Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Күннің хромосферасындағы плазма ағыны
Jet of plasma in the Sun's chromosphere
Күн физикасында спикуль, сондай-ақ фибрил немесе пәкті деп те аталатын, диаметрі шамамен 300 км болатын Күннің хромосферасындағы динамикалық плазма ағыны болып табылады. Олар фотосферадан 15-тен 110 км/с жылдамдықпен жоғары қарай қозғалады және әрқайсысы бірнеше минутқа созылады. Оларды 1877 жылы Анджело Сеччи ашқан, бірақ оларды қалай тудыратынын түсіндіретін физикалық механизм әлі де белсенді түрде талқыланып келеді.
In solar physics, a spicule, also known as a fibril or mottle, is a dynamic jet of plasma in the Sun's chromosphere about 300 km in diameter. They move upwards with speeds between 15 and 110 km/s from the photosphere and last a few minutes each They were discovered in 1877 by Angelo Secchi, but the physical mechanism that generates them is still hotly debated.
Сипаттама
Спайкульдер шамамен 15 минутқа созылады; күн шетінде олар созылған түрде көрінеді (егер дискте байқалса, олар "мотелдер" немесе "фибрилдер" деп аталады). Олар көбінесе жоғары магниттік ағынмен байланысты аймақтарда кездеседі; олардың массалық ағыны күн желiнен 100 есе артық. Олар 20 км/с жылдамдықпен (немесе 72 000 км/сағ) жоғары көтеріледі және құлап, мүлдем жоғалудан бұрын бірнеше мың шақырым биіктікке жете алады.
Spicules last for about 15 minutes; at the solar limb they appear elongated (if seen on the disk, they are known as "mottles" or "fibrils"). They are usually associated with regions of high magnetic flux; their mass flux is about 100 times that of the solar wind. They rise at a rate of 20 km/s (or 72,000 km/h) and can reach several thousand kilometers in height before collapsing and fading away.
Ауру таралуы
Күннің хромосферасында кез келген сәтте шамамен 3 000 000 активті шпикулалар кездеседі.
There are about 3,000,000 active spicules at any one time on the Sun's chromosphere.
Себептер
Барт Де Понтью (Lockheed Martin Solar and Astrophysics Laboratory, Palo Alto, California, United States), Роберт Эрдели және Стюарт Джеймс (екеуі де Шеффилд университетінен, Ұлыбритания) 2004 жылы спикульдер Күн бетіндегі P толқыны тербелістерінің нәтижесінде пайда болады деп болжады, бұл шамамен бес минуттық кезеңге ие дыбыс толқындары Күн бетінің секундына бірнеше жүз метр жылдамдықпен жоғары және төмен қозғалуына себеп болады (гелиосейсмологияға қараңыз). Вертикальдан бұрышталған магниттік ағын түтікшелері жоғары көтеріліп келе жатқан материалды шоғырландырып, күн атмосферасына қарай бағыттап, спикуланы қалыптастырады. Дегенмен, күн физикасы саласындағы мамандар арасында бұл мәселе бойынша пікір таласы әлі де жалғасуда.
Bart De Pontieu (Lockheed Martin Solar and Astrophysics Laboratory, Palo Alto, California, United States), Robert Erdélyi and Stewart James (both from the University of Sheffield, United Kingdom) hypothesised in 2004 that spicules form as a result of P mode oscillations in the Sun's surface, sound waves with a period of about five minutes that causes the Sun's surface to rise and fall at several hundred meters per second (see helioseismology). Magnetic flux tubes that are tilted away from the vertical can focus and guide the rising material up into the solar atmosphere to form a spicule. There is still however some controversy about the issue in the solar physics community.