау қосылды.

WINE@Etersoft

Ресейлік Etersoft компаниясы 2006 жылдан бері Wine-ның өзіндік нұсқасын дамытып келеді. WINE@Etersoft танымал ресейлік бағдарламаларды қолдайды (мысалы, 1C Company компаниясының 1C:Enterprise жүйесін).

Тарату тоқтатылды

Cedega / WineX: TransGaming Inc. (қазір Findev Inc., бағдарламалық қамтамасыз ету бизнесін сатудан кейін) Cedega бағдарламалық жасақтамасын жасады. Бұрын WineX деп аталған Cedega, 2002 жылы MIT лицензиясымен шығарылған Wine бағдарламасының соңғы нұсқасынан туындаған. CrossOver Games сияқты, TransGaming-тің Cedega-сы Windows ойындарын іске қосуға бағытталған. 2011 жылдың 7 қаңтарында TransGaming Inc. GameTree Developer Program бағдарламасы аясында Cedega Technology-ді дамытуды жалғастыратынын хабарлады. TransGaming Inc. мүшелеріне 2011 жылдың 28 ақпанына дейін Cedega ID және парольдерін пайдалануға рұқсат берді. Cider: TransGaming сонымен қатар Apple–Intel архитектуралы Macintosh компьютерлері үшін Cider кітапханасын жасады. Cider (Winelib сияқты) соңғы пайдаланушыға арналған өнім емес, оның орнына әзірлеушілерге өз ойындарын Intel Mac-те бастапқы кодты өзгертпестен іске қосуға бейімдеуге мүмкіндік беретін құрал. Darwine: 2004 жылы OpenDarwin тобы жасаған PowerPC және Intel x86 (32 бит) архитектуралары үшін Wine кітапханаларын Darwin және Mac OS X жүйелеріне порттау. Оның PowerPC нұсқасы QEMU-ға сүйенді. Darwine 2009 жылы Wine-қа қайта қосылды. E/OS LX: кез келген операциялық жүйе үшін жасалған кез келген бағдарламаны ешқандай басқа операциялық жүйені орнатпастан іске қосуға бағытталған жоба. Pipelight: Linux браузерлерінде Windows NPAPI плагиндері үшін орауыш ретінде жұмыс істейтін Wine (wine compholio) бағдарламасының арнайы нұсқасы. Бұл құрал Linux пайдаланушыларына Microsoft Silverlight (Adobe Flash-қа балама) және Unity веб-плагинін, сондай-ақ басқа да NPAPI плагиндерін іске қосуға мүмкіндік береді. Жоба Wine жобасына көптеген түзетулер ұсынды, олардың кейбіреулері мақұлданды және Wine-ға қосылды. Pipelight көбінесе қолданылмайды, себебі қазіргі браузерлер NPAPI плагиндерін қолдамайды және Microsoft Silverlight қолдауын тоқтатты.

Қабылдау

"Шарап" жобасы жылдар бойында көптеген техникалық және философиялық тұрғыдан келген сын мен алаңдаушылықтарға тап болды.

Қауіпсіздік

Wine-ның Windows екілік кодын орындау мүмкіндігіне байланысты, Unix-қа ұқсас операциялық жүйелерге Windows вирустары мен зиянды бағдарламаларының әсер етуі мүмкін деген алаңдаушылықтар туды, себебі Wine Windows үшін жасалған шектеулі зиянды бағдарламаларды орындай алады. 2018 жылғы қауіпсіздік талдауында 30 зиянды бағдарлама үлгісінің 5-еуі Wine арқылы сәтті іске қосылған, бұл салыстырмалы түрде төмен көрсеткіш болғанымен, қауіпсіздік тәуекелін тудырады. Осы себепті Wine әзірлеушілері оны супер пайдаланушы ретінде іске қоспауды ұсынады. ZeroWine сияқты зиянды бағдарламаларды зерттеуге арналған бағдарламалық құралдар, зиянды бағдарламаны хост жүйеден толық оқшаулау үшін Wine-ды Linux-та виртуалды машинада орындайды. Виртуалды машинаны пайдаланудың өнімділік шығындарынан аулақ бола отырып, қауіпсіздікті жақсартудың тағы бір жолы – Anbox бағдарламалық жасақтамасы Android-де жасағандай, Wine-ды LXC контейнерінде орындау. Тағы бір қауіпсіздік мәселесі – дұрыс жобаланбаған және қауіпсіздіктің бұзылуына мүмкіндік беретін енгізілген спецификациялар. Wine осы спецификацияларды іске асырғандықтан, олардағы қауіпсіздік осалдықтарын да іске асыруы мүмкін. Мұның бір мысалы – 2006 жылғы Windows Metafile осалдығы, онда Wine осал SETABORTPROC құтылуын іске асырды.

Microsoft компаниясы

2020 жылға дейін Microsoft Wine туралы ешқандай ресми мәлімдеме жасаған жоқ. Дегенмен, Windows Update онлайн қызметі Wine-да іске қосылған Microsoft қолданбаларының жаңартуларын тоқтатады. 2005 жылдың 16 ақпанында Иван Лео Пуоти Microsoft-тың Windows тіркелімін Wine конфигурациялық кілтін іздеу үшін тексеруді бастағанын және кез келген компонент үшін Windows Update-ті бұғаттағанын анықтады. Пуоти атап өткендей: "Бұл Microsoft компаниясының Wine-ды мойындаған алғашқы жағдайы". 2020 жылдың қаңтар айында Microsoft Google LLC v. Oracle America, Inc. ісі бойынша жарияланған сотқа қатысушы ретінде Wine-ды API-ды қайта іске асыруға мүмкіндік берудің пайдалы нәтижесі деп атады.