Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің LST 1 кластық танктерді тасымалдау кемесі

USS LST 455 – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Азия-Тынық мұхиты аймағында қолданылған кемесі. Ол Сиднейде (Австралия) қайта жабдықталды, комиссиядан кейін жақын арада және десанттық кемелерді жөндеуге пайдаланылды. Грек батыры Ахилл атымен аталған, ол осы атты алып жүрген жалғыз АҚШ теңіз кемесі болды.

Құрылыс және мансап

LST 455 кемесінің құрылысы 1942 жылғы 3 тамызда, Теңіз комиссиясының (MARCOM) шарты бойынша, MC корпусы 975 нөмірімен Kaiser Shipyards (Ванкувер, Вашингтон) кеме жасаушылығында басталды; 1942 жылғы 17 қазанда суға түсірілді; және 1943 жылғы 30 қаңтарда қолданысқа енгізілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Қызметке дайын деп танылған LST 455 20 ақпанда Сан-Диегодан Сан-Францискоға бет алды, содан кейін Ханттерс-Пойнт теңіз кемежайына, одан әрі Вальеходағы Маре-Айленд теңіз кемежайына ауыстырылды, онда жабдықталуы мен экипажды толықтыру аяқталды. Ол 8 наурызда "Алтын қақпадан" шығып, Оңтүстік Тынық мұхитына қарай жол тартты. Бір ай мен бір күн өткен соң, Австралияға бағыт алғанда Самоа суларына жетті. 1943 жылғы 2 мамырда Веллингтон, Жаңа Зеландия арқылы өтіп, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Сидней қаласына жетті. Дегенмен, кеме жолға шыққанда, алдағы жылдары оның міндеттерін едәуір өзгертетін жоспарлар жасалды.

Жөндеу кемесіне айналу

Оңтүстік және оңтүстік-батыс Тынық мұхитындағы жапондық аралдарға жасалған десант шабуылдарында барлық типтегі және өлшемдегі жүздеген десанттық кемелер қолданылды, кішкентай кемелерден бастап, жаяу әскерін тасымалдауға арналған кемелерге (LCI) және танк тасымалдауға арналған кемелерге (LCT) дейін. Осы салыстырмалы түрде жеңіл конструкциялы арнайы десанттық кемелерді, қолдағы аз жабдықтар мен адамдармен жөндеу мүмкін болмағандықтан, бірнеше танк тасымалдау кемелерін (LST) арнайы десанттық кемелерді жөндеу кемелеріне (кейіннен ARL деп аталды) айналдыруға бұйрық берілді. Дегенмен, АҚШ-тағы кемежайларда қолданыстағы LST-лерді өзгерту үшін уақыт керек болды, ал майдандағы күштерге амфибиялық аралдарды басып алу кампаниясының қарқынында бұл өте тапшылы тауар еді. Осы сәтте, Австралия суларында болған LST 455 кемесі осы амфибиялық жоспарлаушылардың назарына ілікті. Бір ай ішінде кемеге қажетті типтегі кемелерді жөндеуге арналған токарлық станоктар, дәнекерлеу машиналары, кесу құралдары және жөндеу құралдары орнатылды. Машина жасау шеберханаларынан бастап, моторларды жөндеу, кеме құрастыру, металл өңдеу, электр және радио жабдықтарын жөндеу сияқты көптеген түрлі цехтар бұрынғы үлкен танк палубасында құрылды. Кеме жөндеу жұмысына тәжірибелі персонал тағайындалды, бұл кеменің экипажының санын шамамен екі есеге арттырды. 1943 жылдың мамыр айының соңында қызметке дайын болған бұрынғы танк тасымалдау кемесі Австралия суларынан Жаңа Гвинеяға бет алды және 1943 жылдың 2 маусымында Милн шығанағындағы әскери-теңіз базасына жетті. Ол дереу Rigel жөндеу офицерінің басшылығымен LCI кемелерін жөндеу жұмыстарын бастады.

Лаэ қаласының басып алынуы

1943 жылдың 4 қыркүйегінде вице-адмирал Дэниел Барбидің 7-ші флоты Австралия әскерлерін Жаңа Гвинеядағы Лэй қаласының жанындағы Хуон түбегіне түсірді. LST 455 Моробе шығанағынан осы операцияларды қолдау үшін жолға шықты және одақтас кемелердің арасында тізіліп тұрып, жағадағы LCI тобының арқасында көзге түсетін нысана болды. Тоғыз жапондық бомбалаушы, тоғыз "Zero" истребителінің сүйемелдеуімен, Моробе шығанағындағы кемелерге шабуыл жасады және LST 455 кемесін басты нысана етіп алды, тікелей соққы берді. Үлкен бомба корма бөлігіне тиіп, камбуз арқылы өтіп, экипаж жатақханасында жарылып, өрт шығарды және кормадағы руль бөлмесінде теңізшілерді тұтқынға алды. Батыл теңізшілер өртпен күресіп, тұтқынға алынғандарды құтқару үшін бордаларды кесіп өтті. Кеме командирі, лейтенант Уильям Э. Петерсон, Jr., USNR, зыянды жою шараларын басқарды, ол тамыз айында лейтенант Цисинды қызметтен босатып, жеке батырлығы үшін Әскери-теңіз кресіне ие болды. LST 455 қатты зақымданса да, шабуылдағандардың екеуін атып түсірді. Түнге дейін кемешілер өртті сөндіріп, алғашқы жөндеу жұмыстарын бастады. Олар 18 адамды жоғалтты, 11 адам жараланды және 6 адам із-түзсіз жоғалып кетті. Сонома LST 455-ті Милн шығанағына буксирледі, онда жөндеу кемесі Ригелдің қасында тоқтады. Бірақ LST 455-тің қызметіне үлкен қажеттілік болғандықтан, ол өзінің ауыр зақымдануы толыққанды жөнделмегеніне қарамастан, LCI кемелерін жөндеу жұмысына оралды.

Батыс Жаңа Гвинея

1944 жылдың наурыз айында LST 455 Жаңа Гвинеяның Буна қаласына, батыс Жаңа Гвинеяға жоспарланған шабуылға дайындық үшін десанттық кемелерді дайындауға бұйрық алды. Мамыр айында ол Алексишафенге (Жаңа Гвинея) көшті. Алдағы апталарда ол сонда, Сек портында және Бкстран шығанағында кемелерге күтім жасады. Екі LCI флотилиясындағы жұмысы үшін кеме Жетінші флоттың амфибиялық күштеріне қолбасшылық ететін вице-адмирал Барбиден алғыс алды.

Филиппинге шабуыл

1944 жылғы 21 тамызда кеме «Ахилл» деп аталып, ресми түрде десант кемесін жөндеу кемесі ретінде қайта жіктелді, ARL 41. Ұзақ өтпей ол солтүстікке қарай Филиппин аралдарын қайта басып алуға аттанды. Шабуыл жалғасқанда, барлық қызметтік күштер кемелері Сан-Педро шығанағындағы Самар маңындағы тіректеу орындарына ауыстырылды. «Ахилл» американдық шабуылды бұзу үшін жапондықтардың жаңа қаруын күн сайын көрді: «камикадзе» («Құдайдың желдері»), жапон ұшқыштарының бір бағыттағы қирату миссиясында ұшқан ұшақтары. Қарашаның алғашқы төрт күнінде ауа райы тайфун түрінде соққы беріп, кемеге қауіп төндіргенімен, «камикадзеден» тынығып қалды. Бұлттар тарағаннан кейін «камикадзелер» қайта оралды. 1944 жылғы 12 қарашада сағат 13:00-де, таңертеңгі уақыттағы сирек ескертулерден кейін «Ахилл» жақын маңдағы нысандар туралы ескерту алды. Кеме дереу жалпы дайындыққа көшіп, бұрынғыдай күтіп, бақылады. Көп ұзамай күзетшілер «Ахиллдің» бағытымен келе жатқан үш «Зероны» анықтады. Десант кемесінің алдыңғы қарулары атыс бастағанда, бір ұшақ алдын соғып өтті; екіншісі, бірақ, тік бұрылып, «Ахиллге» тікелей шабуыл жасады, ал ол және оған бекітілген төрт LCI кемесі қозғалмай тұрды. Жөндеу кемесінің артиллериялық топтары құлай жатқан ұшаққа оқ тигізді, бірақ тоқтатуға үлкермеді. Ұшақ кемеге соқтығысып, қозғалтқышы негізгі палубаны жарып өтті. Ұшақ өзінің ұрыс орнында жиналған бірінші жөндеу тобының шеберханасындағы алдыңғы палубаға түсті. Дүркіреген жарылыс жөндеу тобын жойғаннан кейін, жанар майдан туған қызыл жалын ауа райы палубасын шарпып, «Зероның» бөліктері ауаға төгілді, ал кейбіреулері кормаға түсті. Өрт дереу тарады, ұшақтың соқтығуынан алдыңғы өрт сөндіру желілері бұзылғандықтан таралуына ешкім бақылау жасай алмады. «Камикадзе» ұшағының соқтығуынан 19 адам қаза тауып, тағы 28 адам жарақат алды, 14 адамның хабарсыз жоғалып кеткені хабарланды, олардың көпшілігі ұшақ кемеге соқтыққаннан кейін болған жарылыста мүжікке айналды. Бірақ кемедегі оқиғаларды жазған адам кейінірек былай деп жазды: «Отпен күрескен және жарақат алғандарға көмектескен «Ахилл» экипажының батылдығы мен сабырлылығы мақтан тұтуға лайық». Осы батырлықтың мысалы ретінде азаматтық техник Рэй Данвудиді атауға болады, оның мінез-құлқы оған Әскери-теңіз кресіне ұсыныс беруге негіз болды. Дегенмен, ережеге сәйкес, мұндай марапатты азаматтық тұлғаға беруге рұқсат етілмеген, бірақ Данвуди кейіннен оның ерлігін толық мойындаған мақтау хатын алды.

Борнеодағы операциялар

1945 жылдың ақпан айының екінші жартысында және наурыз айының басында «Ахилл» Биак арқылы Лейтеге қайтып келді, бірақ Субик шығанағы мен Миндороға дереу бағыт алды, әр жерде бір аптадан уақыт өткізіп, LSM кемелерін күтіп, маңызды қолдау жұмыстарын атқарды. Сәуірдің соңында «Ахилл» Голландияның Шығыс Индиясындағы Моротайға тендерлік міндеттерді орындау үшін көшті, Борнеоға жоспарланған шабуылға десанттық кемелерді дайындады. Борнеодағы Бруней шығанағындағы алғашқы қонуға қатысқан «Ахилл» әуе шабуылына ұшырады, «Дина» атты ұшақтан түскен екі бомба кеменің оң жақтан алшақ жерге түсті. 1945 жылдың 10 маусымындағы бұл шабуыл кемеге ешқандай зақым келтірмеді, бірақ «Ахилл» экипажының екі мүшесі сынықтардан жарақат алды. Жөндеу кемесі шілде айының соңында Филиппинге оралғанға дейін Борнеода болды. Алайда, тамыздың ортасында Жапонияның капитуляциясы «Олимпиада операциясын» (Жапонияның бас аралдарына шабуыл) қажетсіз етті, бірақ «Ахилл» үшін операциялар тоқтаған жоқ. 1945 жылдың күзіне дейін десанттық кемелерді жөндеу жұмыстарын жүргізіп, оны станциядан «Прозерпин» алмастырды. «Ахилл», «Ремус»пен бірге Гавайиге бет алып, қазан айының соңғы күні Перл-Харборға жетті.

Жаңа Орлеанға қайта орналасу

Ахилл кемесінің теңізшілері үшін "екі жылдан астам уақыттан кейін алғашқы өркениет көрінісін" ұсынған Тынық мұхитындағы базада бес күн өткен соң, жөндеу кемесі Гавайи суларынан Калифорнияға бет бұрып, 1945 жылдың 28 қарашасында Голден Гейт арқылы өтті. Сан-Франциско шығанағында тоқталып, Перл-Харбордан әкелінген 165 жолаушыны түсіргеннен кейін, Ахилл генераторларын және жылыту жүйесін жөндеу үшін Калифорния штатының Стоктон қаласына жол тартты. Ол 1946 жылдың 4 қаңтарында Мексика шығанағына қарай кеткенге дейін онда қалды. 20 қаңтарда Панама каналын кешіп өтіп, тасмустың Атлантика жағындағы Панамадағы Колон қаласында бір күн тоқтағаннан кейін, жөндеу кемесі қаңтар айының соңына дейін Нью-Орлеанға жетті және жақын арада LSM және LCS кемелерін демобилизациялауға дайындау жұмыстарын бастады, бұл жұмысты ол жазға дейін жалғастырды. 1946 жылдың 19 шілдесінде қызметтен босатылған Ахилл 1946 жылдың 28 тамызында Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды.

Қытай Республикасы Әскери-теңіз күшінде қызмет ету

1947 жылғы 14 наурызда Әскери-теңіз күштері «Ахилл» кемесін Қытайға жалға беру туралы шешім қабылдады. Ал 8 қыркүйекте жөндеу кемесі Қытай Әскери-теңіз күштерінің өкілдеріне Нью-Орлеан қаласында тапсырылды. 1947 жылғы 5 қарашада ROCS Hsing An (興安) деп аталды және екі күннен кейін Қытайға аттанды. 1949 жылғы 23 сәуірде коммунистік қытайлықтар Нанкин портын басып алғаннан кейін, Қытай Әскери-теңіз күштерінің Екінші флотының командирі генерал-майор Лин Цунь (林遵) флотті коммунистерге тапсырды. Жиырма үш кемеден он сегізі тапсыруға бағынбай, бұзып өтуге шешім қабылдады. Бұл оқиға Янцзы өзеніндегі бұзып өту (長江突圍) немесе Янцзы флотының көтерілісі ретінде белгілі. Янгцзының 2-ші флотына шегінуге бұйрық берілді. Жергілікті флотилия командирі Лин Цу жаққа өтіп, ҚХА-ға қосылуға шешім қабылдады, бұл іс жүзінде командирлерге өз ниеттерін дауыс беруге мүмкіндік берді. Кейбір кемелер бұйрықтарға бағынып, Admirable кластың мина тазартқышы ROCS Yong Jia басшылығымен қашып құтылуға тырысты. Командир Лин Цудың флагманы – «Хуэй Ан» (бұрынғы жапондық «Шисака») эскорт кемесі болды, бірақ ол кете жатқан кемелерге оқ атудан аулақ болып, кері шақыруға тырысты. Төрт кеме, соның ішінде «Чу Тун» өзендік канонерлік қайығы қайтып келді. Кейбір деректерде теңіз шайқасы болғаны айтылса да, ҚХА есебі бойынша бұл жоққа шығарылды және соғыс кемелеріне тек ҚХА-ның құрлықтағы артиллериясы оқ атқан сияқты. Бұл кеме басқа алты кемемен бірге қашып құтыла алмады, көтерілісшілер флоты оны жағаға тіреп, артиллериямен оқ жауып, басып алды. Кейін кеме коммунистік күштердің қолына өтті.

Халықтық азаттық армиясының әскери-теңіз флотында қызмет ету

Коммунистер оны құтқарып, жөндеуден өткізді, «Дагу Шан» (U891) деп атады және Шығыс теңіз флоты құрылғаннан кейін, оның Жабдықтар мен технологиялар бөліміне тапсырды. Кейін кеме «Хайсиу 891» (U891) деп қайта аталды, ол Шығыс Қытай флотының Жабдықтар мен технологиялар бөліміне қарасты болды. Хабарлауынша, бұл кеме 1980-ші жылдарға дейін Қытай Халық Бостандық Армиясының теңіз күштерінде қолданыста болды.

Марапаттар

Кеме Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін үш ұрыс жұлдызы алды: біреуі LST 455 болып, екеуі «Ахилл» болып.