Кіріспе
2004 жылғы бейне ойын
Pokémon Emerald Version (ポケットモンスター エメラルド, Poketto Monsutā Emerarudo) – Game Freak компаниясы жасаған және The Pokémon Company мен Nintendo компаниялары Game Boy Advance үшін шығарған 2004 жылғы рольдік бейне ойын. Ол алғаш рет 2004 жылы Жапонияда, ал кейін 2005 жылы әлемдік деңгейде жарық көрді. Бұл Pokémon Ruby және Sapphire нұсқаларынан кейінгі үшінші нұсқа және Pokémon бейне ойындары сериясының үшінші буынының соңғы ойыны. Ойынның ойналысы мен басқару жүйесі бұл сериядағы алдыңғы ойындармен көптеген жағынан ұқсас; ойыншылар жоғарыдан қарап Pokémon жаттықтырушысын басқарады. Ruby және Sapphire сияқты, ойыншының басты мақсаты – Хоэн аймағын зерттеу және Элит Төрттік пен оның Чемпионына қарсы тұру үшін сегіз Pokémon спорт залын жеңу, ал негізгі қосымша сюжет – екі қылмыстық ұйымды жеңу, олар өз мақсаттары үшін құпия Pokémon-ның күшін қолдануға тырысады. Ruby және Sapphire ойындарында тұңғыш рет пайда болған Pokémon-мен қатар, бұл ойынға Ruby және Sapphire ойындарында көрсетілмеген Pokémon Gold және Silver ойындарынан Pokémon-дар да қосылған. Emerald ойыны жарық көрген кезде жалпы алғанда жағымды пікірлер алды. Battle Frontier қосылғаны және сюжеттік элементтер түзетілгені үшін мақтаулар айтылды.
Ойын процесі
Emerald ойынындағы ойын процесі Ruby және Sapphire ойынындағыдай. Ойынның көп бөлігі жоғарыдан қарау стилінде өтеді; ойыншылардың кейіпкерлері төрт бағытта қозғала алады және басқа адамдармен сөйлесе алады. Ойыншылар жабайы Покемонды шөп арасында жүріп, Покемондарымен серфинг жасап, үңгірлерде және басқа да тәсілдермен кездестіре алады. Олар басқа тренерлердің Покемондарымен де шайқаса алады. Мұндай жағдайда ойын, ойыншылар мен олардың Покемондары экранның сол жағында, ал қарсыластары оң жағында көрінетін шайқас экранына ауысады. Покемонның және олардың тренерлерінің статистикасы әрбір қатысушының жанында көрсетіледі; бұл статистикаға Покемонның деңгейі, әрбір тренердің Покемон саны (бірден алтыға дейін), Покемонның денсаулығы және у, сал немесе күйік сияқты статус эффектілері кіреді. Тренерлер өздерінің тобындағы алғашқы Покемонды жібереді және олар кезекпен шабуылдайды, ал бірінші соққы әдетте екі Покемонның жылдамдығына байланысты анықталады. Ойыншылар төрт опцияның бірін таңдай алады: Шаю, Сөмке, Ауыстыру және Қашу. Әр Покемонның әртүрлі эффектілері, қолданылу саны және түрлері бар төрт қимылы бар, мысалы, Шөп немесе Психикалық. Покемонның денсаулығы 0-ге жеткенде, ол есінен таяды, бұл тренерді Покемонды ауыстыруға мәжбүр етеді. Егер бір тренердің Покемондары бітсе, шайқас аяқталады. Адам басқаратын Покемон шайқаста жеңіске жеткенде, ол тәжірибе алады. Жеткілікті тәжірибе Покемонның деңгейін көтереді, бұл оның статистикасын жақсартады – шабуыл, қорғаныс, арнайы шабуыл, арнайы қорғаныс, денсаулық және жылдамдық – және кейде жаңа қимылдарды береді, сондай-ақ Покемонның эволюциялануына себеп болады. Кейбір шайқастарда екіге екі шайқасқа рұқсат етіледі; кейбір қимылдар серіктестерді қолдау үшін, ал басқалары екі немесе одан да көп Покемонға шабуыл жасау үшін жасалған. Ruby және Sapphire ойындарында ойыншы екі нақты тренермен шайқасса, Emerald ойынында ойыншы екі тренермен 2-ге 2 шайқасқа қатыса алады, олардың екеуімен де жеке шайқасуға болады. Әр Покемонның шайқаста көмектесетін қабілеті бар, мысалы, егер Покемон есінен таюға жақын болса, оның күші артады. Ойыншылар кездестірген жабайы Покемонды Покеболдар деп аталатын заттарды қолдана отырып ұстауға болады, олардың сәттілік мүмкіндігі жабайы Покемонның қаншалықты әлсіз болса, соғұрлым жоғары болады. Ойыншылар үшінші буынның кез келген Покемон ойынын, соның ішінде Emerald, Ruby, Sapphire, FireRed және LeafGreen ойындарын пайдалана отырып, Game Boy Advance жүйелерін байланыстыру арқылы бір-бірімен шайқаса және сауда жасаса алады. Бұл Game Boy Advance байланыс кабельін немесе FireRed және LeafGreen ойындарымен бірге келген сымсыз адаптерді пайдалану арқылы жасалуы мүмкін. Ол сондай-ақ Pokémon XD: Gale of Darkness ойынымен үйлесімді. Бұл ойыншыларға әдетте Emerald ойынында қол жетімді емес Покемонға сауда жасауға мүмкіндік береді. Традициялық шайқас пен әлемдік стильден басқа, ойыншылардың Покемондары Покемон сайыстарына қатыса алады, онда олар бес сайыс санатында жеңіске жетуге тырысады: «Салқын», «Әдемі», «Сүйкімді», «Ақылды» және «Қатаң». Ойыншылардың кейіпкерлеріне әлемдік картаны көруге, олардың Покемондарының сайыс статистикасын тексеруге және олармен сөйлесуге немесе шайқас жоспарлауға болатын тренерлермен телефон арқылы байланысуға мүмкіндік беретін PokéNav деп аталатын құрылғы беріледі. Бұл «Тренердің көзі» деп аталатын функцияны алмастырады, ол ойыншыларға белгілі бір тренерлерді тіркеуге және олардың шайқасқа дайын екенін көруге мүмкіндік береді. Бұл ойыншыларға бұрынғы Покемон ойындарында болмаған жаттықтырушылармен шайқасуға мүмкіндік береді. Emerald ойынында бірнеше жаңа мүмкіндіктер мен өзгерістер бар, мысалы, шайқастағы Покемонның анимациясы және бұрынғы ойындардағы шайқас мұнарасының кеңейтілген нұсқасы – Battle Frontier деп аталатын аймақ. Ойыншылар ойын барысында бірнеше рет кездесетін адам, Покемон лигасының чемпионын жеңгеннен кейін, Battle Frontier-ге кіруге рұқсат береді. Battle Frontier-де жоғарыда аталған шайқас мұнарасынан басқа тағы алты жаңа аймақ бар. Бұл аймақтарды аяқтау ойыншыларға «Жауынгерлік ұпайларын» береді, оларды шайқас кезінде және одан тыс уақытта сыйлықтар алуға жұмсауға болады. Жапондық нұсқасы Nintendo eReader-мен үйлесімді, бірақ ағылшын тіліндегі нұсқасының табысқа жетпегендігіне байланысты бұл мүмкіндік алынып тасталды. Сондай-ақ, жапондық нұсқасында eReader-мен үйлесімді Trainer Hill аймағы бар. Mew, Lugia және Ho-Oh сияқты бұрынғы Покемон ойындарынан шыққан сирек Покемонды ойын ішіндегі оқиға арқылы алуға болады.
Орнату және оқиға
Оқиғаның орны мен сюжеті «Руби» мен «Сапфир» ойындарына ұқсас. Ойыншылар жігіт немесе қызды таңдауға болады, екеуіне де жасыл түс схемасында жаңа киімдер берілген, және туған қалаларынан ойын әлемінің қалған бөлігіне аттанар алдында үш Покемонның бірін таңдай алады. Ойыншылар әртүрлі Покемон түрлерін ұстап, оларды дамыту арқылы Покедексін толтыруға міндетті. Сонымен қатар, олар сегіз жаттығу залын аяқтауға, Элит Төрттік пен оның Чемпионын Покемондарымен шайқасып жеңуге тиіс. Жол бойында олар екі қарсылас табады: профессор Бёрчтің баласы Мэй немесе Брендан, және Петалбургтен келген ұялшақ Уолли, ал оған ойыншы өзінің алғашқы Покемонын – Ралтсты ұстауға көмектеседі. Олар сондай-ақ Хон аймақтық чемпионы Уоллеспен де кездеседі. Саяхаты барысында олар «Магма» және «Аква» командаларымен бетпе-бет келеді, бұлар бұрын тек «Руби» және «Сапфир» ойындарында ғана кездесетін. Екеуінің де мақсаты – Покемонға пайда келтіретін, олардың пікірінше, әлемді өзгерту. «Магма» құрлықты кеңейтуді қалайды, ал «Аква» теңізді кеңейтуді көздейді. Екеуі де аңыз Покемон Граудон мен Кёгреді шақыру арқылы сәйкес мақсаттарына жетуді жоспарлайды. Екі команда да ландшафтті өзгертуге талай рет тырысады. «Магма» командасы жанартауды атқызуға, ал «Аква» командасы ауа райын өзгертетін Покемонды ұрлауға әрекеттеніп бақты. Ойыншы жетінші және сегізінші жаттығу залына барар арада екі команда да Тау Пиреден ұрланған мистикалық шарлардың көмегімен іздеген аңыз Покемондарын шақырады; алайда, Покемондар екі команданың біріне де бағынудан бас тартып, шайқас бастайды, нәтижесінде әлем үздіксіз құрғақшылық пен кұйбыр жаңбыр арасында ауысып тұрады. Ойыншы аңыз Покемон Райкуазаны шақыру үшін мұнараға көтеріледі, ол екінші екі Покемонның ашуын басады. Ойыншы Элит Төрттікті жеңгеннен кейін, Хоэнн аймағында Латиас және Латиос ұшып бара жатқан екі Покемонмен кездеседі, сондай-ақ ойыншы үшін бірнеше жаңа сынақтар ұсынатын «Шайқас шекарасы» деп аталатын жаңа аймаққа кіруге мүмкіндік алады. Ойыншы енді Киогре мен Граудонды ұстай алады, оларды іздеу үшін Ауа райы институтының ғалымымен сөйлесу жеткілікті.
Даму және насихаттау
Pokémon Emerald ойынын Game Freak әзірледі және Nintendo Game Boy Advance үшін жариялады. Бұл туралы алғаш рет Coro Coro журналында хабарланды. Ол Nintendo e Reader және 2004 жылдың 7 қазанында Emerald үшін шығарылған 83 картамен үйлесімді. Сымсыз адаптер Emerald-тың жапондық нұсқаларымен бірге келді; бұл ойынның ағылшын тіліндегі нұсқаларынан алынып тасталды. Nintendo компаниясы Emerald-қа қатысты бірнеше жарнамалық шаралар өткізді. Nintendo ойыншылардың "Pokémon Emerald Ultimate Frontier Battle Brain" атануы үшін бәсекелесетін Emerald негізіндегі жарыс ұйымдастырды. Байқау АҚШ және Канаданың жеті аймағында өтті, онда әр аймақтан екі-екіден 14 финалист Сиэтлдегі Вашингтон штатының Space Needle-де Жапонияның Нагоя қаласындағы Pokémon паркіне екі адамға саяхат үшін күш сынасты. Сондай-ақ, адамдар жарысты тамашалау үшін Space Needle-ге саяхат жеңіп алу мүмкіндігіне ие болды. Жарыс Pokémon кейіпкерлері мен олардың қабілеттері туралы білімді тексеруден тұрды. Nintendo сонымен қатар ойынды алдын ала тапсырыс бергендерге Pokémon веб-сайтына, коллекционерлік қаптамаға және Battle Frontier нұсқаулығына эксклюзивті қол жеткізуге мүмкіндік беретін алдын ала тапсырыс бағдарламасын ұсынды. 2005 жылғы Comic Con International-дың 2029 стендіне Game Boy Advance-ті Emerald көшірмесімен және сымсыз адаптерімен келген ойыншыларға Mystic Ticket деп аталатын ойын ішіндегі зат сыйланды, ол ойыншыларға Лугия мен Хо-О-ны ұстауға мүмкіндік береді.
Сыни қабылдау
Pokémon Emerald жалпы оң қабылдау алды және Metacritic пен GameRankings сайтында тиісінше 76/100 және 76.65% жиынтық баға алды. IGN-нің Крейг Харрисі Emerald-қа аса қызығушылық танытпағанын, бірақ бұл жақсы ойын екенін және Ruby немесе Sapphire ойнамағандар үшін ең жақсы нұсқа екенін мойындады. GameSpot-тың Райан Дэвис бұл Ruby мен Sapphire-ге ұқсас болғанына қарамастан, сапалы тәжірибе екенін және қатты жанкүйерлер оның өзгерістерін бағалайтынын атап өтті. Nintendo Life-тың Лори Блейк Emerald-тің ретроспективті шолуын жасады; ол Pokémon ойындарының жақсы қартайғанын, бірақ әлі де 1996 жылғыдай сезінетінін айтты. Ол сондай-ақ, оның Ruby мен Sapphire-ге ұқсастығы оның міндетті түрде болуына кедерілгенін, бірақ бәрібір жақсы ойын екенін мәлімдеді. AllGames-тың Джулия Регес ойынның жас ойыншылар үшін көп құндылығы бар екенін, бірақ ересек ойыншылардың қызығушылық танытпауы мүмкін деп ойлады. Ол Nintendo-ның Pokémon ойындарының ремейктерін әртүрлі Star Wars ремейктерімен салыстырды. IGN-нің Одри Дрейк ойынды екі жауыз топты пайдаланғаны үшін мақтады және оны Ruby мен Sapphire-ден "айқын ерекшелену" деп атады. Ол гимназия жетекшілерімен қайтадан күресу мүмкіндігінің ойыншылар үшін "қызықты сынақ" тудыратынын сезінді. Ол сондай-ақ Emerald-ті Ruby мен Sapphire-мен бірге Nintendo 3DS eShop-та көргісі келетін Game Boy Advance ойындарының тізіміне қосты. 1UP.com-ның IGN-нің Лукас М. Томасы Battle Frontier-де ойнамас бұрын бүкіл ойынды ойнауы керектігіне өкінді. Джереми Пэриш Emerald-ті ұшаққа алып жүруге болатын ең жақсы ойындардың бірі деп атады. 1UP.com редакторы Кэт Бейли оны "түпнұсқаларын артта қалдырған" ремейктер тізіміне қосты. Ол Battle Frontier-ді және оның Ruby мен Sapphire-дегі кемшіліктерді жойғанын мақтады.
Сатылымдар
Emerald Жапонияда бірінші аптада 791 000 дана, ал бірінші күні 372 000 дана сатылып, тізімде бірінші орынға шықты. 2004 жылы Жапониядағы ең көп сатылған ойындардың арасында төртінші орынды иеленді. Жыл ішінде 1,4 миллион дана сатылды және Dragon Quest V: Hand of the Heavenly Bride, Pokémon FireRed және LeafGreen (жиналып есептегенде), сондай-ақ Dragon Quest VIII: Journey of the Cursed King ойындарынан кейін қалды. Жапониядағы 2010 жылғы ең көп сатылған 1000 бестік видео ойындар тізімінде Emerald 779-шы орынды иеленді, 7 724 данасы сатылды, жалпы сатылған саны 1 916 505 дананы құрады. Бұл тізімдегі Game Boy Advance ойындарының жалғыз өкілі болды. АҚШ-та Emerald ойынына 146 мыңнан астам адам алдын ала тапсырыс берді. 2005 жылдың 1 маусымына дейін әлем бойынша 1,72 миллион дана сатылды. Бұл 2005 жылдың бірінші жартысындағы ең көп сатылған екінші ойын болды. IGN жүргізген сауалнамада оқырмандар Emerald ойынын 2005 жылғы мерекелік маусымдағы ең танымал Game Boy Advance ойыны деп таныды. Ол 2005 жылдың соңында Madden NFL 06 ойынынан кейін екінші орынды иеленді. 2005 жылдың соңына қарай Еуропада 1,2 миллион, ал әлем бойынша 5 миллионға жуық дана сатылды. Бүгінгі таңда ол Game Boy Advance ойындарының ең көп сатылған үш ойынының бірі. 2007 қаржы жылының сотына дейін жалпы сатылған саны 6,32 миллион дананы құрады. 2005 жылдың қараша айында Nintendo Power қателік жіберіп, "Emerald ойынынан түскен жалпы табыс Нептун планетасының мөлшеріндегі нағыз изумрудтың құнынан асып кетеді" деп хабарлады.