Кіріспе

Жаңа Зеландия крикет алаңы

Бассейн Резерваторы, демеушілік атымен Cello Бассейн Резерваторы деп те белгілі, және көбінесе Бассейн деп аталатын бұл крикет алаңы Веллингтон, Жаңа Зеландияда орналасқан. Ол тест матчтары үшін пайдаланылады және Веллингтон Файрбирдс бірінші сынып командасының негізгі алаңы болып табылады. Бассейн Резерваторы – Жаңа Зеландияның мұрасы тізіміне енгізілген елдегі ең көне бірінші сыныпты крикет алаңы. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл алаң крикеттен басқа да шаралар үшін қолданылған, мысалы, футбол матчтары, концерттер және мәдени іс-шаралар. Жаңа Зеландия крикет мұражайы Ескі Трибунада орналасқан. Онда крикетке қатысты естеліктер мен анықтамалық кітапхана бар. Мұражай 1987 жылы ашылып, 2021 жылы қайта жаңартылды.

Орналасқан жері

Бассейн қорығы Веллингтон қаласының орталық бөлігінен екі километр оңтүстікке қарай, Виктория тауының етегінде орналасқан. Үкімет үйі, Сент-Маркс шіркеу мектебі және Веллингтон колледжінің ұлдар мектебі Бассейннің оңтүстігінде, көшенің ар жағында жатыр. Бассейннің шығыс жағында 1931 жылы салынған Виктория тауы тоннелі орналасқан, ол Бассейн маңындағы қозғалысты арттырды. Бассейн қорығы Маунт Кук казармасы, Ұлттық соғыс ескерткіші, бірнеше колледждер мен орта мектептер, Каледония қонақ үйі және бұрынғы Доминион мұражайы сияқты Веллингтонның көптеген танымал орындарымен қоршалған. Өрт сөндіру станциясы стадионның қарсы бетінде орналасқан: дәстүрлі түрде оның қызметкерлері бос уақытында өтіп жатқан ойындарды тамашалап, Жаңа Зеландия командасының қақпасын түсіргенде немесе ойыншы 50 немесе 100 ұпайға жеткенде станцияның дабылын қосатын болған. Бассейн қорығы – Маунт Кук, Ньютаун және Маунт Виктория шағын аудандарының қиылысқан жері.

Құрылыс тарихы

Қазіргі Бассейн қорығы орналасқан жер бұрын көл (Бассейн көлі деп белгілі) болған. Оны теңізге канал арқылы қосып, қаланың ішкі бөлігіндегі балама порт жасау жоспарланған, жанында ірі қоймалар мен фабрикалар салынуы тиіс еді. Бірақ 1855 жылғы Уайрарапа жер сілкінісі аймақты көтеріп, көлді батпаққа айналдырды. Колонистердің ағылшын тамырына байланысты, спорт, әсіресе крикет, қоғамның демалудың маңызды бөлігі болды. Дегенмен, қала жоспарлаушылары демалыс аймақтарына жер бөлмеген. Те Аро алабы сияқты табиғи жерлер матчтарға шағын аумақ ұсынса да, колонистерлерге одан да көп демалыс алаңы қажет болды. Бұл мәселе одан да қиынға айналды, өйткені таулы Веллингтонда жазық жер табу қиын болғандықтан, осы жазықтарда ғимараттар салына бастады. 1855 жылғы жер сілкінісінен кейін, тарихшылардың бағалауынша, магнитудасы 8-ге жеткен, ықпалды азаматтар 1857 жылы жаңа жерді кептіріп, демалыс аймағына айналдыруды ұсынды. Веллингтон қалалық кеңесі бұл ұсынысты қабылдады және 3 ақпан 1863 жылы Маунт Кук түрмесінің тұтқындары жаңа жерді тегістеуге және кептіруге кірісті. Қыркүйек айына қарай батпақ кептіріліп, бүкіл аумаққа қоршау мен тік қоршаулар орнатылды. Алайда, 1863 жылдан 1866 жылға дейінгі халықтың күрт өсуі (көбінесе Парламент Веллингтонда орналасқандықтан) Бассейн қорығындағы құрылысқа кедергі келтірді, өйткені жұмысшылар басқа аймақтарға тартылды. 1866 жылдың 11 желтоқсанындағы кеңес отырысынан кейін Бассейн қорығы Веллингтондағы ресми крикет алаңы болды. Мал мен жылқыға кіруге тыйым салынды және крикет ойындарына кедергі келтірмеу үшін тек кішкентай тік қоршаулар мен бұталар отырғызуға рұқсат етілді. Одан көп ұзамай, 1868 жылдың 11 қаңтарында алғашқы крикет ойыны өтті, бірақ жерде көптеген тастар мен қызылқырлар болды, кейін төреші кейбір ойыншылар жарақаттанғандықтан кешірім сұрады. Ашылу күні болғанымен, салтанатты шаралар немесе музыка өткізілмеді, жарнамалық баннерлер де қойылмады. Осы алғашқы іс-шарадан кейін көп ұзамай Бассейн қорығында Хайленд ойындары өткізіле бастады. Ойындарды Веллингтон Каледония қоғамы ұйымдастырды, олардың штаб-пәтері Каледония қонақ үйі Бассейн қорығының оңтүстігінде әлі де тұр. Қоғам жүлде қорын ұсынды, бұл аймаққа көптеген қатысушыларды әкелді. Олардың жетістігіне байланысты қоғам Бассейн қорығының батыс жағында жаңа трибуналар салуды сұрады. Олардың ұзындығы шамамен 250-300 фунт стерлингке бағаланды. Трибуналарда тағам сататын орындар мен алаңды күтіп ұстаушылар да орналасады. Алайда, келесі жылдары, тіпті 1872 жылға дейін, Бассейн қорығының жері әлі де өте батпақты болды, кішкентай батпақ су тоғандары мен түрлі арамшөптер мен бұталар даланың үстінде өсіп жатты. 1872 жылдың соңында ойын алаңын тегістеу үшін жылқылар пайдаланылды, бұл жағдайды жақсартты. 1882 жылы Бассейн қорығында Уильям Вейкфилд ескерткіші орнатылды. Ескерткіш көп жылдар бойы сақталып, қаланың негізін қалаушыларының бірі Уильям Вейкфилдтің құрметіне басты спорт алаңында орнатылды. Павильон 1982 жылдан бері ІІ санаттағы тарихи орын, ал Бассейн қорығының барлық аумағы 1998 жылдан бері тіркелген тарихи аймақ болып табылады. Уильям Вейкфилд ескерткіші І санатта тіркелген.

Оқиғалар тарихы

Бассейн қорығында өткен алғашқы шара – 1868 жылғы 11 қаңтарда Веллингтон еріктілері мен Веллингтонға тоқтаған HMS Falcon кемесінің экипажы арасындағы бір күндік крикет матчы. Бірақ, алаңдағы көптеген тастар мен қызыл гүлдің болуы ойыншылардың жарақаттануына себеп болды. Матчтан кейін төреші алаңның нашар жағдайы үшін ойыншылардан кешірім сұрады. Осы алғашқы шарадан кейін жергілікті клубтар мен қоғамдар Бассейн қорығында спорттық және әлеуметтік жиындар ұйымдастыра бастады. Бұл жиындар ақырында жергілікті «Гайленд ойындары» деп аталатын шараға бірікті, және олардың сәттілігі алғашқы трибунаның салынуына әкелді. Шаралардың ішінде жеңіл атлетика, жарыс, би, содан кейін ағаш кесу және велосипед спорты болды. Дегенмен, алаңның кейбір бөліктері әлі де батпақты болып қалды. Бұл мәселе 1872 жылдың соңында шешілді, соның арқасында Веллингтон мен Окленд арасындағы алғашқы бірінші сыныпты крикет матчы 1873 жылғы 30 қарашада өтті. Веллингтон оңай жеңіске жетті. Бассейн қорығы Солтүстік аралдағы алғашқы регби матчын өткізгендігімен де танымал. 1921-22 жылдарғы Ұлыбританияға жасалған «Кенгуру» турына аттанбас бұрын, Аустралия регби лигасының құрамасы Бассейн қорығында көрсету матчын өткізді. Алаңда өткен алғашқы тестілік матч 1930 жылғы 24 қаңтарда Жаңа Зеландия мен Англия арасында өтті. Бір күндік халықаралық крикет 1999 жылға дейін Бассейн қорығында ойналды, содан кейін Веллингтон қалалық аймағының екінші жағындағы үлкен Веллингтон аймақтық стадионына көшірілді. 2011 жылғы 13 наурызда Бассейн қорығы 2011 жылғы Кентербери жер сілкінісінің құрбандарына көмек жинау мақсатында өткізілген «Бассейнді толтыру» крикет шарасын қабылдады. Шараға 10 000-нан астам адам келді, олардың кейбіреулері шекаралық сызық пен қоршаудың арасында отырды. Бұл – қазіргі заманда Бассейн қорығында жиналған ең көп көрермен. Матчқа қатысқан ойыншылардың арасында Шейн Уорн, Стивен Флеминг, Тана Умага, Ричард Хадли, Мартин Кроу, басқа да танымал бұрынғы Жаңа Зеландия крикетшілері, регбишілер Ричи Маккоу және Конрад Смит, сондай-ақ актерлер Рассел Кроу мен Иэн МакКеллен болды. Жәрдемге 500 000 доллардан астам ақша жиналды. Крикеттен басқа, Бассейн қорығында регби, регби лигасы, футбол және австралиялық футбол матчтары сияқты басқа да спорт түрлері қолданылды. 1950-1960 жылдары стадион Веллингтон аймағындағы футболдың негізгі алаңы болды және бірнеше халықаралық матчтар мен Чатем кубогының финалдарында пайдаланылды.

Сынақ матчтары

2020 жылдың қыркүйегіне дейін «Басин Резерв» стадионында 64 тестілік матч өткізілді. Орташа есеппен, бір қақпаға 31,42 ұпай түседі, ал Жаңа Зеландияда бұл көрсеткіш 31,27-ге жетеді. Овер бойынша орташа ұпай саны – 2,85. Алаң жылдам добылаушыларға, спин добылаушылардан гөрі, көбірек қолайлы. Стадиондағы ең көп қақпа алған он ойыншының тоғызы – жылдам добылаушылар, ал ең көп қақпа алған ойыншы – Крис Мартин (58 қақпа), бірақ ол стадиондағы ең жақсы добылау көрсеткіші бойынша 13-орында тұрады. Брендон Маккалум ең көп иннинг ойнаған (302) және тест матчинде 300 ұпайдан асып түскен алғашқы «Қара қақпа» ойыншысы. Бұл алаңдағы ең жоғары көрсеткіш және кез келген Жаңа Зеландиялық тест крикетшісі үшін рекорд – 1991 жылы Мартин Кроудың соққан 299 ұпайы. 2015 жылы Кумар Сангаккара осы жерде өзінің 12000-ші тесттік ұпайын және 11-ші екі жүздігін соқты, ал Маккалум үш мүмкіндікті қағып жіберді және бірінші иннингте екі доптан кейін шығып кетті. Бұл сонымен қатар Трент Болттың бір қолмен жасаған ұстауларының көптеген сәттеріне куә болған алаң. Олардың бірі – 2015 жылы Сангаккараны алаңнан шығару. Сол тест матчинде Кейн Уильямсон өзінің алғашқы екі жүздігін соқты, ал оның 6-шы серігі Б.Ж.Уотлинг екінші иннингте жүз ұпай жинады. Уильямсон да Жаңа Зеландияның тест матчинда жеңіске жетуіне үлкен үлес қосты. Оның ұстауы Америкадағы «Sports Center» телеарнасындағы үздік ойын ретінде көрсетілді. 2017 жылы осы алаңда Генри Николз өзінің алғашқы тест жүзін соқты. Сол жылдың соңында Том Бланделл дебюттік матчинде өзінің алғашқы тест жүзін соқты, содан кейін үйіне қарай жолға шықты, тіпті формасын киіп жүрді, себебі ол стадионға жақын жерде тұрады. Тест крикетінде командалардың ең жоғары көрсеткіші – 2014 жылдың 14 ақпанында Үндістан құрамасына қарсы 680/8 ұпай жинаған Жаңа Зеландия құрамасы. Бұл алаңда ең көп ұпай жинағандар: Росс Тейлор (1279 ұпай), Кейн Уильямсон (1137 ұпай) және Мартин Кроу (1123 ұпай). Ең көп қақпа алғандар: Крис Мартин (60 қақпа), одан кейін Даниэль Веттори (57 қақпа) және Ричард Хэдли (53 қақпа).

БІРДІ матчтары

Бір күндік ойындарда ең жоғары көрсеткішті Жаңа Зеландия құрамасы 2018 жылдың 6 қаңтарында Пәкістанға қарсы 315/7 есебімен көрсетті. Осы алаңда ең көп ұпай жинағандар – Мартин Кроу (345 ұпай), Эндрю Джонс (311 ұпай) және Нейтан Астл (285 ұпай). Ең көп қақпаларды Дэнни Моррисон (16 қақпа), Крис Харрис (13 қақпа) және Гавин Ларсен (12 қақпа) алды. Тест матчтарында жүздіктердің жиі тіркелуіне қарамастан, «Бассейн резерві» бір күндік ойындарда жүздіктерді соғуға қолайлы алаң емес. Мұнда бар болғаны 4 жүздік соғылған. Соңғысы – Мартин Гуптилдің 2018 жылдың 19 қаңтарында Пәкістанға қарсы ойынында, Беван Конгдон содан бері 43 жыл өткен соң соқты. Пәкістандық Шоaib Mohammad 1989 жылы осы алаңда бір күндік ойында жүздік соққан жалғыз шетелдік ойыншы болды.