Кіріспе

Американдық өнеркәсіпші және саясаткер (1792–1855)

Эббот Лоуренс (16 желтоқсан 1792, Гротон, Массачусетс – 18 тамыз 1855) – көрнекті американдық кәсіпкер, саясаткер және қайырымдылық жасаушы. Ол Мерримак өзенінің жағасында қоныс құрып, кейіннен оның атымен аталатын Лоуренс, Массачусетс қаласын құрған өнеркәсіпшілер тобының мүшесі болды.

Ерте өмір және білім

Лоуренс 1792 жылдың 16 желтоқсанында Массачусетс штатының Гротон қаласында, Америка Тәуелсіздік соғысының офицері Сэмюэл Лоуренстің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Гротон академиясында, қазір Лоуренс академиясы деп аталатын оқу орнында білім алды.

Мансап

1808 жылы бітіргеннен кейін Лоуренс ағасы Амостың фирмасында бас клерк болып жұмыс істеді. 1814 жылы оқуын аяқтаған соң, олар серіктестік құрды, ол Ұлыбритания мен Қытайдан импортпен айналысты, кейін мақта-тоқыма өндірісіне де көшті. Фирма бастапқыда A. & A. Lawrence деп аталды, бірақ кейін A. & A. Lawrence and Co. болып өзгерді. Ол Амос қайтыс болғанға дейін жұмыс істеді және АҚШ-тағы ең ірі көтерме сауда орталығына айналды. 1812–1815 жылдардағы қиын кезеңде де табысты болды. 1818 жылы A. & A. Lawrence Бостон қаласындағы Стейт-стритте орналасқан Саффолк банкіне, ақша айырбастау банкіне 50 акция сатып алды. Фирма Жаңа Англияда мақта-тоқыма өнеркәсібінің дамуына үлкен үлес қосты. 1830 жылы Массачусетс штатының Лоуэлл қаласындағы қаржылық қиындыққа тап болған фабрикаларға көмектесті. Сол жылы Лоуэллде Саффолк, Тремонт және Лоуренс компаниялары құрылды, ал фирманың мүддесін үлкен ағасы Лютер Лоуренс өкілдік етті. 1831 жылы Амос денсаулығына байланысты бизнестен зейнеткерлікке шыққанда, Эбботт фирманың басшысы болды. 1845–1847 жылдары фирма Эбботтың құрметіне аталған Лоуренс қаласын құрып, дамытты. Эббот Эссекс компаниясының директоры болды, ол Лоуренстің су электр қуатын басқарды, содан кейін Атлантик мақта фабрикасы мен Тынық мұхиты фабрикасының президенті болды. Лоуренс ағайындылары Жаңа Англияның тоқыма өнеркәсібінің негізін қалаушылардың бірі болды. 1819 жылы Эббот Лоуренс Тимоти Бигелоудың қызы, Джон П. Бигелоудың қарындасы Кэтрин Бигелоуға үйленді. Олардың қызы Кэтрин Бигелоу Лоуренс 1854 жылдың 1 маусымында Август Лоуэллге үйленді. 1820 жылдары Лоуренс белгілі қоғамдық қайраткерге айналды, экономикалық даму үшін теміржол салуды ынтамен қолдады. Ол протекционизмді жақтады және 1827 жылы Гаррисбургте өткен протекционистік конвенцияда Массачусетс штатын өкілдік етті. Лоуренс Массачусетс штатының вигтері арасында зор ықпалға ие болды. 1834 жылы ол 24-ші Конгреске виг ретінде сайланды. 1836 жылы қайта сайлануға түспеді, бірақ 1838 жылы қайта сайланды және 26-шы Конгресте қызмет етті. 1840 жылы Уильям Генри Харрисонның президенттік науқанына белсенді қатысты. 1842 жылы Канада мен АҚШ арасындағы солтүстік-шығыс шекаралық дауды реттеу комиссары болып тағайындалды. 1844 жылы Генри Клейдің науқанын қолдады және президенттік сайлаушы болды. Лоуренс 1846 жылы Америкалық антикварлық қоғамның мүшесі болып сайланды, ал 1847 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1848 жылы Лоуренс вигтердің вице-президенттікке кандидаттығына үміткер болды, бірақ жеңіліс тапты. Тейлор президент сайлауында жеңіске жеткеннен кейін, ол Лоуренске әкімшіліктегі лауазымды ұсынды. Лоуренс министрлік лауазымнан бас тартып, Ұлыбританиядағы елші лауазымын таңдады. Ол Клейтон-Булвер шартының келіссөздеріне қатысты және 1852 жылдың қазан айында қызметтен кетті. Ол генерал Винфилд Скоттың 1852 жылғы президенттік науқанына қосылу үшін АҚШ-қа оралды. Алайда, ол вигтердің құлдыққа қатысты ұстанымына наразы болып, партиядан шықты. Лоуренс Бостонның унитарий шіркеуінде белсенді болды және түрлі мақсаттарға қаржы жұмсады. Ол Лоуренс академиясын, Бостондағы қолжетімді тұрғын үйді және Бостон қалалық кітапханасын қолдады. Сондай-ақ, ол Гарвард колледжінде Лоуренс ғылыми мектебін құру үшін 50 000 доллар берді және мектепке осыған ұқсас соманы өсиет етті. Ол 1855 жылдың 18 тамызында 62 жасында Бостонда қайтыс болды және Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Маунт-Оберн зиратында жерленді.