Кіріспе
Британдық қару-жарақ өндіруші Webley & Scott - Англияның Бирмингем қаласында құрылған қару өндіруші компания. Webley 1834 жылдан 1979 жылға дейін қол пистолеттері мен ұзын қарулар өндірді, содан кейін қару-жарақ өндіруді тоқтатып, пневматикалық пистолеттер мен пневматикалық мылтықтар өндіруге көшті. 2010 жылы Webley & Scott коммерциялық сату үшін мылтықтарды қайтадан өндіруді бастады. Webley британ империясының әскеріне, әсіресе британ армиясына 1887 жылдан бастап Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде жеткізген револьверлері мен автоматты тапаншаларымен әйгілі.
Webley & Scott is an arms manufacturer founded in Birmingham, England. Webley produced handguns and long guns from 1834 to 1979, when the company ceased to manufacture firearms and instead turned its attention to producing air pistols and air rifles. In 2010 Webley & Scott restarted the production of shotguns for commercial sale. Webley is famous for the revolvers and automatic pistols it supplied to the British Empire's military, particularly the British Army, from 1887 through both World War I and World War II.
Тарих
Вебли компаниясы 18 ғасырдың соңында Уильям Дэвис құрған, ол оқ құюға арналған қалыптар жасаған. 1834 жылы оны күйеу баласы Филип Вебли сатып алды, ол соққылы спорттық қаруларды шығара бастады. Фирманың танымал болған револьверлерді өндіруі жиырма жылдан кейін басталды. Сол кезде компания П. Вебли & Ұлы аталды. 1897 жылы Вебли W & C Scott and Sons компаниясымен бірігіп, Бирмингемдегі The Webley & Scott Revolver and Arms Company Ltd құрылды. Вебли револьверлері 1887 жылы британдық армияның ресми жеке қаруы ретінде қабылданды және 1964 жылға дейін британдық қызметте болды. 1921 жылдан кейін Веблидің әскери револьверлерін Энфилдтегі мемлекеттік Корольдік шағын қару зауыты өндірді. 1932 жылы Enfield No.2 .38 дюймдік калибрлі револьвер стандартты британдық армия револьвері болды. Дегенмен, соғыс кезіндегі тапшылық Вэблидің барлық үлгілерін, соның ішінде .455 және .38/200 модельдерін Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қолдануда қалдырды. .455 Mk. VI 1945 жылы қолданыстан шығарылды, бірақ .38 Mk. IV 1960 жылдардың басына дейін стандартты қару ретінде қызмет етті. 1920 жылы Ұлыбританияда азаматтық тұрғындарға қолға қарудың қолжетімділігін шектеген "Қолға қару туралы" заң қабылданды, бұл олардың сатылымын күрт төмендетті. Компания пневматикалық қаруларды шығаруға бейімделіп, алғашқы үлгісі Mark I ауа пистолеті болды. 1920 жылдары ауа қаруына деген сұраныс тез өсті және Вебли бизнесі қайтадан дамыды, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық әскери қажеттіліктер үшін қару-жарақпен қамтамасыз етуге байланысты ең жоғары деңгейге жетті. Сатудың төмендеуі 1979 жылы атыс қаруын толығымен өндіруден бас тартуға әкелді, бірақ Бирмингем зауытында ауа қаруын өндіру 2005 жылдың 22 желтоқсанына дейін жалғасты, содан кейін компания жабылды. Веблиге тәуелді Venom Custom Shop компаниясы да жұмысын тоқтатты. Кейін оны Вольвергемптондық Airgunsport компаниясы сатып алды. Осы кезде Airgunsport Вебли қаруларының барлық өндірісін Түркияға көшірді. Webley & Scott Ltd компаниясына Фуллер тобы мен Джон Брайт бірлесіп иелік етеді. Джон Брайт сондай-ақ Highland Outdoors Limited компаниясының тең иесі, олар Вебли, Вебли & Скотт және AGS өнімдерін Ұлыбританияда таратады.
Өндіріс
1979 жылға дейін Webley & Scott жеке пайдалану үшін сапқыш пен револьверлерді, сондай-ақ әскери және полицияға қосалқы қаруды өндірді. Бұл револверлерді де, өзін-өзі қайта зарядтайтын (жартылай автоматты) пистолеттерді де қамтыды. Вебли өндірісі бастапқыда қолмен жасалған атыс қаруларынан тұратын, бірақ кейіннен полиция мен әскери сатып алушыларды қамтамасыз ету үшін жаппай өндіріс енгізілді. Алғашқы револьвер 1853 жылы шығарылды. Ол "Longspur" деп аталатын, ұңғымасына перкуссиялық қалпақ пен доп салынған пистолет болды. Кейбіреулер оны өз заманындағы ең жақсы револьвер деп санайды, өйткені ол қазіргі Colt револьверлері сияқты тез атып, жүктеуі де оңай болды. Дегенмен, қолмен жасалған Longspur Colt сияқты жаппай өндірілетін револьверлермен баға жағынан бәсекелесе алмады, ал өндіріс көлемі Веблидің бәсекелестері Адамс (Deane, Adams & Deane) немесе Tranter-мен теңестірілмеді. Веблидің алғашқы танымал табысы оның алғашқы қос әрекетті револьверімен болды, оны 1867 жылы Корольдік Ирландия полициясы қабылдады. 1869 жылы Беркли лорды Джордж Армстронг Кастерге Webley RIC модельді револьверлерді сыйлағандығы және генерал Кастер оларды Кіші Бигхорн шайқасында қаза тапқан кезде пайдаланып жүргендігі туралы кең таралған әңгіме бар. Джордж Армстронг Кастерге сыйланған қарудың Webley RIC болған-жоқпыны күмәнді. Басқа дереккөздер Лорд Беркли Паджеттің Кастерге 44 калибрлі револьверді (Англияда Braendlin & Sommerville фирмасы өндірген) сыйлағанын және Том Кастерге тағы біреуін бергенін көрсетеді. Әрине, Лорд Беркли Пейджеттің Кастерге екі револьвер бергені мүмкін, екеуі де Galand & Sommerville және Webley RIC немесе тіпті Кастер ағайындыларына, қандай да бір комбинацияда, Webley RIC жұбы мен Galand & Sommervilles жұбы. Галанд және Сомервиллдің қаптамалы револьвері Том Кастердің мүлкіне кіргендігі белгілі. Galand & Sommerville 44 револьверлері алғашқы Webley RIC-тің, яғни Webley-дің .442 орталық отты патронының бірдей оқ-дәрісін пайдалануға арналған. Веблидің кейінгі револверлерінің барлығы дерлік жоғарғы бөлігі бұрылатын конструкциядан жасалған. Қарудың жоғарғы қабылдағышының бір жағындағы бұрылатын рычагты басу арқылы оқ пен цилиндрдің құрастырылуы босатылып, төменгі алдыңғы осі бойынша жоғары және алға қарай иілді. Жүктелгеннен кейін құрама қайтадан ату орнына иіліп, бекітіледі. Вебли азаматтық нарыққа арналған револьверлерді көбірек өндірді. Веблидің танымал қалталық револьвері, Британдық Буль-дог 1872 жылы жасалды, .44 Short Rimfire, .442 және .450 калибрлерінде қол жетімді болды және кеңінен экспортталды және көшірілді. Кейіннен .320 және .380 калибрлі кіші масштабтағы нұсқалар қосылды. Көбінесе Веблиге жатқызылса да, Вебли қазіргі кезде Webley .577 Boxer револьверлері деп аталатын револверлердің кейбірін ғана өндірді, олар сол кездегі ең қуатты қолғап патронын, .577 Boxer-ді қолданды. Оны Уильям Трантердің Бирмингем фирмасынан лицензия бойынша Вебли өндірді, оның дизайны оған тиесілі болды. Вебли - Tranter-дің қос әрекет ету кілтін және әсіресе Tranter-дің патенттелген айналмалы кері соққы қалқанын пайдалануға лицензия алған бірнеше фирмалардың бірі, бұл .577 калибрлі револьверлердің маңызды ерекшелігі болды. 1879 жылы Вебли британдық әскерилерге арналған берік және қуатты револьверді, WG немесе Webley Government-ті .455/.476 калибрінде жасап, коммерциялық түрде сатты. WG цилиндрі .44 Russian және .45 Colt ұзындығындағы оқтарға арналған. WG рамасы мен цилиндрі кейін .455 үшін қысқартылды және 1880 жылдары Webley Mk 1 ретінде қабылданды. АҚШ-та "Британдық бейбітшіл" деп аталған Mk 1 .450, .455 Webley және .476 калибрінде шығарылды және 1887 жылдан 1918 жылға дейін Британдық армияның, Корольдік теңіз флотының және британдық полиция констебюлярияларының стандартты қолға арналған револьверлерінің отбасының негізін қалады. Mark VI (1927 жылдан кейін Webley Revolver No. 1 Mark VI деп аталды) - Веблидің соңғы стандартты қызмет көрсету тапаншасы; олардың ең көп шығарылған револьвері, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 300 000 данасы жасалды. Вебли 1900 жылы жартылай автоматты әрекетпен тәжірибе жүргізе бастады және 1909 жылы олар азаматтық және полиция үшін жартылай автоматты пистолеттер сериясын шығара бастады. Олардың .32 автоматты пішінін 1911 жылы Лондонның метрополитен полициясы қабылдады. 38 калибрлі дәл осындай қаруды Корольдік теңіз флоты Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде стандартты қару ретінде қолданды. Үндістанның қару-жарақ фабрикасы әлі күнге дейін .380 Револьвер Mk IIz патрондарын, сондай-ақ .32 калибрлі револьверді (IOF Mk1 деп те аталады) Webley Mk IV .38 қызметтік пистолетінің дизайнындағы баррелімен шығарып келеді. 1924 жылы Вебли өзінің алғашқы пневматикалық пистолетін, Mark I-ді шығарды. 1929 жылы Вебли өзінің Mark II пневматикалық мылтығын ұсынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вебли пневматикалық мылтықтары мылтықпен оқу үшін, сондай-ақ азаматтық нысанаға тигізу және аң ауру үшін қолданылды. Ұлыбритания әскерилері қолданғандықтан "қызметтік пневматикалық мылтық" деп белгілі Mark II, үш қол жетімді калибрдегі баррелін ауыстыруға болатын бұрылатын механизмді пайдаланды. 2011 жылдың қаңтарында Webley (international) Limited 1986 жылғы Инсольвенция заңының 98-бабына сәйкес кредиторлармен кездесу өткізді. 3 ақпан 2011 жылы компанияның ісін тарату үшін таратушылар тағайындалды. Таратушылар ұсынған мәлімдемеге сәйкес, Webley (international) өзінің қамтамасыз етілмеген кредиторларына 164 595,76 фунт стерлинг қарызы болды. Олар сондай-ақ бір қамтамасыз етілген кредиторға, Webley Limited (таратылып жатыр) 140 000 фунт стерлинг қарызы болды. Webley & Scott 2012 жылы Fuller Group компаниясымен сатып алынды. 2016 жылы Webley & Scott 1000 Series және 950 Series сапқыштарын ұсынды. Xocet Rimfire мылтығы да ұсынылды.
Webley began experimenting with semi automatic action in 1900 and in 1909 they began producing a series of semi automatic pistols for civilian and police use. Their .32 Automatic Pistol was adopted by London's Metropolitan Police in 1911. The same weapon in .38 calibre was used by the Royal Navy as a substitute standard weapon during World War II. The Ordnance Factory Board of India still manufactures .380 Revolver Mk IIz cartridges, as well as a .32 caliber revolver (also known as IOF Mk1) with barrel that is clearly based on the Webley Mk IV .38 service pistol. In 1924 Webley produced its first air pistol, the Mark I. In 1929 Webley introduced its Mark II air rifle. During World War II Webley air rifles were used for rifle training as well as civilian target shooting and hunting. The Mark II, known as the service air rifle because of its use by the UK military, used break action with a superimposed barrel locked by bolt action. The detachable barrel was easily interchangeable with others of the three calibres available. In January 2011 Webley (international) Limited held a creditors meeting Under Section 98 Insolvency Act 1986. On 3 February 2011 liquidators were appointed to wind up the affairs of the company. According to the Statement of Affairs produced by the Liquidators, Webley (international) owed their unsecured creditors a sum of £164,595.76. They also owed money to one Secured Creditor, Webley Limited (in Liquidation) a sum of £140,000. Webley & Scott was acquired by the Fuller Group in 2012. In 2016, Webley & Scott launch the 1000 Series and 950 Series shotguns. The Xocet Rimfire Rifle is also launched.
Webley & Scott автоматты тапаншалары
Веблидің алғашқы автоматты зарядталатын тапаншасы 1903 жылы шығарылған .45 калибрлі тәжірибелік тапанша болды; жаппай өндіріс 1906 жылы .32 ACP (7.65 мм) моделімен басталды. Бұл тапаншаның ұңғысы 3,5 дюйм және 8 оқтың сыйымдылығы бар magazine болды. .25 (6.35 мм) нұсқасы 3 дюймдік ұңғысы және 6 оқтың сыйымдылығы бар magazine болды. Соңында тапаншалар .22 дюймнен .455 дюймға дейінгі түрлі калибрлерде шығарылды, соның ішінде 9 мм модельдер де болды. Вебли автозарядтаушылары Уильям Уайтинг жасаған қарапайым, бір әрекетті кері соққы беретін тапаншалар еді. 1940 жылы өндіріс тоқтатылды. 1905 жылы Вебли автозарядталатын тапаншаны сынақтан өткізу үшін Кіші қару комитетіне (SAC) ұсынды, ол британдық әскери тобы болып, қару сынақтарын ұйымдастыру және Соғыс кеңсесіне ұсыныстар жасаумен айналысты. 1900 жылы автоматтарды сынақтан өткізуді бастаған SAC Веблидің ұсынысына көңіл бөлмеді, керісінше Colt-ты қоса алғанда, шетелдік автоматтарды артық көрді. Алайда, сол кездегі барлық Веблилер болған револверлерге автоматтар ұсынылмады, сынақтар 1913 жылға дейін жалғасты. 1910 жылы Вебли сынаққа жаңа автомат ұсынды, ал 1911 жылы Веблидің .455 дюймдік Mark I автоматты жүктеуін SAC және Кіші қарудың бас инспекторы (CISA) ұсынды. Бұл тапанша 1912 жылдың басында Корольдік теңіз күштерімен ресми түрде британдық қызметтегі алғашқы автоматты тапанша ретінде қабылданды. Кейіннен бұл тапанша Корольдік атқыштар артиллериясымен де қабылданды және Корольдік әуе корпусының мүшелеріне берілді. Вебли & Скотттың .455 дюймдік автоматты тапаншасы 7 оқтық magazine-ге ие болды. Бұл шағын емес, қысқа қашықтықта берік және дәл болғанмен, тұтқасы қиын және ауыр болды. Ол қызмет етуінің көп бөлігінде істен шығуға бейім болды, себебі кордиттен жасалған оқ-дәрісі, оның диагональды құлпының тығыз төзімділігін бұзатын қалдықтар қалдырды. Бұл мәселе 1941 жылы Mark Iz (нитроцеллюлоза) патронының енгізілуімен ресми түрде шешілді. Тапаншаның алғашқы үлгілерінде қауіпсіздік балғаның сол жағында орналасқан, бірақ кейінгі үлгілерде қауіпсіздік раманың сол жағына жылжытылды, онда ол слайдты да құлыптауға мүмкіндік берді. Әскери үлгілерде тұтқаға арналған қауіпсіздік қарастырылған. Тапаншада екі шығару құрылғысы болды. Слайдты тоқтату magazine-дегі иілімше сияқты емес, арындырмадағы патронның болмауымен іске қосылды. Дрейфті реттелетін артқы көздегі қашықтық белгілері микрометрлермен көрсетілген. Британдық армияда ресми түрде қабылданбағанымен, Вебли автозарядтаушылары екі дүниежүзілік соғыста да британдық және Достас күштерінің стандартты немесе жеке қарулары ретінде кеңінен қолданылды. Оның үлгілері отарлық әскери және полиция күштеріне де сатылды және кеңінен қолданылды. 1906 жылғы Webley & Scott .32 ACP автозарядталатын тапаншасы 1911 жылы Лондон метрополитендік полициясымен қабылданды және осы себепті кейде Webley MP деп аталады. Ол ресми түрде 1911 жылы Сидни көшесінің қоршауынан кейін қолданылған бульдог револверлерін алмастырды.
Webley & Scott жарық беретін тапаншалары
Вебли & Скотт компаниясы Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде Ұлттар Достастығы әскери күштері қолданған бірнеше бір рет атылатын, ашылатын сигналдық шашу шақыру құрылғыларын жасады. Олардың ең көп санда шығарылғаны – 1918 жылы компанияның Бирмингемдегі зауытында жасалған No.1 MkIII болды. Бұрынғы ағаш тұтқаларының орнына қара пластиктен жасалған тұтқалары бар нұсқасы 1942 жылы Австралияның Сидней қаласындағы Colonial Sugar Refinery компаниясымен шығарылды. No.1 Mk 1 сигналдық пистолетінің ең танымал мысалы Консепция шығанағы мұражайының коллекциясында сақталады, Харбор Грейс, НЛ. Қаруды Бірінші дүниежүзілік соғысының ардагері және Harbor Grace Standard газетінің сол кездегі редакторы Эдвард Лэнгдон Оке, IV, Атлантика арқылы алғашқы ұшуын жасаған канадалық капитан Дж. Эрол Бойдқа (1891–1960) ұсынған. Бойд 1930 жылдың 9 қазанында Харбор Грейс әуежайынан Лейт. Гарри Коннордың навигациясымен Maple Leaf (сонымен қатар Columbia) ұшағымен ұшып, 1930 жылдың 10 қазанында Англияның Силли аралдарындағы Трескоға қонды. Қару тарихи ұшуды белгілеу үшін өрнектелген және иесінің инициалдарымен де белгіленген. Компания логотипі – ұштары солға қарай бұрылған құс қанаты, астында W+S және қарудың үстінде 7648 нөмірі мөрленген.
Вебли мен Скотт Үндістанда
2014 жылы «Make in India» бағдарламасы аясында «Вебли & Скотт» компаниясы үнді фирмасымен бірлесіп, Үндістанда өз револьверлерін өндіруге кірісті, өндіріс Uttar Pradesh штатының Hardoi ауданындағы Sandila зауытында орналасқан. Компания сонымен қатар Горакхпур және Канпур қалаларында екі оқ ату полигонын ашуға бекітілді. 2020 жылы олар үнді азаматтық нарығы үшін қару-жарақ өндірісін бастады, оның ішінде Webley Mk IV және жаңадан құрастырылған .32 Auto жартылай автоматты WP20 тапаншасы.