Кіріспе

2004 жылғы Pokémon FireRed Version (ポケットモンスター ファイアレッド, Poketto Monsutā Faiareddo) және Pokémon LeafGreen Version (ポケットモンスター リーフグリーン, Poketto Monsutā Rīfugurīn) – 1996 жылғы ролдік бейне ойындардың 2004 жылғы жаңадан жасалған нұсқалары. Оларды Game Freak әзірледі, ал Game Boy Advance платформасы үшін The Pokémon Company және Nintendo жариялады. FireRed және LeafGreen алғаш рет 2004 жылдың қаңтарында Жапонияда, ал Солтүстік Америка мен Еуропада 2004 жылдың қыркүйегі мен қазанында шықты. Бұл ойындар Pokémon бейне ойындары сериясының үшінші буынының бөлігі болып табылады және франшизадағы бұрынғы ойындардың тұңғыш рет жақсартылған қайта жасалуы есептеледі. Алдыңғы ойындардағы сияқты, ойыншы жоғарыдан кейіпкерін басқарады және кезекпен шайқасқа қатысады. Ойын барысында ойыншы Покемонды ұстап, шайқаста қолдану үшін өсіреді. Канто аймағында өрбитін ойынға жаңа мүмкіндіктер, атап айтқанда, жағдаятқа қарай көмек көрсететін мәзір және ойыншы оқиғаның белгілі бір кезеңінен кейін кіре алатын жаңа аймақ (Севи аралдары) қосылды. Ойын Game Boy Advance Wireless Adapter-мен үйлесімді, ол бастапқыда ойынмен бірге жиынтықта келген. Ойын көбінесе жағымды пікірлер алды, Metacritic сайтындағы жиынтық бағасы 81 пайызды құрады. Көптеген сыншылар ойындарға жаңа мүмкіндіктер енгізілгенін, сонымен қатар серияның дәстүрлі геймплейін сақтап қалғанын жоғары бағалады. Графика мен дыбысқа қатысты пікірлер көбінесе қарама-қайшы болды, кейбір сыншылар олардың тым қарапайым екенін және алдыңғы ойындармен, атап айтқанда Pokémon Ruby және Sapphire ойындарымен салыстырғанда жетілдірілмегенін айтты. FireRed және LeafGreen коммерциялық сәттілікке жетті, бүкіл әлем бойынша шамамен 12 миллион дана сатылды. Алғашқы шығарылымынан екі жылға жуық уақыт өткен соң, Nintendo оларды Player's Choice ойындары ретінде қайта сатты.

Ойын процесі

Қол тұтқалы консольдарға шығарылған барлық Pokémon рөлдік ойындары сияқты, FireRed және LeafGreen үшінші тұлғада, жоғарыдан қарап ойнатылады. Негізгі экран – ойыншы басты кейіпкерді басқаратын әлем. Мұнда ойыншы Pokémon, заттар мен ойын параметрлерін реттей алатын мәзір интерфейсіне кіре алады. Ойыншы жабайы Pokémon кездестіргенде немесе оқытушымен шайқасқанда, экран ойыншының Pokémon және қатысқан Pokémon көрсетілетін кезекті шайқас экранына ауысады. Шайқас кезінде ойыншы өз Pokémon-ының орындауы үшін қимыл таңдай алады, зат қолданады, белсенді Pokémon-дарын ауыстырады немесе қашуға тырысады (тек жабайы шайқастарда). Барлық Pokémon қимылдарының қуаттық ұпайлары (PP) бар; егер Pokémon оянғанда қимыл жасауға тырысса, қимылдың PP-сы 1-ге азаяды. Қимылдың PP-сы нөлге жеткенде, Pokémon сол қимылды қолдана алмайды. Барлық Pokémon-дардың өмірлік ұпайлары (HP) бар; егер Pokémon-ның HP-сы нөлге дейін төмендесе, ол әлсірейді және қайта жандандырылмайынша шайқаса алмайды. Қарсыластың Pokémon әлсірегенде, шайқасқа қатысқан барлық ойыншының Pokémon-дары белгілі бір мөлшерде тәжірибе ұпайларын (EXP) алады. Жеткілікті EXP жинағаннан кейін Pokémon деңгейі көтеріледі. Pokémon-ды ұстау – ойынның маңызды бөлігі. Жабайы Pokémon-мен шайқас кезінде ойыншы оған Poké Ball тастай алады. Егер Pokémon сәтті ұсталса, ол ойыншыға тиесілі болады. Ұстау мүмкіндігіне әсер ететін факторлар – нысана Pokémon-ның HP және қолданылған Poké Ball түрі: нысананың HP-сы төмен және Poké Ball күшті болған сайын, ұстау мүмкіндігі артады. FireRed және LeafGreen Red және Green-нің жаңадан жасалған нұсқалары болғанымен (Pokémon Green тек Жапонияда шығарылды, ал халықаралық нұсқасы Blue болды), оларда пайдалану ыңғайлылығы жақсартылған, мысалы, контекстік оқу құралы ойыншыларға кез келген уақытта ойын ішіндегі деректерді қарауға мүмкіндік береді, таңдау батырмасын басып. Сонымен қатар, сақталған ойынды жалғастырғанда, ойыншыларға бұрын жасаған соңғы төрт әрекеті көрсетіледі, бұл олардың бұрын не істеп жатқанын еске түсіруге көмектеседі. Ойыншылар сондай-ақ Pokémon Ruby және Sapphire, сондай-ақ Pokémon Colosseum-мен байланыса алады, бұл оларға 350-ден астам Pokémon алуға мүмкіндік береді. FireRed және LeafGreen сериядағы Game Boy Advance Wireless Adapter-мен үйлесімді болатын алғашқы ойындар болып табылады, ол ойынмен бірге жеткізіледі.

Орнату

Pokémon FireRed және LeafGreen оқиғалары көбінесе ойдан шығарылған Канто аймағында өтеді. Бұл Покемон әлеміндегі көптеген аймақтардың бірі, онда Покемон түрлерінің әртүрлі географиялық орталары, адамдар тұратын қалалар мен елді мекендер, сондай-ақ орналасқан жерлер арасындағы бағыттар бар. Кейбір аймақтарға ойыншылар арнайы зат алғаннан кейін немесе олардың Покемондары арнайы қабілет үйренгеннен кейін ғана кіре алады. Сюжеттің соңына жақын, басты кейіпкер бұрынғы Қызыл және Көк ойындарында болмаған жаңа аймақ – Севи аралдарына саяхаттауға мүмкіндік алады. Севи аралдары жеті аралдан тұратын архипелаг болып табылады және онда Джото аймағына ғана тән Покемон түрлері, сондай-ақ бірнеше ойын аяқталғаннан кейінгі тапсырмалар бар. Севи аралдарындағы аталған тапсырмалар орындалғаннан кейін, Руби және Сапфир ойындарымен Хоэн аймағына тән Покемон түрлерін айырбастау мүмкіндігі ашылады.

Әңгіме

FireRed және LeafGreen ойындарының үнсіз басты кейіпкері – Палет Тауны деген шағын қалада тұратын бала. Ойыншылар саяхатын бастағаннан кейін, биік шөпке жалғыз кіргенде, бір дауыс тоқтауға ескертеді. Әйгілі Покемон зерттеушісі Профессор Оак, ойыншыға мұндай шөптердің көбінесе жабайы Покемонның мекені екенін, ал оларды жалғыз кездестірудің өте қауіпті болуы мүмкін екенін түсіндіреді. Ол ойыншыны өз зертханасына алып барады, онда олар Оактың немересімен, тағы бір болашақ Покемон жаттықтырушысымен танысады. Ойыншы мен оның қарсыласына саяхаттары үшін бастапқы Покемонды таңдау тапсырылады. Қарсыласы оларды жаңадан алған Покемонмен Покемон шайқасына шақырады және ойын барысында белгілі бір сәттерде ойыншымен шайқасуды жалғастырады. Келесі қалаға жеткеннен кейін ойыншыдан Профессор Оакқа хабар жеткізуді сұрайды. Зертханаға оралғаннан кейін оларға Pokédex тарту етіледі – қолға түскен әр Покемон туралы жазбаларды сақтайтын жоғары технологиялық энциклопедия. Содан кейін Оак ойыншыдан ойындағы барлық Покемонның толық тізімін жасау арманының орындалуына көмектесуін сұрайды. Аймақтағы қалаларды аралап жүргенде ойыншы Покемон залы деп аталатын арнайы орындарға кездеседі. Бұл ғимараттардың ішінде залдағы басшылар болады, олардың әрқайсысын Покемон шайқасында жеңіп, зал белгісін алу қажет. Сегіз белгі жиналғаннан кейін ойыншыға аймақтағы ең үздік Покемон жаттықтырушыларынан тұратын Канто Покемон Лигасына қатысуға рұқсат беріледі. Онда ойыншы Элит Төрттікпен шайқасады. Сонымен қатар, ойын барысында ойыншы Покемонды зәбірлейтін қылмыстық ұйым – Team Rocket күштерімен күресуі керек. Олар сирек кездесетін Покемонды ұрлаудың көптеген жоспарларын құрастырады, олардың барлығын ойыншы жоққа шығарады, ұйым басшысы Джованнимен кездесіп, оны жеңеді. Ойыншылар алғаш рет Элит Төрттікке жеңілгеннен кейін, олардың бірі – Лорелей жоғалып кетеді. Севии аралдарына кіргеннен кейін ойыншы Лорелейді үйінде табады және оны өздерімен бірге қайтуға көндіреді. Тағы да бір рет басты кейіпкер Team Rocket-тің жоспарларын бірнеше рет тоқтатып, екі артефакт – Рубин мен Сапфирді қалпына келтіріп, оларды One Island-тағы басты компьютерге орналастырады. Содан кейін ойыншы Руби, Сапфир, Изумруд, Colosseum және XD ойындарымен айналыса алады.

Даму

FireRed және LeafGreen алғаш рет 2003 жылдың қыркүйегінде 1996 жылы Жапонияда шыққан Pocket Monsters Red және Blue ойындарының жаңадан жасалған нұсқалары ретінде жарияланды. Ойын директоры Джуничи Масуда жаңа ойындар қарапайымдық идеясы негізінде жасалатынын мәлімдеді. FireRed және LeafGreen ойындарының Game Boy Advance Wireless Adapter-мен байланысы Nintendo президенті Сатору Ивата тарапынан «жеке кездесулердегі шайқастарды, ақпарат алмасуды және басқалармен байланысты жақсартуға» мүмкіндік беретіні ретінде мақұлданды. Жаңа ойыншылар үшін пайдалануды жеңілдету мақсатында ойынға жаңа интерфейс енгізілді, сондай-ақ жолдан адасқан немесе шатасқан ойыншыларға көмектесетін контекстік ойын көмек жүйесі құрылды. The Pokémon Company президенті Цунеказу Ишихара: «Біз мұны қайта жасау деп есептемейміз. Біз бұл – сымсыз технологиямен жаңа ойын деп санаймыз», – деді ол бірге келген сымсыз адаптерге сілтеме жасай отырып. FireRed және LeafGreen ойындарының эксклюзивті жапондық өндірісі Pokémon Ruby және Sapphire ойындарының табысқа ие болғанына қарамастан, жарты миллион данамен шектелді. IGN Nintendo жаңа ойындарға сұраныстың азайғанын күткен немесе оны бірге келген сымсыз адаптердің өндірісі шектеген болуы мүмкін деп болжады. FireRed және LeafGreen ойындарының Солтүстік Америкадағы нұсқалары 2004 жылы DICE іс-шарасында жасырын түрде жарияланды. Түпнұсқа ойындар Солтүстік Америкада «Қызыл» және «Көк» деп шығарылса да, жаңадан жасалған нұсқалары «Қызыл» және «Жасыл» деген жапондық атауларын сақтап қалды. Масуда бұл оның таңдауы екенін айтты, себебі жапырақ бейбіт символды білдіреді, ал су символы от символымен қақтығыс тудыруы мүмкін екенін көрген ол, оның орнына суды таңдаудан бас тартты.

Музыка

Ойындарда қолданылған музыка классикалық ойын консольдарынан алынған және Го Ичинозе сазға қойды. Масуда мен Ичинозе Red және Blue-да қолданылған негізгі фондық дыбыстарды қайта пайдаланған музыканы өзгертуге қатысты шешім қабылдады, оның орнына оларды қосымша дыбыстармен жаңартты. Кейбір әндер түпнұсқа саундтрекпен салыстырғанда қосымша тональдық өзгерістерге ие, ал Тренер шайқасы сияқты әндер GBA үшін MIDI форматында жаңадан жазылған және ноталар арасында питч бұрылыстарын қамтиды. "GBA Pokémon FireRed & LeafGreen Super Complete" деген атпен екі дискілік музыкалық жинақ жарық көрді, бірінші дискіде ойында әдетте қолданылатын барлық музыка болды, ал екінші дискіде ойындағы музыкаға негізделген және одан шабыттанған бонус тректер жинақталған. Олардың ішінде екі вокалдық трек бар.

Қабылдау

FireRed және LeafGreen ойындары көбінесе жағымды пікірлер алды, ал Metacritic-те ойындардың жиынтық бағасы 81 пайызды құрайды. IGN-нің Крейг Харрис ойындарға "Тамаша" 9.0/10 бағасын берді және ойын жасаушыларды "қолға ұсталатын нарық үшін өте жақсы жұмыс істейтін" ойын жасағаны үшін мақтады. Ол: "Бұл Ruby және Sapphire сияқты әртүрлі емес, бірақ бәрібір өте қанағаттандырады" деді. Харрис ойындардың графикасы туралы жағымсыз пікір білдірді, оны "шектелген" және "қарапайым" деп санады. Game Informer ойынды "Өте жақсы" 8/10 деп бағалады, себебі ол "көп көңіл көтеретін", бірақ графиканы басқа қолға ұсталатын ойындармен салыстырғанда "ешқандай ерекшеліктері жоқ" деп тапты. FireRed және LeafGreen АҚШ-та шығар тұрмас бұрын, тамыз айының бірінші жартысында ойындарға 150 000-нан астам алдын ала тапсырыс түсті, бұл Ruby және Sapphire алған тапсырыстардан екі есе көп. Nintendo-ның маркетинг және корпоративтік байланыс жөніндегі аға вице-президенті Джордж Харрисон: "Бұл алдын ала сату ойыншылардың қызығушылығы екі еседен астам екенін көрсетеді!" деді. FireRed және LeafGreen АҚШ-та шыққаннан кейін бір айдың ішінде бір миллионнан астам данасы сатылды. 2008 жылдың 31 наурызына дейін әлем бойынша 11,82 миллион данасы сатылды. Кейіннен бұл ойындар Солтүстік Америкада Nintendo's Player's Choice желісіне қосылып, едәуір төмен бағамен қайта сатылды. Дегенмен, бастапқы нұсқадан айырмашылығы, Player's Choice нұсқасына сымсыз адаптер қосылмады.