Кіріспе

Американдық саясаткер Ишам Грин Харрис (10 ақпан 1818 – 8 шілде 1897) – американдық саясаткер, 1857 жылдан 1862 жылға дейін Теннесси штатының 16-шы губернаторы, ал 1877 жылдан өліміне дейін АҚШ сенаторы болды. Ол Батыс Теннессиден шыққан алғашқы губернатор. Штат тарихындағы маңызды тұлға Харрис, замандастарының пікірінше, Теннессиді Одақтан шығарып, Азамат соғысы кезінде Конфедерацияға қосуға ең көп жауапты адам саналды. Харрис 1840 жылдардың соңында штаттық саясатта көзге түсті, солтүстік вигтердің құлдыққа қарсы қадамдарына қарсы күресті. 1850 жылдардың соңындағы секциялық шиеленіс күшейген кезде губернатор болып сайланды, ал 1860 жылы Авраам Линкольн сайланғаннан кейін штаттың Одақпен байланысын үзуге талпынды. Соғыс кезінде оның күш-жігерінің нәтижесінде Конфедерация үшін 100 мыңнан астам әскер жиналды. 1862 жылы Одақ әскері Орталық және Батыс Теннессиді басып алғаннан кейін Харрис соғыстың қалған бөлігін түрлі Конфедерация генералдарының штабында өткізді. Соғыстан кейін ол бірнеше жыл Мексика мен Англияда эмиграцияда болды. Теннессиге оралғаннан кейін Харрис штаттың Бурбон демократтарының жетекшісіне айналды. АҚШ Сенатындағы қызметі кезінде ол штаттардың құқықтары мен валютаның кеңеюін қолдады. 1890 жылдары Сенаттың уақытша төрағасы ретінде Харрис президент Гровер Кливлендтің Шерман күміс сатып алу заңын жою әрекеттеріне қарсы күресті.

Ерте өмір және мансап

Харрис Теннесси штатының Таллахома қаласына жақын Франклин округінде дүниеге келген. Ол фермер және методист пасторы Ишам Грин Харрис пен оның әйелі Люси Дэвидсон Харристің тоғызыншы баласы болды. Оның ата-анасы 1806 жылы Солтүстік Каролинадан Орта Теннессиге көшіп келген. Он төрт жасқа дейін Теннесси штатының Винчестер қаласындағы Каррик академиясында білім алған. Кейін Теннесси штатының Париж қаласына көшіп, ағасы Уильям Р. Харриспен бірге заңгерлік кеңседе жұмыс істеді. 1838 жылы ағасының қаржысымен Харрис Миссисипи штатының Рипли қаласында жеке бизнесін ашты. Риплиде тұрғанда Харрис заң оқыды. Үш жылдан кейін табысты бизнесін 7000 долларға сатып, Парижге оралды, онда судья Эндрю МакКэмпбеллдің жетекшілігімен заң оқуын жалғастырды. 1841 жылдың 3 мамырында Генри округінде адвокаттық куәлігін алып, Парижде жемісті тәжірибесін бастады. Ол штаттың ең көрнекті қылмыстық адвокаттарының бірі саналды. 1843 жылдың 6 шілдесінде 1812 жылғы соғыстың ардагері, майор Эдвард Трэвистің қызы Марта Марая Трэвисқа (әдетте "Крокетт" деп атайтын) үйленді. Олардың жеті ұлы болды. 1850 жылға қарай отбасы Париж қаласында ферма мен үйге ие болды. 1860 жылға қарай олардың жалпы мүлкі 45 000 долларға бағаланып, жиырма құл мен Шелби округіндегі плантацияны қамтыды. 1847 жылы Генри округінің демократтары Харристі жергілікті виг саясаткері Уильям Хаббардтың күшті науқанына қарсы тұру мақсатымен округтің Теннесси Сенатындағы орынға үміткер болуға көндірді. Округтың виг конгрессменіне үміткер Уильям Т. Хаскеллдің тамыздағы соғысқа қарсы пікірлері Хаббардтың науқанына нұқсан келтірді, ол жарыстан бас тартты. Харрис соңғы сәтте вигтер ұсынған үміткер Джозеф Рёрлхойды оңай жеңді. 1848 жылы Харрис президенттікке үміткер Льюис Кастың сайлаушысы болды. Сол жылдың мамырында ол Кларксвиллде алты сағатқа созылған пікірсайысқа қатысып, Закари Тейлордың сайлаушысы Аарон Гудричпен кездесті. Харрис екінші мерзімге қайта сайланды, бірақ 1851 жылы вигтер штаттық заң шығарушы органның бақылауын алғаннан кейін, оның округінің шекарасы өзгертілді, сондықтан ол үшінші мерзімге үміткер болмады. Бұл науқан Харристің штатық деңгейдегі беделін арттырды. 1857 жылы Теннесси штатының демократ губернаторы Эндрю Джонсон теміржол апатында ауыр жарақат алып, қайта сайлануға қабілетсіз болды. Харрис оның орнына ұсынылып, қарсыласы Роберт Х. Хаттонмен пікірсайыстардан тұратын науқанға кірісті. Конгрестегі секциялық шиеленіс екі науқанды да қоздырды, бұл пікірсайыстарды көбінесе қызықтырып, көрермендер арасында (ал бір жағдайда Харрис пен Хаттон арасында) төбелес тудырды. Хаттон солтүстік аболиционистерден өзін арықтауға тырыспады, ал Харрис сайлауда 71 178 дауысқа 59 807 дауыспен жеңіске жетті. Ол ұлттық виг партиясының құлдырауынан кейін қысқа ғана уақытқа танымал болды, бірақ сонымен қатар Теннесси саясатындағы демократиялық партияның күшеюін білдірді. Алдыңғы екі онжылдықта вигтер мен демократтар штатық деңгейде тең күштер болды, вигтер Шығыс Теннессиді, демократтар Орта Теннессиді бақылады, ал екі партия Батыс Теннессиде тең бөлінген. Канзас-Небраска заңы және Дред Скотт ісі бойынша бүкіл елдегі пікірталас 1850-ші жылдардың ортасында құлдық мәселесін алдыңғы қатарға шығарды, ал Батыс Теннессидегі тепе-теңдік демократтардың пайдасына бұрылды. Ақпанда өткен референдумда Теннесси тұрғындары 68 000-59 000 дауыспен бөлінуге қарсы дауыс берді. Губернатор болған Браунлоу Харристі тұтқындауға ордер беріп, оның тұтқындалуына 5000 доллар сыйақы белгіледі. Алайда 1867 жылы Максимилианның құлдырауынан кейін Харрис тағы да қашуға мәжбүр болды, бұл жолы Англияға. Ол Теннесси штатының Мемфис қаласындағы Элмвуд зиратында жерленген.