Жоғарғы толымды және төменгі бос молекулалық орбитальдар
HOMO and LUMO
Жоғары оккупацияланған және ең төменгі бос молекулалық орбитальдар (ЖООМО, ЕТБМО). Химиядағы маңызды түсініктер, түсі, тұрақтандырушы күшін болжауға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ең жоғары толған және ең төменгі бос молекулалық орбитальдар
Highest occupied and lowest unoccupied molecular orbitals
Химияда HOMO және LUMO молекулалық орбитальдардың түрлері болып табылады. Бұл аббревиатуралар тиісінше ең жоғары толған молекулалық орбиталь және ең төменгі бос молекулалық орбитальды көрсетеді. HOMO және LUMO кейде, мысалы, шекаралық молекулалық орбиталь теориясындағыдай, шекаралық орбитальдар деп біріктіріледі.
In chemistry, HOMO and LUMO are types of molecular orbitals. The acronyms stand for highest occupied molecular orbital and lowest unoccupied molecular orbital, respectively. HOMO and LUMO are sometimes collectively called the frontier orbitals, such as in the frontier molecular orbital theory.
Қашықтық
HOMO мен LUMO арасындағы энергия айырмашылығы – HOMO–LUMO аралығы деп аталады. Оның мөлшері өтпелі металл кешендерінің күші мен тұрақтылығын, сондай-ақ олардың ерітіндідегі түсін болжау үшін қолданылады. Қағида бойынша, қосылыстың HOMО–LUMO аралығы неғұрлым кіші болса, қосылыс соғұрлым тұрақты болады.
The energy difference between the HOMO and LUMO is the HOMO–LUMO gap. Its size can be used to predict the strength and stability of transition metal complexes, as well as the colors they produce in solution. As a rule of thumb, the smaller a compound's HOMO–LUMO gap, the more stable the compound.
Жартылай өткізгіштер
HOMO деңгейі органикалық жартылай өткізгіштер үшін, дәл сол сияқты, ең жоғары валенттілік аймағы бейорганикалық жартылай өткізгіштер мен кванттық нүктелер үшін маңызды. LUMO деңгейі мен өткізгіштік аймағының ең төменгі шегі арасында да осындай параллель жүргізуге болады.
The HOMO level is to organic semiconductors roughly what the maximum valence band is to inorganic semiconductors and quantum dots. The same analogy can be made between the LUMO level and the conduction band minimum.
Органометалл химиясы
Органометалл химиясында LUMO орбиталының мөлшері пи-лигандтарға қосылу қай жерде жүретінін болжауға көмектеседі.
In organometallic chemistry, the size of the LUMO lobe can help predict where addition to pi ligands will occur.
SOMO
SOMO – бұл жартылай толтырылған молекулалық орбиталь, мысалы, радикалдың жартылай толтырылған ең жоғары белгілі молекулалық орбиталы (HOMO). Бұл аббревиатура жартылай толтырылған молекулалық орбитальды да білдіруі мүмкін.
A SOMO is a singly occupied molecular orbital such as half filled HOMO of a radical. This abbreviation may also be extended to semi occupied molecular orbital.
Жақын орбитальдар: NHOMO және SLUMO
Егер бар болса, HOMO-дан бір энергетикалық деңгей төмен және LUMO-дан бір энергетикалық деңгей жоғарыдағы молекулалық орбитальдар да шекаралық молекулалық орбиталь теориясында маңызды рөл атқарады. Олар ең жоғары толысқан молекулалық орбитальға жақын (NHOMO) және ең төменгі бос молекулалық орбитальға жақын (SLUMO) деп аталады. Бұлар жиі сәйкесінше HOMO−1 және LUMO+1 деп те аталады.
If existent, the molecular orbitals at one energy level below the HOMO and one energy level above the LUMO are also found to play a role in frontier molecular orbital theory. They are named NHOMO for next to highest occupied molecular orbital and SLUMO for second lowest unoccupied molecular orbital. These are also commonly referred to as HOMO−1 and LUMO+1 respectively.