Кіріспе
Marvel Comics көркем кейіпкері Mastermind (Жейсон Уайнгерд) – Marvel Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде, көбінесе X-Men қарсыласы ретінде кездесетін суперзұлым. Алғашқы Mastermind – өзінің қалауынша күрделі телепатиялық иллюзияларды тудыра алатын псиондық қабілеті бар мутант. Ол алғашқы Жаман мутанттар бауырластығының негізін қалаушы мүшесі және кейіннен "Қараңғы Феникс сағасында" маңызды рөл атқарған Hellfire клубының Лорд Кардиналдарының шартты мүшесі болды. Уайнгерд Мұра вирусынан қайтыс болғаннан кейін оның үш қызы пайда болды: екеуі оның иллюзия жасау қабілетіне ие – Mastermind (Мартиник Джейсон) және Lady Mastermind (Реган Уайнгерд), сондай-ақ X-Man Pixie.
Mastermind (Jason Wyngarde) is a supervillain appearing in American comic books published by Marvel Comics, commonly as an adversary of the X Men. The original Mastermind was a mutant with the psionic ability to generate complex telepathic illusions at will that cause his victims to see whatever he wishes them to see. He was a founding member of the first Brotherhood of Evil Mutants and later a probationary member of the Lords Cardinal of the Hellfire Club, where he played an important role in "The Dark Phoenix Saga". After Wyngarde's death from the Legacy Virus, his three daughters appeared: two possessing his illusion creating abilities, Mastermind (Martinique Jason) and Lady Mastermind (Regan Wyngarde), and the X Man Pixie.
Жариялану тарихы
Жазушы Стэн Ли мен суретші және бірлескен автор Джек Керби жасаған ол алғаш рет «X-Men» комиксінің 4-шы санында (1964 жылғы наурыз) пайда болды. Крис Клермонт пен Джон Бёрн оған «нағыз есімі» Джейсон Уайнгардты берді. «Dark Phoenix Saga» және кейінгі оқиғаларда көрінетін Джейсон Уайнгардтың аты мен сыртқы келбеті бастапқыда суретші Джон Бёрнмен британдық актер Питер Уайнгардтың образына негізделген, ол Джейсон Кинг рөлімен танымал, сондай-ақ «Азаушылар» телесериалының бір бөлімінде Hellfire клубының басшысын ойнаған.
Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны
Джейсон Уайнгардтың зұлым мутанттар тобына қосылғанға дейінгі өмірі туралы ештеңе белгісіз, одан басқа ол карнавалдық мистика болған. Mastermind-тің көмегімен, олар Санто Марко, Оңтүстік Америкадағы ойдан шығарылған елді, мыңдаған сарбаздардың иллюзиясымен басып алады. Бірақ, Х-адамдар елді азат етеді, себебі профессор Х Mastermind-тің иллюзиясын ашады, және Х-адамдар отты қабырғамен қоршалып қалғанда оларға көмектеседі. Зұлым мутанттар тобының мүшесі ретінде ол Х-адамдармен көп рет қақтығысады. Ол өзінің әріптесі Скарлет Ведьманы баурап алуға тырысады, бірақ оның ниеттері оған деген шынайы сезімдерден гөрі, сүйіспеншілікке деген қанағаттандырылмаған қажеттіліктен туындаған сияқты, сондықтан ол оны үнемі кері қайтарады. Олар Шетелдікті өздерінің мақсатына тартуға тырысады, бірақ Шетелдік Mastermind-ті уақытша қатты затқа айналдырады. Сиқырдың әсері біткеннен кейін, Mastermind Жерді жаулап алуға тырысатын Үшінші топқа қосылады. Үшінші топ көшбасшысы мутант емес, шет елдік болғандықтан, ақырында тарап кетеді. Олар ғарыштан келген Мутант-остазды жеңу үшін Х-адамдармен бірігеді. Кейін Mastermind күзетшілерге түсіп қалады, бірақ Х-адамдар оны босатады. Үшінші топтың бұрынғы мүшелері, Блоб және Унус, Зұлым мутанттар тобын қайта құру үшін Mastermind-ке қосылады. Mastermind Зерттеушіні өз тобына тартуға тырысады, бірақ сәтсіз аяқталады, және оның орнына онымен күреседі. Mastermind қысқа уақытқа Екінші құпия империяның тұтқынында болады. Магнето Бауырластыққа оралып, өзінің басшылығын қайтадан қолға алады және ең соңғы мутант Альфаны жасайды. Зұлым мутанттар тобы Қорғаушылармен шайқасады, бірақ Альфа бүкіл топты нәрестелерге айналдырады. Ересек күйіне келгеннен кейін, Mastermind Hellfire клубымен байланысады, олар Х-адамдарды өздерінің мақсатына пайдалануға ниетті. Ол бастапқыда Никос болып танысады және Феникспен роман бастайды. Содан кейін ол өзінің күштерін және Эмма Фрост жасаған сананы бақылау құрылғысын қолданып, оны манипуляциялайды, өзінің иллюзиясын тікелей оның санасына жіберіп, оған Виктория дәуіріндегі аристократтың өмірін басынан өткізіп жатқанын, Джейсон Уайнгардқа (Mastermind) үйленгенін және Hellfire клубының Қара патшайымы болғанын сендіреді. Бұл оны Х-адамдарға қарсы қояды. Циклоп Фениксті астралдық жазықта босатуға тырысады, бірақ Mastermind оны сол жерде кездестіріп, жеңіске жетеді. Mastermind-тің үмітінше, Фениксті мәңгілікке өзіне байлап алудың орнына, Скотттың психикалық "өлгенінен" қорқып, ол оның бақылауынан босатылады. Оған жасағандықтары үшін ашуланған Феникс оның санасына кіріп, оған бір сәт құдайлық сезімді сезіндіреді. Бұл тәжірибе оны кататонияға түсіреді. Ақыл-есіне келгеннен кейін, Mastermind өзіне ауырсыну келтіргендерден кек алуға тырысады. Ол Эмма Фростты ұрып, оны комаға түсіреді. Ол Роугтың Кэрол Денверспен ортақ санасын тепе-теңсіз етеді, оны Мистиктен кетуге итермелейді, ал Мистикке жасаған арманы арқылы өзінің жауапты екенін білдіреді. Содан кейін Феникс өлгендіктен, ол оның жақындарынан кек алу үшін өкіл ретінде пайдалануды шешеді. Ол Вулвериннің үйлену тойын бұзады, оның болашақ әйелі Марико Яшиданы өзін тастап, қылмыстық әлеммен сөкелесуге мәжбүрлейді. Ол Х-адамдарды Циклоптың никесі Мадлен Прайордың Қара Феникстің жаңа өмірі екенін ойлауға итермелейді, оларды оны өлтіруге итермелейді, содан кейін шындықты ашады. Бірақ Циклоп Mastermind-тің күшінің үлгісін таниды, және Х-адамдар оны қысқа шайқаста жеңеді. Кейін Mastermind Феникс күшіне қол жеткізуге тырысады, бірақ Рейчел Саммерс және Экскалибур оны жеңіп алады. Ол өзінің ғаламдық санаға ие болғаны туралы жалған сеніммен түрмеге қамалады. Кейін ол "Мұра" вирусынан қайтыс болады. Өлмес бұрын, ол Жан Грейден оған жасағандықтары үшін кешірім сұрайды, оның ішіндегі құдіретті Феникс күшін бақылауға тырысқандығы үшін. Ол оны кешіреді, және ол Жан Греймен бірге өлуден құтқару үшін соңғы әрекетін жасайды. Өлгеннен кейін, Mastermind флешбэкте пайда болады, онда "Генерал" деп аталатын суперзұлым Sentry-дің санасына өзінің иллюзиясын салу үшін оған ақы төлегені көрсетіледі, бұл Sentry-ді "өз күшін пайдаланудан қорқытады, [Ол] егер ол жасаса, әлем шайтаннан шабуылға ұшырайды деп ойлайды". Бұл Mastermind-тің Бос орынның пайда болуына жауапты етуі мүмкін, ол Sentry-нің зұлым қарсыласы, ол Sentry-ге өз күшін пайдалануына кедергі келтіру үшін Mastermind-тің имплантациялаған тежелімдерінің көрінісі. Ол сондай-ақ, Лорна Дейн өзінің ата-анасының қазасына жауапты екенін білген кезде флешбэкте пайда болады. Магнето, оның магниттік импульсымен оқиға орнына тартылып, Mastermind-тің оның естеліктерін сол күні қайта жазу үшін мистикалық күштерін пайдалануын бұйырады, өйткені ол оның қабілеттеріне немесе оның ұсына алатын өмірге дайын емес деп сенді, нәтижесінде ол кішкентай кезінде ұшақ апатында қайтыс болған ата-анасы туралы сенімге ие болады. Джозеф белгісіз жағдайларда қайта тірілтіліп, Астрамен және Блоб, Mastermind, Quicksilver, Scarlet Witch және Toad-тың мутацияланған деформацияланған нұсқаларымен жаңа мутанттар тобын құрайды, олардың барлығы Джозеф жасаған клондар. "Empyre" оқиғасы кезінде Mastermind Кракоада тірілген мутанттардың арасында болады. Магик Геношаға психикалық мутанттарды шақырып, психикалық шабуылдарға қарсы әлсіз Cotati тұқымдық қабығымен күресуге шақырғанда, Mastermind шақырылғандардың арасында болады. Ол Магиктің Котатинавтпен шайқасқа қатысқанын көреді.
Күштері мен қабілеттері
Мастермайнд өте реалистикалық псионикалық иллюзиялар жасау қабілетіне ие. Ол басқа адамдарға шындықта жоқ нәрселерді көруге, естуге, сезінуге, иіскеуге және дәм татуға мүмкіндік береді. Мысалы, ол өзін басқа адам сияқты көрсетуі немесе қабырға сияқты сезіндіруі, тіпті көрінбейтіндей болуы мүмкін. Ол өз күштерін көбейту үшін де пайдалана алады. Мастермайндтың қабілеттерінің әсер ету радиусы бүкіл қалаға жетеді. Ол тіпті профессор Х және Жан Грей сияқты күшті телепаттарға да әсер ете алады, бірақ Қара Фениксті манипуляциялау үшін Ақ Королева берген "ойды ұстау механизмі" деп аталатын күшейткіш құрылғы қажет болды. Бұл құрылғы оған иллюзияларды тікелей ақыл-еске енгізіп, оның "көруіне" мүмкіндік берді, сондай-ақ оның ойларын қашықтықтан бақылауға мүмкіндік берді.
Отбасы
Оның есімі мен қабілеттері әлі де қыздары – Мартиника Джейсон мен Реган Уайнгард арқылы сақталып келеді. Екеуі де түпнұсқа Мастермайндтан күштірек көрінеді; Мартиника қала көлемінде иллюзиялар тудыра алады, тіпті адамдарды гипнозға түсіріп, олар толығымен басқа шақырда екеніне сендіреді, ал Реганның қауіпті иллюзиялары оның есінен кеткеннен кейін де жалғаса береді. X-Men: Pixie Strikes Back комиксінің екінші санында X-Man Пиксидің анасы, Гвинн ханым, өзін Уайнгард отауына телепорттайды, онда Реган Мартиникамен шайқасып жатады және Пикси олардың жартылай қарындасы екенін ашады. Гвинн ханым оларға көмектесу үшін күш ұсынып, Сатурнин ұрлап кеткен Пиксиді іздеуге тырысады. Демонмен соңғы кездесуде Пикси X-23 оларға шабуыл жасауға тырысқанда Реган мен Мартиниканы телепорттап алып кетеді.
Марапаттар
2009 жылы IGN Mastermind-ті "100 ең жаман комикс кейіпкері" тізімінде 98-ші орынға қойды. 2017 жылы WhatCulture Mastermind-ті "10 ең зұлым X-Men жаулары" тізімінде 7-ші орынға қойды. 2018 жылы CBR.com Mastermind-ті "25 X-Men жаулары, әлсізден күштіге дейін" тізімінде 16-шы орынға қойды. 2019 жылы CBR.com Mastermind-ті "Сырттай әлсіз көрінетін (бірақ іс жүзінде өте күшті) 10 X-Men жауы" тізімінде 2-ші орынға қойды. 2021 жылы Screen Rant Mastermind-ті "X-Men: Зұлым өзгерушілер бауырластығының 10 ең күшті мүшесі" тізіміне қосты.
Апокалипсис дәуірі
1995-1996 жылдардағы "Апокалипсис дәуірі" сюжетіндегі балама уақыт желісінде Джейсон Уайнгард Апокалипсистің үкімімен зардап шеккен көптеген адамдардың бірі. Ол уақыт саяхатшысы Sugar Man жүргізген тәжірибелердің құрбаны болды, бұл оны сөйлеу қабілетінен айырды, бірақ оны уақыт саяхатшысы X Man, сондай-ақ Forge және Magneto құтқарады. Бірнеше жыл өткен соң ол Forge-тың "Шеттегілер" тобына қосылады, бұл театр труппасының кейпінде жүретін қарсылық ұясы. Соңында оны сыйақы аңшысы Домино өлтірді.
М үйі
2005 жылғы "М үйі" сюжеттік желісінде көрсетілген балама уақыт сызығында Мастермайнд Тони Старкпен бизнес бәсекелесі екені айтылады.
Ең керемет
Ultimate Marvel шындығында, Mastermind – Магнетоның бауырластығының мүшесі, бұл жерде Мутанттардың Үстемдігі бауырластығы деп аталады. Негізгі Marvel әлеміндегі бейнесінен айырмашылығы, ол ақ шашы бар, күн көзілдірігі мен шашын жинаған, бойы ұзын адам. Ол S.H.I.E.L.D. түрмесінде Магнето рөлін Мистик орнына орындайды, бірақ бұл кезде оның сүйіктісі Стейси де бірге болады. 2008 жылғы Ultimates 3 мини-сериалында ол Пироменмен бірігіп, Магнето мен басқа бауырластық мүшелері Савидж Лэнддегі Магнетоның базасында Ultimates-пен қақтығысқанда оған көмектеседі. Ол Валькирияға оның ең үлкен қорқынышын көрсететін иллюзиямен шабуыл жасайды, бірақ Валькирия оны қылышымен өлтіреді.
X-Men: Noir (Х-Адамдар: Қара)
2009 жылғы X Men: Noir мини-сериалында көрсетілген балама әлемде Уингард Нью-Йорктегі Эрик Магнустың мутант детективтерінің бауырластығының мүшесі болып көрінеді.
Теледидар
Mastermind «Spider Man және оның таңғажайып достары» атты мультсериалдың «Түрме жоспары» эпизодында сөйлемейтін рөлде пайда болады. Бұл нұсқасы Магнетоның Зұлым Мутанттар Бауырластығының мүшесі және «Аяла-қалпының шебері» деген атпен де танымал. Mastermind «X-Men: The Animated Series» мультсериалының төрт бөлімді «Қараңғы Феникс» эпизодында Найджел Беннеттің дауысымен көрінеді. Бұл нұсқасы «Ішкі Шеңбер» клубының мүшесі. Сонымен қатар, «Бір адамның құны» (1-бөлім) эпизодында X-Men-нің жоқ болған әлемінен келген Mastermind-тің балама уақыт желісі көрсетіледі. Mastermind «X-Men: Evolution» мультсериалында Кемпбелл Лейннің дауысымен пайда болады.
Әр түрлі
Джейсон Уайнгард "Волверин: Жоғалған із" комиксінде пайда болады, оны Билл Ирвин дауыстайды.