Кіріспе
Радио, сигналды жіберуге де, қабылдауға да қабілетті, екі жақты дауыстық байланыс үшін қолданылады.
Екі жақты радио – радио қабылдағыш-таратушы (радио толқындарын жіберуге де, қабылдауға да қабілетті радио), ол басқа ұқсас радиолары бар пайдаланушылармен екі жақты жеке тұлғалар арасындағы дауыстық байланыс үшін қолданылады, бұл тек хабарларды қабылдайтын хабар тарату қабылдағышынан өзгеше. Екі жақты радиолар әдетте жартылай дуплекс байланыс арнасын қолданады, бұл екі жақты байланысты қамтамасыз етеді, бірақ бір уақытта тек бір пайдаланушы ғана хабар тарата алады. (Бұл симплекстік байланыспен салыстырғанда, онда хабар тек бір бағытта ғана жіберілуі мүмкін, ал толық дуплекстік байланыста екі бағытта да бір мезгілде хабар беруге болады.) Бұл үшін топтағы пайдаланушылар кезекпен сөйлеуі керек. Радио әдетте қабылдау режимінде болады, сондықтан пайдаланушы арнадағы барлық басқа хабарларды ести алады. Пайдаланушы сөйлескісі келгенде, «сөйлеу үшін түрткі» батырмасын басып, қабылдағышты сөндіреді және хабар таратушыны қосады; батырма босатылған кезде қабылдағыш қайтадан іске қосылады. Бірнеше арналар қарастырылған, сондықтан жеке пайдаланушылар топтары бір-бірімен араласпай, бір аймақта сөйлесе алады және кейбір радиолар жарамды хабар таратуды табу үшін арналарды сканерлеуге арналған. Басқа екі бағыттағы радио жүйелері толық дуплекс режимінде жұмыс істейді, онда екі тарап бір мезгілде сөйлесе алады. Бұл екі бөлек радиоарнаны немесе уақыт бөлінуінің дуплексі (TDD) сияқты арналарды бөлісу әдістерін қажет етеді, бұл әңгімелесудің екі бағытын бір уақытта бір радиожиілікте жүзеге асырады. Бірінші екі жақты радио 1940 жылы Galvin Manufacturing Corporation компаниясы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде полиция мен әскерилер үшін AM құрылғысын шығарды, содан кейін компания 1943 жылы Walkie Talkie-ді шығарды, бұл екі жақты радионың ең танымал үлгісі. 1933 жылы Нью-Джерси штатының Байон қаласының полиция бөлімі орталық тұрақты станция мен полиция машиналарына орнатылған радиоқабылдағыштар арасындағы екі жақты жүйені сәтті іске қосты; бұл төтенше жағдайларда полицияның тез жауап беруіне мүмкіндік берді.
two way radio in general
A two way radio is a radio transceiver (a radio that can both transmit and receive radio waves), which is used for bidirectional person to person voice communication with other users with similar radios, in contrast to a broadcast receiver, which only receives transmissions. Two way radios usually use a half duplex communication channel, which permits two way communication, albeit with the limitation that only one user can transmit at a time. (This is in contrast to simplex communication, in which transmission can only be sent in one direction, and full duplex, which allows transmission in both directions simultaneously.) This requires users in a group to take turns talking. The radio is normally in receive mode so the user can hear all other transmissions on the channel. When the user wants to talk, they press a "push to talk" button, which turns off the receiver and turns on the transmitter; when the button is released, the receiver is activated again. Multiple channels are provided so separate user groups can communicate in the same area without interfering with each other and some radios are designed to scan the channels in order to find a valid transmission. Other two way radio systems operate in full duplex mode, in which both parties can talk simultaneously. This requires either two separate radio channels or channel sharing methods such as time division duplex (TDD) to carry the two directions of the conversation simultaneously on a single radio frequency. The first two way radio was an AM only device introduced by the Galvin Manufacturing Corporation in 1940 for use by the police and military during World War II, and followed by the company's 1943 introduction of the Walkie Talkie, the best known example of a two way radio. In 1933, the Bayonne, New Jersey police department successfully operated a two way system between a central fixed station and radio transceivers installed in police cars; this allowed rapidly directing police response in emergencies.
Түрлері
Екі таралғышты радио жүйелерін олардың ерекшеліктеріне қарай бірнеше түрге бөлуге болады.
Кәдімгі
Көп арналы жүйелерде арналар түрлі мақсаттар үшін пайдаланылады.
Әдеттегі радиостанцияларда сканерлеу
Сканерлеу мүмкіндіктері шұғыл жағдайларда қолданылмайды немесе сканерлеу тізімдері қасақана қысқа болып сақталады. APCO Project 16 жобасының бір бөлігі арнаға қол жеткізу уақытына және жүйелік жүктеме тудырған кешігулерге қатысты стандарттарды белгілейді. Сканерлеу мүмкіндіктері осы кешігулерді одан әрі ұзартуы мүмкін. Бір зерттеу бойынша, шұғыл қызметтерде 0,4 секундтан (400 миллисекундтан) асатын кешігулер ұсынылмайды.
Дюплекс
"Жартылай дуплекс" термині сымдық байланыс жүйелеріне қолданылады, онда тізбек бір уақытта бір бағытта ғана ақпарат жібере алады, екі бағытта да бірдей уақытта емес. Артықшылығы: дуплекс арналары көбінесе ретрансляторды пайдалануға мүмкіндік береді, бұл қашықтықты ұлғайтады (көбінесе беріліс қуатының жоғарылауы және антеннаның орналасуы/биіктігінің жақсаруы есебінен) – әсіресе қолға ұсталатын радиостанциялар қолданылатын жағдайларда. Кемшілігі: Егер радиостанция ретрансляторға жете алмаса, байланыс орната алмайды. Бұл мәселені "түгел айналып сөйлеу" немесе "көліктен көлікке" режимі арқылы шешуге болады, онда базалық станцияның қашықтығынан тыс қалған станциялар бір-бірімен тікелей байланыса алады, бір жиіліктегі симплекс режимінде беріліс және қабылдау рөлін кезекпен алмастырады.
Аналогты
Аналогты жүйелер бір жағдайды ғана, мысалы, мал суару ыдысындағы су деңгейін хабарлай алады. Суару ыдысының жанындағы бергіш құрылғы үнемі тұрақты дыбыс сигналын жіберіп отырады. Су деңгейін көрсету үшін дыбыс сигналының жиілігі өзгереді. Алқыштағы өлшегіш құрал дыбыс жиілігіне сәйкес өзгереді, соның арқасында мал суару ыдысындағы су мөлшері көрсетіледі. Кез келген аналогты жағдайды қашықтықтан өлшеу үшін ұқсас әдістер қолданылуы мүмкін. Бұл радио жүйесі 4-20 миллиамперлік айналымға тең қызмет атқарады. АҚШ-та мұндай жүйелер үшін орта жиіліктік диапазонда 72-76 МГц немесе ЖЖД 450-470 МГц аралық каналдары жиі қолданылады. Кейбір жүйелер бірнеше аналогты жағдайлардың қашықтықтан өлшеу деректерін бірге жіберу үшін, мысалы, әрқайсысын жеке дыбыс жиілігі диапазонымен шектейді.
Цифрлық
Цифрлық жүйелер компьютерлік көмекпен (CAD) жіберілетін мәтіндік хабарламаларды тарата алады. Мысалы, эвакуатордың дисплейінде қоңырау орны және оған қатысты барлық мәлімет көрсетілуі мүмкін. Эвакуатор жүргізушісі «жауап беру» батырмасын басып, деректерді кері бағытта жіберіп, қоңырауды жүргізуші алғанын белгілейді. Оларды жоғарыда сипатталғандай, мал суару ыдыстарының деңгейі сияқты аналогты телеметрия жүйелерінде де қолдануға болады. Тағы бір мүмкіндік – транзиттік автобустың қозғалтқышындағы майлау майының қысымы немесе автобустың ағымдағы жылдамдығы. Аналогтық жағдайлар дерек сөздеріне түрлендіріледі. Кейбір жүйелер радио-пейджерлік хабарларды жібереді, олар 1) пейджерлік қабылдағышты дыбыстатуы, 2) сандық хабарлама жіберуі немесе 3) мәтіндік хабарлама жіберуі мүмкін.
Инженерлік және инженерлік емес
Инженерлік жүйелер нақты талаптарға немесе стандарттарға сәйкес жұмыс істеу үшін жасалады. Олар барлық құралдардың өзара үйлесімді жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жүйе ретінде құрылады. Мысалы, АҚШ-тағы қазіргі заманғы жергілікті биліктің екі тарапты радио жүйесі қалалық аймақтың 95% аумағын қамтуға арналған болуы мүмкін. Жүйе жобалаушылары радиожиілік модельдерін, жер бедері модельдерін және сигнал таралуын модельдеу бағдарламалық құралын қолданады, олар белгілі бір географиялық аймақта радионың қайда жұмыс істейтінін дәл бағалауға тырысады. Модельдер жобалаушыларға құрал-жабдықтарды, орналастыру орындаларын, антенналарды таңдауға және сигналдың ғимараттарға қаншалықты терең енетінін анықтауға көмектеседі. Бұл модельдер жол сынақтарымен және нақты далалық сигнал деңгейін өлшеу арқылы расталады. Жобалаушылар антеннаның бағытын түзету арқылы, жабдықтарды қосу немесе жылжыту арқылы, сондай-ақ антенна желілерін жоспарланған деңгейдегі өнімділікті қамтамасыз ететіндей етіп жобалайды.
Параметрлер, жұмыс циклы және конфигурация
Көптеген мобильді және қолға ұсталатын құрылғылардың жұмыс циклі шектеулі. Жұмыс циклі – тыңдау уақытының тарату уақытына қатынасы, және ол көбінесе таратушының радионың арт жағындағы жылу шығару құрылымынан қаншалықты тиімді жылуды сыға алатынына байланысты. 10% жұмыс циклі (қолға ұсталатын құрылғыларда көп кездеседі) – бұл 10 секунд тарату уақыты 90 секунд қабылдау уақытына сай келеді. Кейбір мобильді және базалық жабдықтар әртүрлі қуат деңгейлерінде көрсетіледі, мысалы, 25 ватта 100% жұмыс циклі және 40 ватта 15%.
Жабдықтың қызмет ету мерзімі
Мемлекеттік жүйелерде жабдықтар жоспарлау немесе күтілетін пайдалану мерзімі емес, бюджетке сәйкес алмастырылуы мүмкін. Мемлекеттік органдардағы қаржыландыру циклды немесе үзіліс-үзіліс болуы мүмкін. Менеджерлер екі тарапты радио жабдықтарын ескермей, компьютерлік жүйелерді, көлік құралдарын немесе компьютерлер мен көлік құралдарын күтуге кеткен шығындарды алмастыруы мүмкін. Жабдық тиімділік тұрғысынан қарағанда техникалық қызмет көрсету құнының аса жоғары болуына қарамастан, пайдаланылуы мүмкін. Бір құжатта полиция қызметіндегі қол радиостанцияларының күтілетін пайдалану мерзімі "жеті жылдан" асып кеткені айтылған. Аккумуляторлардың жиі алмастырылуы қажет екені көрсетілген. Сол құжатта 12 жылдық диспетчерлік консольдар қолдануға жарамды деп табылған. Олар осы жүйедегі басқа жерде қолданылатын 21 жылдық консольдармен салыстырылды. Тағы бір дерек көзінде жүйелік негізгі жабдықтар, мысалы консольдар мен базалық станциялардың 15 жыл қызмет етуі күтілуде. Көшпелі радиостанциялардың қызмет ету мерзімі 10 жылды құрайды деп күтілуде. Уоки-токилер әдетте 8 жылға дейін қызмет етеді. Калифорния штатының құжатында Бас қызметтер департаменті Орман және өрттен қорғау департаментінде қолданылатын байланыс консолінің күтілетін қызмет ету мерзімі 10 жыл екенін хабарлайды.
Екі бағытты радиожиіліктер
Екі бағытты радиолар белгілі радиожиілік арналарында жұмыс істейді, бірақ кейбіреулері қолданыстағы сигналды табу үшін бірнеше арнаны сканерлей алады. Сенімсіз дереккөз: себеп=WP:VENDOR/коммерциялық сайт, журналистік немесе академиялық дереккөз қажет. Аналогтық, дәстүрлі жүйеде (ең қарапайым жүйе түрі) жиілік немесе арна – берілген ақпаратты тасымалдайтын физикалық орта немесе байланыс құралы болып табылады. Радио жүйенің тиімділігі пайдаланылатын жиілік жолағының ерекшеліктеріне ішінара байланысты. Екі бағытты радио жүйесі үшін жиілікті таңдауға, ішінара, келесі факторлар әсер етеді:
үкіметтік лицензиялау және регламенттер.
жергілікті жүктеме немесе жиіліктердің қолжетімділігі.
жер бедері, себебі радиосигналдар орман және қалалық аймақтарда әртүрлі таралады.
шудың, кедергілердің немесе интермодуляцияның болуы.
50–60 МГц төмен аспан толқынының кедергісі және VHF жиілігінде тропосфералық бұрылу.
АҚШ-та кейбір жиіліктерді пайдалану үшін жиілікті үйлестіру комитетінің келісімі қажет.
Ауқым
Екі жолды радио жүйесінің пайдалы тікелей қашықтығы радио толқындарының таралу жағдайларына байланысты, ал олар жиілікке тәуелді.