Кіріспе

XML құжатының түрін сипаттау. XML схемалары

XML схемасы – XML құжатының түрін сипаттау болып табылады, әдетте, сол типтегі құжаттардың құрылымы мен мазмұнына қатысты шектеулер арқылы, XML-дің өзі қоятын негізгі синтаксистік шектеулерден асып түседі. Бұл шектеулер, әдетте, элементтердің ретін анықтайтын грамматикалық ережелердің, мазмұнның сәйкес болуын қадағалайтын логикалық шарттардың, элементтер мен атрибуттардың мазмұнын реттейтін дерек түрлерінің және бірегейлік, сілтемелік тұтастық сияқты арнайы ережелердің әртүрлі комбинацияларын қолдану арқылы білдіріледі. XML схемаларын жасау үшін арнайы тілдер әзірленген. XML спецификациясына тән құжат түрін анықтау тілі (DTD) – бұл салыстырмалы түрде мүмкіндіктері шектеулі схема тілі, бірақ XML-де схемаларды сипаттаудан басқа да қолданыс алады. Көп қолданылатын, кең мүмкіндіктерге ие екі XML схема тілі – XML Schema (үлкен S әрпімен) және RELAX NG. XML құжатын схемамен байланыстыру механизмі схема тіліне қарай өзгереді. Бұл байланыс XML құжатының ішіндегі белгілер арқылы немесе сыртқы құралдар арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. XML схемасының анықтамасы көбінесе XSD деп аталады.

Жақсылық тексеру

XML құжатының схемаға сәйкес келетінін тексеру процесі – валидация деп аталады, бұл XML-дің негізгі ұғымынан, синтаксистік дұрыс қалыптастырылуынан бөлек. Барлық XML құжаттары дұрыс қалыптастырылуы керек, бірақ XML талдаушысы "валидациялайтын" болмаса, құжаттың жарамды болуы міндетті емес, мұндай жағдайда құжат оған байланысты схемаға сәйкестігі бойынша да тексеріледі. DTD валидациялайтын талдаушылар ең көп таралған, бірақ кейбіреулері XML схемасын немесе RELAX NG-ді де қолдайды. Схемаға қатысты мысал құжатын валидациялау, XML талдаудан концептуалды түрде бөлек операция ретінде қарастырылуы мүмкін. Бірақ, практикада көптеген схема валидаторлары XML талдаушысымен біріктірілген.

Кемшіліктер

W3C XML схемасы күрделі және үйренуге қиын, бірақ бұл ішінара оның жай ғана тексеруден гөрі көп нәрсе жасауға тырысуынан туындайды (PSVI қараңыз). XML-де жазылу артықшылық болғанымен, кейбір жағынан кемшіліктері де бар. W3C XML схемасы тілі, әсіресе, өте сөзді болуы мүмкін, ал DTD қысқа және салыстырмалы түрде оңай өңделуі мүмкін. Сонымен қатар, WXS құжатты схемамен байланыстыратын ресми механизмі әлеуетті қауіпсіздік мәселесін тудыруы мүмкін. WXS тексерушілері URI арқылы кез келген онлайн-мекенжайға өтіп, ағынның екінші жағынан зиянды мазмұн алу қаупі бар. W3C XML схемасы DTD-нің құжатқа дерек элементтерін беру мүмкіндігінің көп бөлігін іске асырмайды. W3C XML схемасының элементтерге әдепкі атрибуттар қосу мүмкіндігі артықшылық болғанымен, ол кейбір жағынан кемшілік те болып табылады. Бұл XML файлы схемасыз қолданылмайтын болуы мүмкін, тіпті ол сол схема бойынша жарамды болса да. Нәтижесінде, мұндай XML құжатын пайдаланатын барлық қолданушылар W3C XML Schema спецификациясын іске асыруы керек, бұл минималистік немесе ескі XML талдағыштарды қолдану мүмкіндігін жояды. Бұл құжатты өңдеуді де баяулатуы мүмкін, себебі процессор екінші XML файлын (схеманы) жүктеуі және өңдеуі керек; алайда, схема әдетте кэште сақталады, сондықтан шығын тек алғашқы пайдалануда туындайды.

Құралдарды қолдау

WXS қолдауы көптеген ірі XML талдау пакеттерінде кездеседі. Xerces және .NET Framework-тің базалық сыныптар кітапханасы WXS тіркелгісін тексеруді қолдайды.

RELAX NG

RELAX NG, W3C XML схемасының DTD-ге қарағанда ұсынатын көптеген артықшылықтарын қамтиды.